Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Ευρώπη στέκει αμήχανη μπροστά στον «πόλεμο των drones»- H ευρωπαϊκή πολεμική βιομηχανία που υπολείπεται στα σενάρια υβριδικού πολέμου και προειδοποιήσεις για την αυξανόμενη Ρωσική απειλή

Η Ευρώπη δυσκολεύεται να συμβαδίσει με τον καταιγιστικό ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται ο πόλεμος των drones στην Ουκρανία, την ώρα που αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ ενδέχεται να αντιμετώπιζαν σοβαρές δυσκολίες ακόμη και απέναντι σε μια περιορισμένη ρωσική πυραυλική επίθεση.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Ευρώπη στέκει αμήχανη μπροστά στον «πόλεμο των drones»- H ευρωπαϊκή πολεμική βιομηχανία που υπολείπεται στα σενάρια υβριδικού πολέμου και προειδοποιήσεις για την αυξανόμενη Ρωσική απειλή

Την προειδοποίηση αυτή απευθύνει ο πρόεδρος της Λετονίας, Έντγκαρς Ρίνκεβιτς, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογική κούρσα στον σύγχρονο αεροπορικό πόλεμο εξελίσσεται με ρυθμούς που αφήνουν πίσω τους τα σημερινά αμυντικά σχέδια.

Σε αποκλειστική συνέντευξή του στον Guardian, ο Λετονός πρόεδρος εκφράζει τον φόβο ότι οι προσπάθειες που καταβάλλονται σήμερα για την προετοιμασία της Ευρώπης απέναντι σε έναν ενδεχόμενο αεροπορικό πόλεμο μπορεί να έχουν καταστεί ήδη ξεπερασμένες μέχρι τα μέσα του 2027.

Μιλώντας στην Ουάσινγκτον, ο Ρίνκεβιτς περιέγραψε τις τεχνολογικές μεταβολές που συντελούνται μέσα από τον πόλεμο στην Ουκρανία ως «αστραπιαίες». Όπως εξήγησε, η διαρκής ανάπτυξη νέων τύπων drones, αλλά και η εμφάνιση ολοένα πιο σύνθετων μεθόδων αεροπορικής επίθεσης, υποχρεώνουν τα συστήματα άμυνας να προσαρμόζονται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.

«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι η αεράμυνα, η άμυνα κατά των drones και η αντιβαλλιστική άμυνα αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα», δήλωσε.

«Και ας είμαστε ειλικρινείς. Το πρόβλημα το έχει η Ουκρανία. Το έχει ολόκληρη η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ», πρόσθεσε.

Η εικόνα που περιγράφει ο πρόεδρος της Λετονίας είναι εκείνη ενός αμυντικού συστήματος που καλείται να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο ο οποίος μεταβάλλει διαρκώς τα μέσα και τις τακτικές του. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν η Ρωσία επέλεγε να εκτοξεύσει ακόμη και έναν περιορισμένο αριθμό πυραύλων εναντίον ευρωπαϊκών χωρών, αρκετές από αυτές θα αντιμετώπιζαν σημαντικές δυσκολίες στην αναχαίτισή τους.

Έλλειψη πυραύλων Patriot: Οι ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει σχεδόν τα δύο τρίτα κρίσιμων αποθεμάτων

Η προειδοποίηση του Ρίνκεβιτς έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της βρίσκονται αντιμέτωποι με καθυστερήσεις στην προμήθεια πυραύλων Patriot και άλλων κρίσιμων συστημάτων αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.

Σύμφωνα με ανάλυση εκτίμησης του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου των ΗΠΑ, την οποία επικαλείται ο Guardian, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ήδη χρησιμοποιήσει σχεδόν τα δύο τρίτα των αποθεμάτων τους σε κρίσιμους αναχαιτιστικούς πυραύλους κατά τον πόλεμο με το Ιράν.

Η αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων δεν αποτελεί υπόθεση που μπορεί να ολοκληρωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αντιθέτως, σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, θα μπορούσε να απαιτήσει τουλάχιστον πέντε χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στις άμεσες επιχειρησιακές ανάγκες και στον χρόνο που απαιτεί η αμυντική βιομηχανία για να ανταποκριθεί.

Οι ΗΠΑ έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο να μεταφέρουν μέρος της παραγωγής των Patriot στην Ουκρανία και σε ευρωπαϊκές χώρες, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί σχετική συμφωνία.

