Πιτ Χέγκσεθ: «Ντροπιαστική η στάση των συμμάχων μας στον πόλεμο του Ιράν!» είπε ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας προαναγγέλλοντας ραγδαίες αλλαγές στο ΝΑΤΟ

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, καταγγέλλοντας την «επαίσχυντη» απροθυμία αρκετών εξ αυτών να συνδράμουν ή να διευκολύνουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.

Πιτ Χέγκσεθ: «Ντροπιαστική η στάση των συμμάχων μας στον πόλεμο του Ιράν!» είπε ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας προαναγγέλλοντας ραγδαίες αλλαγές στο ΝΑΤΟ

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο σημαντικών αλλαγών στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία επί ευρωπαϊκού εδάφους, προειδοποιώντας ότι η Ουάσιγκτον επανεξετάζει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο κατανέμει τις δυνάμεις της ανά τον κόσμο.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, ο Χέγκσεθ ανακοίνωσε την έναρξη εξάμηνης αξιολόγησης από το Πεντάγωνο σχετικά με την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αποτέλεσμα της διαδικασίας θα συνδεθεί άμεσα με τον βαθμό στον οποίο οι ευρωπαϊκές χώρες θα αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους και θα ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει για αύξηση των αμυντικών δαπανών.

«Πρόκειται για μια πραγματική αναθεώρηση. Στόχος της θα είναι να διασφαλιστεί ότι το ΝΑΤΟ κινείται γρήγορα και αμετάκλητα προς μια κατάσταση όπου η Ευρώπη θα ηγείται, αναλαμβάνοντας τον πρωταρχικό ρόλο και την κύρια ευθύνη για την άμυνα της ευρωπαϊκής ηπείρου», δήλωσε ο Χέγκσεθ στους ομολόγους του στο ΝΑΤΟ.

«Είναι μια αξιολόγηση στην οποία ορισμένες χώρες θα αποτύχουν, ενώ άλλες θα περάσουν με άριστα», συμπλήρωσε.

Η ανακοίνωση αυτή έπεσε σαν «παγωμένο ντους» στους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια καλούνται να προσαρμοστούν σε μια αμερικανική εξωτερική πολιτική που εμφανίζεται ολοένα και λιγότερο προβλέψιμη.

Το γεγονός προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς μέχρι πρότινος ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαίωναν ότι οποιαδήποτε αναδιάρθρωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη θα γινόταν σε στενό συντονισμό με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Ο Χέγκσεθ δεν έκρυψε την ενόχλησή του για τη στάση αρκετών συμμάχων, επαναλαμβάνοντας τον χαρακτηρισμό του προέδρου Τραμπ περί «χάρτινης τίγρης» και ξεκαθαρίζοντας ότι η αμερικανική δέσμευση προς τη Συμμαχία δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε να λειτουργεί ως «δρόμος μονής κατεύθυνσης».

Οι δηλώσεις του σκίασαν τη συνάντηση στις Βρυξέλλες, η οποία είχε οργανωθεί με στόχο την καλλιέργεια κλίματος ενότητας και συνεργασίας ενόψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ τον επόμενο μήνα.

Σκληρή κριτική για τη στάση συμμάχων

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε όταν αναφέρθηκε στις χώρες που, σύμφωνα με τον ίδιο, αρνήθηκαν να παράσχουν διευκολύνσεις στις αμερικανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν. Οι επικρίσεις του επικεντρώθηκαν σε κράτη που δεν επέτρεψαν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων, λιμένων ή εναέριου χώρου από αμερικανικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία που κατευθύνονταν προς τη Μέση Ανατολή.

«Πάρα πολλοί από τους συμμάχους μας είπαν όχι ή προσπάθησαν να μας οδηγήσουν σε περίπλοκες νομικές συζητήσεις ή μας επέκριναν δημόσια επειδή κάναμε αυτό που οι ίδιοι δεν είναι διατεθειμένοι ή ικανοί να κάνουν», δήλωσε ο Χέγκσεθ στους υπόλοιπους 31 υπουργούς Άμυνας του ΝΑΤΟ που είχαν συγκεντρωθεί στα κεντρικά γραφεία της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες.

«Ήταν ντροπιαστικό», πρόσθεσε, χωρίς να κατονομάσει τις χώρες στις οποίες αναφερόταν. «Αυτοί οι σύμμαχοι έθεσαν σε κίνδυνο τους γιους και τις κόρες της Αμερικής – τους γιους και τις κόρες μας – αρνούμενοι να παράσχουν την προβλέψιμη πρόσβαση σε βάσεις και δικαιώματα υπέρπτησης, τα οποία δεν θα έπρεπε ποτέ να είχαν τεθεί υπό αμφισβήτηση».

