Πόλεμος στην Ουκρανία: Η «ακατανόητη» ρωσική στρατηγική- Γιατί ο Πούτιν «αρνείται» να κερδίσει τον πόλεμο;

Μετά από περίπου 1,5 εκατομμύριο νεκρούς, Ουκρανούς και Ρώσους, ο πόλεμος συνεχίζεται αργά και βασανιστικά, χωρίς η Ρωσία να δείχνει πρόθεση για αποφασιστική επικράτηση.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η «ακατανόητη» ρωσική στρατηγική- Γιατί ο Πούτιν «αρνείται» να κερδίσει τον πόλεμο;

Η πρόσφατη ουκρανική αντεπίθεση πριν από δύο ημέρες, με τη συγκέντρωση περίπου 25.000 ανδρών σε 11 καθαρά επιθετικούς σχηματισμούς – 3 Ταξιαρχίες και 8 Συντάγματα – σε ένα εκτεταμένο μέτωπο από το Χάρκοβο μέχρι τη Ζαπορίζια, αναζωπύρωσε τα ερωτήματα για τη στρατηγική που ακολουθεί η Ρωσία σε αυτόν τον πόλεμο, ο οποίος ήδη κλείνει τέσσερα χρόνια.

Παρά το γεγονός ότι οι ρωσικές δυνάμεις διατηρούν την πρωτοβουλία των κινήσεων σε όλο το μήκος των 1.200 χιλιομέτρων του μετώπου από την αποτυχημένη ουκρανική αντεπίθεση του καλοκαιριού του 2023 μέχρι σήμερα, αυτό δεν οδήγησε σε κατάρρευση της ουκρανικής άμυνας.

Η γραμμή των συγκρούσεων δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα του 2022. Η βόρεια Χερσώνα, η βόρεια Ζαπορίζια, το Χάρκοβο και φυσικά το Κίεβο δεν ένιωσαν ουσιαστικά την πίεση των ρωσικών δυνάμεων, παρά μεμονωμένες διεισδύσεις.

Στο διάστημα που ακολούθησε την ουκρανική επιτυχημένη αντεπίθεση – ή, όπως υποστηρίζουν κάποιοι, την απλή αποχώρηση των Ρώσων από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τον Δεκέμβριο του 2022 – σημειώθηκαν σημαντικές ρωσικές νίκες: η κατάληψη της Μαριούπολης, η πτώση του Μπαχμούτ μετά από σφοδρές συγκρούσεις, και η κατάκτηση των Αβντιίβκα, Μαρίνκα, Κουράκοβο, Βούλενταρ, Σεβέρσκ, Ποκρόφσκ, Μίρνογκραντ, Τσάσιβ Γιαρ και Τορέτσκ. Ωστόσο, αυτές οι επιτυχίες αφορούσαν κυρίως οχυρωμένες πόλεις – όχι στρατηγικές μεγαλουπόλεις που θα μπορούσαν να γείρουν την κλίμακα του πολέμου υπέρ της Ρωσίας.

Η παγίδα της ρωσικής στρατηγικής

Οι Ρώσοι στρατιωτικοί βρέθηκαν «κολλημένοι» στις πρώτες πέντε εβδομάδες του πολέμου, από τον Φεβρουάριο έως τα τέλη Μαρτίου 2022. Οι δυνάμεις που είχαν καταλάβει τα αεροδρόμια του Κιέβου και έφτασαν στην πόρτα του προεδρικού μεγάρου, αποχώρησαν τελικά μετά από μια αμφιλεγόμενη συμφωνία στην Κωνσταντινούπολη, η οποία χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως φιάσκο.

Σήμερα, για πρώτη φορά μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δύο δυνάμεις με υψηλή κινητικότητα, και ειδικά οι Ρώσοι με τη δυνατότητα αερομεταφοράς και μηχανοκίνητων δυνάμεων, παραμένουν «κολλημένες» στη λάσπη ενός πολέμου με τεράστιο ανθρώπινο κόστος – περίπου 1,5 εκατομμύριο νεκρούς.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η «ακατανόητη» ρωσική στρατηγική- Γιατί ο Πούτιν «αρνείται» να κερδίσει τον πόλεμο;

Ένας κρίσιμος παράγοντας είναι η εμφάνιση των drones, που από τα τέλη του 2023 έχουν μεταμορφώσει το πεδίο της μάχης. Η δημιουργία «φονικών ζωνών» πλάτους 10–20 χιλιομέτρων καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την προέλαση. Κάθε εισερχόμενο στοιχείο έχει υψηλή πιθανότητα καταστροφής, πολύ μεγαλύτερη από την παραδοσιακή χρήση πυροβολικού.

Οι Ρώσοι έχουν επενδύσει στη χρήση drones, δημιουργώντας καινοτόμες μονάδες με περίπου 90.000 χειριστές. Αυτό τους έχει επιτρέψει να διατηρούν την πρωτοβουλία στο πεδίο, αλλά ακόμα και με αυτό το όπλο, η νίκη παραμένει μακριά.

Το μεγάλο ερώτημα: Ποιος είναι ο στόχος;

Οι στρατηγικοί αναλυτές αναρωτιούνται γιατί η Ρωσία δεν στοχεύει στην πλήρη κατάληψη μεγάλων πόλεων. Με περίπου 600.000 Ρώσους στρατιώτες απέναντι σε 900.000 Ουκρανούς, η αναλογία δυνάμεων δεν επαρκεί για αποφασιστικές νίκες χωρίς στρατηγικές μετακινήσεις και συγκεντρώσεις δυνάμεων, όπως δίδαξε η γερμανική στρατιωτική σχολή στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η προέλαση στην Ζαπορίζια από την ουκρανική πλευρά κατά 16 χλμ. σε μία μέρα, σε αντίθεση με τους Ρώσους που χρειάζονται μήνες για την ίδια απόσταση, δείχνει την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των ρωσικών επιχειρήσεων.

Ακόμα και αν οι Ρώσοι τελικά επικρατήσουν λόγω πλεονεκτήματος σε ανθρώπινο δυναμικό, το κόστος θα είναι τεράστιο. Απορίες παραμένουν για τον δισταγμό τους: γιατί δεν επιχειρήθηκε η εξόντωση του Ζελένσκι; Γιατί η ρωσική αεροπορία χρησιμοποιείται περιορισμένα; Γιατί η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Κιέβου παραμένει ανέπαφη; Και γιατί επιτρέπεται η ανεμπόδιστη μεταφορά όπλων από το ΝΑΤΟ;

Η ρωσική στρατηγική παραμένει ασαφής, με πολλά ερωτηματικά για την τελική της κατεύθυνση και την ικανότητά της να επιτύχει την πολεμική υπεροχή που επιδιώκει.