Ποιό είναι το σκοτεινό σχέδιο του Ερντογάν με τα F-35, τα F-16 και τα ΚΑΑΝ; – Στόχος να χτυπήσει πρώτος και αιφνιδιαστικά την Ελλάδα;

Η Ελλάδα αναβαθμίζει τις αεροπορικές της δυνατότητες, εν όψει των περιφερειακών εξελίξεων και της πίεσης που ασκεί η Τουρκία για πιθανή επανένταξη στο πρόγραμμα F-35, αναφέρουν διεθνή μέσα.

Αναβάθμιση F-16 σε «Viper»

Τις τελευταίες ημέρες η Πολεμική Αεροπορία παρέλαβε ακόμη ένα F-16 που ολοκλήρωσε την αναβάθμιση στο στάνταρ «Viper», φτάνοντας έτσι τα 42 αεροσκάφη που έχουν ήδη περάσει από το πρόγραμμα μέσα στα δύο τελευταία χρόνια. Οι εργασίες γίνονται σε συνεργασία της Lockheed Martin με την Ελληνική Αεροδιαστημική Βιομηχανία (ΕΑΒ) και το συνολικό πρόγραμμα προβλέπει τη μετατροπή 83–85 F-16, στο πλαίσιο ενός έργου προϋπολογισμού περίπου 1,05 δισεκατομμυρίου δολ.

Η αναβάθμιση στο Viper, σύμφωνα με τους υπεύθυνους, αυξάνει τη διαλειτουργικότητα με τους εταίρους του ΝΑΤΟ και βελτιώνει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της ΠΑ. Το πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2027.

Παράλληλα για F-35 και επιλογές στόλου

Η Αθήνα δεν περιορίζεται μόνο στην εκσυγχρόνιση των F-16: συζητείται και η απόκτηση επιπλέον F-35 πέμπτης γενιάς. Υπάρχει σχέδιο για παραγγελία 20 αεροσκαφών, με την πρώτη παράδοση να προβλέπεται το 2028 — αν και το αρχικό αεροπλάνο θα χρησιμοποιηθεί αρχικά για εκπαίδευση προσωπικού στις ΗΠΑ, επομένως δεν αναμένεται άμεση επιχειρησιακή παρουσία στο Αιγαίο.

Σε αυτό το πλαίσιο η κυβέρνηση αξιολογεί και την επιλογή να αποκτήσει επιπλέον 8–12 F-35 αντί να αναβαθμίσει τα τελευταία 36 F-16 Block 50. Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και χρονοδιαγραμματικό: οι αναβαθμίσεις Viper ολοκληρώνονται σχετικά γρήγορα (1–18 μήνες ανά αεροσκάφος), ενώ τα F-35 θα παραδοθούν σε βάθος χρόνου και η πλήρης επιχειρησιακή ένταξή τους απαιτεί επιπλέον χρόνο.

Η τουρκική διεκδίκηση και οι αμερικανικές αντιστάσεις

Την ίδια ώρα, η Άγκυρα πιέζει για να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35, θέμα που αναμένεται να τεθεί στις επαφές του Ταγίπ Ερντογάν με τις ΗΠΑ. Η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα το 2017 μετά την αγορά των ρωσικών S-400, κίνηση που θεωρείται ασύμβατη με τα F-35 και προκάλεσε κυρώσεις (CAATSA). Παρότι υπήρξε κάποια χαλάρωση στις διπλωματικές σχέσεις, η πλήρης επίλυση αυτού του θέματος δεν θεωρείται δεδομένη.

Κομματικά και κοινοβουλευτικά στέλεχη στις ΗΠΑ —συμπεριλαμβανομένων βουλευτών που υποστηρίζουν την Ελλάδα— έχουν δημόσια εκφράσει επιφυλάξεις για πωλήσεις F-35 στην Τουρκία όσο η Άγκυρα διατηρεί τους S-400 και δεν έχει αλλάξει ουσιωδώς τη συμπεριφορά της σε θέματα που θεωρούν ευαίσθητα για την ασφάλεια των αμερικανικών συστημάτων.

Σχόλια και προτάσεις

Κάποιοι αναλυτές εκφράζουν την ανησυχία ότι, αν η Τουρκία αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε F-35, αυτό θα αλλάξει τα ισορροπία ισχύος στην περιοχή. Υπάρχουν μάλιστα εισηγήσεις στο επίπεδο σχολίων ότι, σε περίπτωση που η Τουρκία αποκτήσει stealth αεροσκάφη νωρίς, η Ελλάδα θα πρέπει να εξετάσει μέτρα αντιστάθμισης — μεταξύ άλλων και λύσεις όπως το leasing ή άλλες μορφές συνεργασίας με τρίτες χώρες που διαθέτουν F-35, ώστε να μην υστερήσει στο κρίσιμο πεδίο των stealth δυνατοτήτων.

Συμπέρασμα

Η Αθήνα προχωρά σε διπλή τακτική: εκσυγχρονίζει άμεσα τον υπάρχοντα στόλο F-16 μέσω του προγράμματος Viper και ταυτόχρονα διεκδικεί ενίσχυση με F-35, διαμορφώνοντας μια στρατηγική που στοχεύει τόσο στην άμεση βελτίωση της ικανότητας όσο και στη μεσοπρόθεσμη απόκτηση τεχνολογίας νέας γενιάς, εν μέσω ενός ευρύτερου διπλωματικού ανταγωνισμού για τα μαχητικά 5ης γενιάς στην περιοχή.