«Ποια θα είναι η τύχη του ΝΑΤΟ»: Η επίθεση του Τραμπ στη Βενεζουέλα φέρνει την ΕΕ σε δίλημμα για τη Γροιλανδία

Η χλιαρή αντίδραση της ΕΕ στην επιχείρηση του Ντόναλντ Τραμπ στη Βενεζουέλα υπογραμμίζει πόσο δύσκολο είναι για τις Βρυξέλλες να λάβουν μια σθεναρή θέση στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ να καταλάβει τη Γροιλανδία υπογραμμίζει σε ανάλυσή του το Politico.

«Ποια θα είναι η τύχη του ΝΑΤΟ»: Η επίθεση του Τραμπ στη Βενεζουέλα φέρνει την ΕΕ σε δίλημμα για τη Γροιλανδία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχείρησε τη Δευτέρα να κάνει μια διάκριση μεταξύ της απαγωγής του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ και της ανανεωμένης ρητορικής του Τραμπ για την ανάληψη του ελέγχου της Αρκτικής περιοχής, αλλά δεν μπόρεσε να πει πώς σχεδίαζε να αποτρέψει τον Αμερικανό από μια τέτοια κίνηση.

«Θα θυμάστε ότι η Γροιλανδία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ και καλύπτεται επίσης από τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Και αυτή είναι μια μεγάλη, μεγάλη διαφορά», δήλωσε η επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής Πάολα Πίνιο. «Επομένως, υποστηρίζουμε πλήρως τη Γροιλανδία και σε καμία περίπτωση δεν βλέπουμε πιθανή σύγκριση με αυτό που συνέβη [στη Βενεζουέλα]».

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς Φρέντερικ Νίλσεν υποβάθμισε επίσης τη σύγκριση με τη Βενεζουέλα, τονίζοντας στους δημοσιογράφους ότι η χώρα του είναι δημοκρατική όπως ήταν εδώ και πολλά χρόνια.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση τώρα θα «ανεβάσει τους τόνους».
«Αρκετά πια. Τέλος η πίεση. Τέλος οι υπαινιγμοί. Τέλος οι φαντασιώσεις για προσάρτηση», δήλωσε ο Νίλσεν σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης νωρίτερα τη Δευτέρα.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, φάνηκε να παίρνει τις απειλές του Τραμπ στα σοβαρά, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια επίθεση θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. «Ο Αμερικανός πρόεδρος πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία», είπε. «Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα τελειώνουν… συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας που έχει καθιερωθεί από το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου».

Πιεζόμενη επανειλημμένα για το ποια συγκεκριμένα βήματα θα μπορούσε να κάνει η ΕΕ για να αποτρέψει τον Τραμπ, η Κομισιόν δίστασε, λέγοντας μόνο ότι «δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται» τις αρχές της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας – χωρίς να διευκρινίσει πώς σχεδίαζε να το κάνει αυτό.

Το δίλημμα της Γροιλανδίας

Οι παγκόσμιες δυνάμεις έχουν επιδιώξει τα τελευταία χρόνια να επεκτείνουν το αποτύπωμά τους στην Αρκτική, και η πλούσια σε ορυκτά Γροιλανδία – η οποία φιλοξενεί μια στρατιωτική βάση των ΗΠΑ – είναι περιζήτητη για τη στρατηγική της ασφάλεια και την εμπορική της αξία.

Ενώ η Γροιλανδία είναι αυτοδιοικούμενη περιοχή της Δανίας, δεν αποτελεί μέρος της ίδιας της ΕΕ, έχοντας εγκαταλείψει τον «προκάτοχό» της, τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, το 1985. Αλλά οι Γροιλανδοί είναι πολίτες της ΕΕ επειδή η Δανία είναι στο μπλοκ.

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για μια κατάσταση εθνικής ασφάλειας», διεμήνυσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Air Force One την Κυριακή. «Είναι τόσο στρατηγικής σημασίας. Αυτή τη στιγμή, η Γροιλανδία καλύπτεται παντού από ρωσικά και κινεζικά πλοία».

Η Ρωσία έχει αυξήσει τις αμυντικές επενδύσεις στην Αρκτική τα τελευταία χρόνια, ενώ η Κίνα έχει περιστασιακά ενταχθεί στη Μόσχα σε κοινές περιπολίες – αν και οι ειδικοί σημειώνουν ότι ελάχιστη στρατιωτική δραστηριότητα έχει λάβει χώρα κοντά στην ίδια τη Γροιλανδία.

«Ποια θα είναι η τύχη του ΝΑΤΟ»: Η επίθεση του Τραμπ στη Βενεζουέλα φέρνει την ΕΕ σε δίλημμα για τη Γροιλανδία

Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν επανειλημμένα αντιταχθεί στις προτάσεις του Τραμπ, επιμένοντας ότι η Γροιλανδία δεν πωλείται και ότι το μέλλον της είναι ένα ζήτημα που πρέπει να αποφασίσουν οι δικοί της πολίτες, κι όχι η Ουάσινγκτον.