Η τοποθέτησή του ανέδειξε για ακόμη μία φορά τις βαθύτερες διαφωνίες που αναπτύσσονται στο εσωτερικό της Συμμαχίας γύρω από τον επιμερισμό των βαρών και τον ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι ευρωπαϊκές χώρες σε διεθνείς στρατιωτικές αποστολές.

Πιτ Χέγκσεθ: «Ντροπιαστική η στάση των συμμάχων μας στον πόλεμο του Ιράν!» είπε ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας προαναγγέλλοντας ραγδαίες αλλαγές στο ΝΑΤΟ

Περιορισμένη παρουσία στις εργασίες της Συμμαχίας

Εντύπωση προκάλεσε και η ίδια η παρουσία του Αμερικανού υπουργού στις εργασίες του ΝΑΤΟ. Ήταν η πρώτη συμμετοχή του μέσα στο έτος, καθώς είχε απουσιάσει από τη σύνοδο του Φεβρουαρίου, ενώ και αυτή τη φορά η παραμονή του στις Βρυξέλλες ήταν σύντομη.

Ο Χέγκσεθ αποχώρησε αρκετά πριν από την ολοκλήρωση των εργασιών, χωρίς να παραμείνει για την ομιλία του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος ζήτησε εκ νέου αυξημένη στρατιωτική βοήθεια από τους συμμάχους.

Λίγο πριν αναχωρήσει από το αεροδρόμιο των Βρυξελλών με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την ανταπόκριση αρκετών χωρών στις αμερικανικές απαιτήσεις.

«Ήταν ενθαρρυντικό να ακούω τη μία χώρα μετά την άλλη να λέει: “Θα πετύχουμε τον στόχο μας, θα πετύχουμε τον στόχο μας”. Υπάρχουν ακόμη ορισμένες εξαιρέσεις και θα είμαστε σαφείς απέναντί τους καθώς θα προχωρά αυτή η αξιολόγηση».

Την ίδια ώρα, ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη επεξεργάζεται εναλλακτικά επιχειρησιακά σενάρια για την ευρωπαϊκή άμυνα, καθώς η Ουάσιγκτον έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι σε ενδεχόμενη μελλοντική κρίση δεν θα διαθέτει αυτομάτως ορισμένα στρατηγικά μέσα, όπως αεροπλανοφόρα, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού ή μεγάλους σχηματισμούς μαχητικών αεροσκαφών.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τη στρατηγική προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ να διατηρεί τη δυνατότητα αντιμετώπισης δύο ταυτόχρονων πολεμικών μετώπων, δίνοντας παράλληλα ιδιαίτερη βαρύτητα στον ανταγωνισμό με την Κίνα στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.

Το Άρθρο 5 και οι νέοι προβληματισμοί

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται και το Άρθρο 5 της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ, ο ακρογωνιαίος λίθος της συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας. Η διάταξη προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, χωρίς ωστόσο να καθορίζει ρητά τη μορφή της βοήθειας που οφείλει να παράσχει κάθε σύμμαχος.

Παρότι στην πράξη η στρατιωτική συνδρομή θεωρείται η πιθανότερη επιλογή σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, η Ουάσιγκτον φαίνεται να επανεξετάζει το εύρος της δικής της συμμετοχής σε ένα τέτοιο σενάριο, αναζητώντας ένα μοντέλο στο οποίο οι ευρωπαϊκές χώρες θα φέρουν μεγαλύτερο βάρος για την ασφάλεια της ηπείρου τους.

Παρά τις συζητήσεις για ενδεχόμενη αναδιάταξη δυνάμεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν σχεδιάζουν να αποσύρουν τα πυρηνικά όπλα που διατηρούν στην Ευρώπη, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της στρατηγικής αποτροπής του ΝΑΤΟ.

Σε μια κίνηση με ιδιαίτερο συμβολισμό, η Ομάδα Πυρηνικού Σχεδιασμού (Nuclear Planning Group) εξέδωσε ανακοίνωση για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες, στέλνοντας μήνυμα ενότητας και συνέχειας ως προς τον πυρηνικό σχεδιασμό της Συμμαχίας.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι «οι στρατηγικές πυρηνικές δυνάμεις της Συμμαχίας εξακολουθούν να αποτελούν την ύψιστη εγγύηση της ασφάλειας των συμμάχων και θεμελιώνουν την αρχιτεκτονική της διευρυμένης αποτροπής του ΝΑΤΟ».

Παράλληλα, οι υπουργοί Άμυνας συμφώνησαν να συνεχίσουν την ενίσχυση της πυρηνικής αποτρεπτικής αποστολής της Συμμαχίας, μέσω εκσυγχρονισμού των δυνατοτήτων της, αναβάθμισης των διαδικασιών σχεδιασμού και προσαρμογής τους στις νέες γεωπολιτικές και επιχειρησιακές προκλήσεις που διαμορφώνονται στο διεθνές περιβάλλον ασφαλείας.