«Αυτό εξαρτάται από την αμερικανική κυβέρνηση και από την εταιρεία», ανέφερε ο Λετονός πρόεδρος, αναγνωρίζοντας ότι οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν τεχνικά ζητήματα, μεταξύ άλλων σε ό,τι αφορά την αδειοδότηση της παραγωγής.

Παρότι η Ευρώπη έχει αναπτύξει και δικά της αμυντικά μέσα, ο Ρίνκεβιτς υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο που εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα αμερικανικά συστήματα.

«Ας το παραδεχτούμε: οι Patriot εξακολουθούν να είναι ένα από τα καλύτερα, αν όχι το καλύτερο, συστήματα για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής», δήλωσε.

Τουσκ: Η Ρωσία μπορεί να χτυπήσει χώρες του ΝΑΤΟ και να το παρουσιάσει ως «ατύχημα»

Οι προειδοποιήσεις του Λετονού προέδρου έρχονται στον απόηχο αντίστοιχων δηλώσεων του πρωθυπουργού της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος προειδοποίησε ότι η Ρωσία ενδέχεται τους επόμενους μήνες να πραγματοποιήσει επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία.

Ο Τουσκ υποστήριξε την Πέμπτη ότι η Μόσχα θα μπορούσε να επιχειρήσει να δοκιμάσει τα όρια της συνοχής του ΝΑΤΟ και, κατ’ επέκταση, τη δέσμευση των συμμάχων στην αρχή της συλλογικής άμυνας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης.

Στο σενάριο που περιέγραψε, ενδεχόμενα πλήγματα θα μπορούσαν να παρουσιαστούν από τη Ρωσία ως «ατυχήματα», δημιουργώντας έτσι μια γκρίζα ζώνη αμφιβολίας γύρω από το εάν και με ποιον τρόπο θα αντιδρούσε η Συμμαχία.

Σύμφωνα με τον Πολωνό πρωθυπουργό, μια τέτοια τακτική θα μπορούσε να αποσκοπεί στη δοκιμασία της πολιτικής και στρατιωτικής συνοχής του ΝΑΤΟ και στην αμφισβήτηση της πρακτικής εφαρμογής του Άρθρου 5.

Ερωτηθείς για τις προειδοποιήσεις του Τουσκ, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε ότι θεωρεί πως η Ρωσία επιτίθεται ήδη στους συμμάχους της Ουκρανίας «εδώ και περίπου πέντε χρόνια».

Στη συνέχεια εξήρε τον πρόεδρο της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, λέγοντας ότι «κάνει εξαιρετική δουλειά» και ότι «έχει την κατάσταση υπό έλεγχο».

«Δεν βλέπω συμβατική εισβολή, αλλά πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση»

Παρά τις προειδοποιήσεις για τις υβριδικές και αεροπορικές απειλές, ο Ρίνκεβιτς εμφανίστηκε περισσότερο συγκρατημένος ως προς το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης συμβατικής στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας εναντίον των χωρών της Βαλτικής.

Όπως εξήγησε, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Μόσχα επιδιώκει να ανοίξει ένα νέο μέτωπο με τη μορφή συμβατικού πολέμου, με στόχο την ανακατάληψη εδαφών που στο παρελθόν ανήκαν στη Σοβιετική Ένωση.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι εκτιμά πως η πίεση θα μειωθεί. Αντιθέτως, ο Λετονός πρόεδρος θεωρεί ότι η Ρωσία είναι πιθανό να αυξήσει την κινητοποίηση των δυνάμεών της τους επόμενους μήνες, μετά τις τοπικές εκλογές, και να επιχειρήσει να εντείνει την πίεση στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Ευρώπη στέκει αμήχανη μπροστά στον «πόλεμο των drones»- H ευρωπαϊκή πολεμική βιομηχανία που υπολείπεται στα σενάρια υβριδικού πολέμου και προειδοποιήσεις για την αυξανόμενη Ρωσική απειλή

Παράλληλα, η Μόσχα θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να χρησιμοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μέσων προκειμένου να αποθαρρύνει τις χώρες που εξακολουθούν να στηρίζουν το Κίεβο.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται, κατά τον Ρίνκεβιτς, πράξεις δολιοφθοράς, κυβερνοεπιθέσεις, αλλά και περιστατικά που συνδέονται με drones και πυραύλους. Πρόκειται για ενέργειες που, όπως εκτιμά, λειτουργούν ως δοκιμές της ευρωπαϊκής αποφασιστικότητας και της ικανότητας των χωρών της ηπείρου να αντιδρούν χωρίς να επιτρέπουν την κλιμάκωση να υπαγορεύσει τις κινήσεις τους.