Όσο για τον ισχυρισμό του Τραμπ αυτό το Σαββατοκύριακο ότι η ΕΕ «χρειάζεται» τις ΗΠΑ να «έχουν» τη Γροιλανδία, η Κομισιόν δήλωσε ότι αυτή «σίγουρα δεν» ήταν η θέση της ΕΕ.

Ωστόσο, η ηπιότητα της αντίδρασης από τις Βρυξέλλες καταδεικνύει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η Ευρώπη. Φοβούμενη πιθανά αντίποινα από τον Τραμπ στο εμπόριο ή την Ουκρανία, εάν αντιληφθεί ότι θα βλάψει τα συμφέροντα των ΗΠΑ, η ΕΕ έχει ως επί το πλείστον κρατήσει χαμηλούς τόνους απαντώντας στις απειλές του.

Το ΝΑΤΟ επίσης ακολουθεί μια λεπτή γραμμή για να αποφύγει να προκαλέσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Ενώ πολλοί σύμμαχοι έχουν μέχρι στιγμής απορρίψει μια γενικευμένη εισβολή στη Γροιλανδία ως απίθανη, τα σχόλια του Τραμπ αρχίζουν να προκαλούν άγχος – και ενόχληση – εντός της συμμαχίας.

«Υποστηρίζουμε πλήρως τη Δανία – συμπεριλαμβανομένου του επιπέδου ανησυχίας τους», δήλωσε στο Politico ένας ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ.

Άλλοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι τα σχόλια θα πρέπει να κινητοποιήσουν τους συμμάχους να ενισχύσουν τις αμυντικές τους δυνατότητες στην Αρκτική – κάτι που θα μπορούσε επίσης να καθησυχάσει τον Τραμπ.

«Κάποια δημιουργική σκέψη είναι απαραίτητη… για να ενισχυθεί η παρουσία της Συμμαχίας γύρω από τη Γροιλανδία και έτσι να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ασφαλείας των ΗΠΑ», σχολίασε ένας δεύτερος ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι ο οργανισμός θα μπορούσε να αποστείλει περισσότερο στρατιωτικό εξοπλισμό στην περιοχή, όπως έκανε πέρυσι στη Βαλτική Θάλασσα και στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. «Εάν ο αρχηγός κράτους μιας συμμάχου χώρας λέει ότι ένα μέρος συμμαχικού εδάφους… έχει ‘’ρωσικά και κινεζικά πλοία παντού’’, τότε αυτό θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη», πρόσθεσε.

Εντούτοις, η τελευταία απειλή του Τραμπ αποτελεί μια «υπαρξιακή» πρόκληση για το ΝΑΤΟ, δήλωσε ο Εντ Άρνολντ, ανώτερος συνεργάτης στη δεξαμενή σκέψης Royal United Services Institute, δεδομένου ότι δεν υπάρχει προηγούμενο για μια χώρα να εξαπολύσει άμεση επίθεση σε μια άλλη εντός της συμμαχίας από την ίδρυσή της το 1949.

Στο χειρότερο σενάριο – μια στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ – η Δανία θα μπορούσε να καλέσει μονομερώς τους συμμάχους για συνομιλίες σχετικά με τις απειλές για την ασφάλειά της, είπε, αλλά τότε θα περιοριζόταν καθώς η Ουάσινγκτον εμποδίζει μια στρατιωτική απάντηση. Αυτό σχεδόν «σίγουρα… θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ όπως το ξέρουμε», υπογράμμισε ο Άρνολντ.

Ο Άρνολντ είπε ότι έχει υπάρξει κάποια αυξημένη ρωσική και κινεζική δραστηριότητα στην Αρκτική, με τον υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεφουλ να αναγνωρίζει επίσης αυτό το ζήτημα σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο Deutschlandfunk τη Δευτέρα.

Ο Τραμπ «ορθώς επεσήμανε ότι υπάρχει αυξημένο κινεζικό και ρωσικό ενδιαφέρον για αυτήν την περιοχή», είπε ο Βάντεφουλ. «Αυτό επηρεάζει τα συμφέροντά μας στον τομέα της ασφάλειας. Είμαστε σίγουρα έτοιμοι να συζητήσουμε αυτά τα ζητήματα με τις ΗΠΑ».

Ανέφερε ότι σχεδιάζει να μιλήσει για την κατάσταση με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο «στο εγγύς μέλλον», υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας της Γροιλανδίας.

Ο Ραφαέλ Γκλικσμάν, Γάλλος ευρωβουλευτής από την ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρότεινε η ΕΕ να δημιουργήσει «μια μόνιμη ευρωπαϊκή στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία», κάτι που είπε ότι «θα έστελνε ένα μήνυμα σταθερότητας προς τον Τραμπ και θα μάς επέτρεπε να αχρηστεύσουμε το αμερικανικό επιχείρημα σχετικά με την αδυναμία μας να διασφαλίσουμε την ασφάλεια της Γροιλανδίας».