Πόλεμος στην Ουκρανία: Γιατί ο Πούτιν θέλει πάση θυσία το Ντονμπάς-Τι μπορεί να κάνει ο Ζελένσκι

Το εδαφικό ζήτημα εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται στο Αμπού Ντάμπι, με τον Ουκρανό πρόεδρο να εμφανίζεται ανυποχώρητος απέναντι σε οποιαδήποτε παραχώρηση εδάφους.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Γιατί ο Πούτιν θέλει πάση θυσία το Ντονμπάς-Τι μπορεί να κάνει ο Ζελένσκι

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Ουκρανία σπανίως βρίσκονται στην ίδια πλευρά των εξελίξεων. Ωστόσο, στην πρώτη τριμερή συνάντηση στο Αμπού Ντάμπι φαίνεται πως εντοπίστηκαν ορισμένα σημεία σύγκλισης. Παρ’ όλα αυτά, ένα ζήτημα συνεχίζει να σκιάζει κάθε προσπάθεια προσέγγισης: το μέλλον του Ντονμπάς.

Αντιπροσωπείες της Ουκρανίας και της Ρωσίας συναντήθηκαν σήμερα (23/01/2025) στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με βασικό αντικείμενο το εδαφικό καθεστώς της ανατολικής Ουκρανίας. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ουσιαστικού συμβιβασμού, την ώρα που οι συνεχιζόμενοι ρωσικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί έχουν οδηγήσει τη χώρα στη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση από την έναρξη του πολέμου.

Το Κίεβο δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από την Ουάσινγκτον να προχωρήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία, τρία χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022. Η Μόσχα, από την πλευρά της, απαιτεί την πλήρη παραχώρηση της βιομηχανικής περιοχής του Ντονμπάς ως προϋπόθεση για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει καταστήσει σαφές ότι το εδαφικό αποτελεί τον πυρήνα των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν το Σάββατο.

«Το πιο σημαντικό είναι η Ρωσία να δείξει έμπρακτα ότι θέλει να τερματίσει τον πόλεμο που η ίδια ξεκίνησε», ανέφερε σε μήνυμά του στο Telegram, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την ουκρανική αντιπροσωπεία, αλλά είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα.
«Θα φανεί αύριο πώς θα εξελιχθεί η συζήτηση και ποιο θα είναι το αποτέλεσμα», πρόσθεσε.

Υπενθυμίζεται ότι μία ημέρα νωρίτερα, ο Ζελένσκι είχε συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, χωρίς ωστόσο να υπάρξει άμεση πρόοδος.

Παρά τις διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά, ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε ότι η χώρα του δεν είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει εδάφη. Την ίδια στιγμή, η Μόσχα δείχνει εξίσου αδιάλλακτη.

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ ξεκαθάρισε, μετά από συνάντηση με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ότι χωρίς επίλυση του εδαφικού ζητήματος δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ειρήνη, προειδοποιώντας πως η Ρωσία θα συνεχίσει να επιδιώκει τους στόχους της «στο πεδίο της μάχης».

Πόλεμος στην Ουκρανία: Γιατί ο Πούτιν θέλει πάση θυσία το Ντονμπάς-Τι μπορεί να κάνει ο Ζελένσκι

Τι είναι το Ντονμπάς και γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία

Το Ντονμπάς περιλαμβάνει τις ανατολικές περιφέρειες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, περιοχές πλούσιες σε άνθρακα που για δεκαετίες αποτελούσαν τον βιομηχανικό πυρήνα της Ουκρανίας. Η περιοχή διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην παραγωγή χάλυβα, διαθέτει ανεπτυγμένο δίκτυο μεταφορών προς την Αζοφική Θάλασσα και χαρακτηρίζεται από εύφορα εδάφη και σημαντικά ορυκτά αποθέματα.

Όπως επισημαίνει ανάλυση του CNN, ο Βλαντιμίρ Πούτιν αμφισβητεί ευθέως το δικαίωμα ύπαρξης της Ουκρανίας ως ανεξάρτητου κράτους, απορρίπτοντας την κυριαρχία που απέκτησε μετά το 1991. Έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι Ουκρανία και Ρώσοι αποτελούν μέρος μιας ενιαίας «ιστορικής Ρωσίας», ενώ κατηγορεί – χωρίς αποδείξεις – το Κίεβο για «γενοκτονία» εις βάρος ρωσόφωνων πληθυσμών.

Το Ντονμπάς, με έντονο ρωσόφωνο στοιχείο, αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης της ρωσικής αποσταθεροποιητικής στρατηγικής ήδη από το 2014.

Την ίδια χρονιά, η Ρωσία προσάρτησε παράνομα την Κριμαία, ενώ ταυτόχρονα άρχισε να στηρίζει στρατιωτικά και πολιτικά φιλορώσους αυτονομιστές στο Ντονμπάς. Παρά τις διαψεύσεις της Μόσχας, δυτικές κυβερνήσεις και το ΝΑΤΟ υποστηρίζουν ότι η Ρωσία παρείχε οπλισμό, πληροφορίες και στελέχη στις αυτονομιστικές δυνάμεις.

Παρά την υπεροχή σε αριθμούς και εξοπλισμό, η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να καταλάβει ολόκληρη την περιοχή. Ελέγχει σχεδόν πλήρως το Λουγκάνσκ, αλλά μόλις το 70% του Ντονέτσκ, πληρώνοντας βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες απώλειες.

Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, κάθε μήνα σκοτώνονται έως και 25.000 Ρώσοι στρατιώτες, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι, με τον τρέχοντα ρυθμό, η πλήρης κατάληψη του Ντονμπάς θα απαιτούσε τουλάχιστον ακόμη ενάμιση χρόνο.

Για το Κίεβο, οι μόνιμες εδαφικές παραχωρήσεις θεωρούνται κόκκινη γραμμή. Ακόμη και μια υποθετική λαϊκή έγκριση θα προσέκρουε στο διεθνές δίκαιο, το οποίο απαγορεύει την κατάκτηση εδάφους διά της βίας.

Η ουκρανική πλευρά αφήνει ανοιχτό μόνο το ενδεχόμενο μιας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός, με «πάγωμα» των γραμμών του μετώπου. Ωστόσο, η οριστική απώλεια του Ντονμπάς θα αποδυνάμωνε δραματικά την άμυνα της χώρας, καθώς πρόκειται για περιοχή-κλειδί με οχυρωμένες πόλεις, κρίσιμους σιδηροδρόμους και οδικές αρτηρίες που στηρίζουν ολόκληρο το μέτωπο.