«Θα απέκλεια μια συμβατική στρατιωτική εισβολή, αλλά πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε κάθε είδους άλλες πιθανότητες», δήλωσε.

Τα πρόσφατα περιστατικά σε Λιθουανία και Πολωνία

Η συζήτηση για την επάρκεια της ευρωπαϊκής αεράμυνας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη ένταση μετά τα διαδοχικά περιστατικά που έχουν σημειωθεί κοντά στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ.

Την Τρίτη, μαχητικό αεροσκάφος της Συμμαχίας κατέρριψε ρωσικό drone πάνω από τη Λιθουανία, σε ένα περιστατικό που επανέφερε στο προσκήνιο τον κίνδυνο περιστατικών στον εναέριο χώρο χωρών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανατολικής πτέρυγας.

Δύο ημέρες αργότερα, την Πέμπτη, η Πολωνία απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη και προχώρησε στο προσωρινό κλείσιμο των αεροδρομίων του Λούμπλιν και του Ρζεσόφ-Γιασιόνκα, εξαιτίας ρωσικής επίθεσης στη δυτική Ουκρανία.

Τα περιστατικά αυτά προσθέτουν νέα πίεση στη συζήτηση για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ευρωπαϊκών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και αναχαίτισης. Παράλληλα, ενισχύουν τα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι υπάρχουσες στρατιωτικές υποδομές μπορούν να ανταποκριθούν σε έναν πόλεμο στον οποίο τα drones, οι πύραυλοι και τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου μεταβάλλουν διαρκώς τους κανόνες της αντιπαράθεσης.

Η πίεση για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ και το πρόβλημα του χρόνου

Ο πρόεδρος της Λετονίας εξέφρασε, τέλος, ανησυχία για το κατά πόσο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι είναι σε θέση να ανταποκριθούν στον στόχο αύξησης των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναδείξει σε βασικό ζήτημα για τη μελλοντική κατανομή των ευθυνών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Ο Ρίνκεβιτς αναγνώρισε ότι οι συζητήσεις για την ανάληψη μεγαλύτερου μέρους του βάρους της ευρωπαϊκής άμυνας από τις ίδιες τις ευρωπαϊκές χώρες έχουν πλέον γίνει πιο συγκεκριμένες και εποικοδομητικές.

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, η αύξηση των κονδυλίων στους αμυντικούς προϋπολογισμούς δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες. Ανάμεσα στην απόφαση για περισσότερες δαπάνες και στην απόκτηση μιας λειτουργικής στρατιωτικής ικανότητας μεσολαβεί ένα κρίσιμο διάστημα, κατά το οποίο πρέπει να αναπτυχθούν και να παραχθούν νέα συστήματα, να εκπαιδευτεί προσωπικό και να δημιουργηθούν επαρκή αποθέματα πυρομαχικών.

Και όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα περιβάλλον όπου η ίδια η τεχνολογία του πολέμου αλλάζει με ταχύτητα που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

«Όταν μιλάμε για πραγματικές δυνατότητες, χρειάζεται χρόνος», τόνισε.

«Αυτό είναι και το μήνυμά μας: για να το κάνουμε, χρειαζόμαστε χρόνο. Δεν μπορεί να συμβεί μέσα σε έναν μήνα ή μέσα σε έναν χρόνο».

Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το ύψος των αμυντικών δαπανών, αλλά και την ταχύτητα με την οποία οι διαθέσιμοι πόροι μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικές δυνατότητες στο πεδίο. Σε έναν πόλεμο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται από μήνα σε μήνα, ο χρόνος αποκτά τη δική του στρατηγική αξία.

Οι δηλώσεις του Ρίνκεβιτς καταγράφονται ενόψει της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να έχει συναντήσεις με Ευρωπαίους ηγέτες. Την ίδια ώρα, οι προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία πληθαίνουν, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο ερώτημα: όχι μόνο πόσα περισσότερα μπορεί να δαπανήσει για την άμυνά της, αλλά και πόσο γρήγορα μπορεί να μετατρέψει αυτές τις δαπάνες σε αποτελεσματική αποτρεπτική ικανότητα.