Πόλεμος στην Ουκρανία: Η γυμνή αεράμυνα των Ουκρανών και τα αντικρουόμενα μηνύματα από την Ουάσιγκτον για την άδεια παραγωγής Patriot στο Ζελένσκι

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται πως δύσκολα θα προχωρήσουν σε οριστική συμφωνία με την Ουκρανία για την από κοινού παραγωγή πυραύλων αναχαίτισης Patriot πριν από τον φετινό χειμώνα.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η γυμνή αεράμυνα των Ουκρανών και τα αντικρουόμενα μηνύματα από την Ουάσιγκτον για την άδεια παραγωγής Patriot στο Ζελένσκι

Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε τη Δευτέρα ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, εντείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από ένα από τα πλέον κρίσιμα στοιχεία της αντιαεροπορικής προστασίας του Κιέβου.

Η δήλωσή του έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική συγκυρία, καθώς η Ουκρανία προετοιμάζεται για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, με τις ρωσικές επιθέσεις εναντίον ενεργειακών και στρατιωτικών υποδομών να αποτελούν διαρκή απειλή.

«Μακροπρόθεσμη συμφωνία παραγωγής δεν θα έχει συναφθεί πριν από τον χειμώνα. Οπότε θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε πάνω σε αυτό», είπε ο Γουίτακερ σε συνέντευξή του στο Fox News, υπογραμμίζοντας ότι οι αναχαιτιστές PAC-3 Patriot παραμένουν αυστηρά ελεγχόμενοι από τους αμερικανικούς κανόνες εξαγωγών, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για ταχεία αδειοδότηση.

Το ζήτημα της παραγωγής των Patriot συνδέεται άμεσα με τους αυστηρούς περιορισμούς που διέπουν τη μεταφορά προηγμένης αμερικανικής αμυντικής τεχνολογίας. Όπως εξήγησε ο Αμερικανός αξιωματούχος:

«Δεν επιτρέπουμε σε κανέναν άλλον, πέρα από τους αμερικανικούς κατασκευαστές, να τους παράγει στις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.

Παράλληλα, ο Γουίτακερ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης συνεργασίας στον αμυντικό τομέα, με τη συμμετοχή της Ουκρανίας και των Ευρωπαίων συμμάχων, πέρα από το ζήτημα των ίδιων των αναχαιτιστών.

«Υπάρχουν δυνατότητες συμπαραγωγής με τους Ουκρανούς, με τους Ευρωπαίους, ώστε να ενισχύσουμε τη βιομηχανική βάση και να στηρίξουμε την άμυνα της Ουκρανίας και την άμυνα της Ευρώπης», είπε.

Μέχρι, ωστόσο, να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαβουλεύσεις και να υπάρξουν συγκεκριμένες αποφάσεις, η προτεραιότητα παραμένει η κάλυψη των άμεσων επιχειρησιακών αναγκών της Ουκρανίας.

Ο Γουίτακερ ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της εργάζονται ώστε το Κίεβο να διαθέτει επαρκή αντιαεροπορική προστασία πριν από την έναρξη του χειμώνα «το συντομότερο δυνατόν». Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί είτε μέσω μεταφοράς διαθέσιμων αναχαιτιστών από χώρες-συμμάχους είτε μέσω ενίσχυσης της αμερικανικής παραγωγικής ικανότητας.

Αλλαγή στάσης ή παρατεταμένη αβεβαιότητα;

Οι δηλώσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στο ΝΑΤΟ έρχονται έπειτα από μια περίοδο αντιφατικών τοποθετήσεων από την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με το αν η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να δώσει στην Ουκρανία άδεια για την εγχώρια παραγωγή αναχαιτιστών Patriot.

Το Κίεβο ζητά εδώ και καιρό μια τέτοια εξέλιξη, καθώς θεωρεί ότι θα μπορούσε να περιορίσει τη στρατηγική εξάρτησή του από τις εισαγωγές, σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια διαθεσιμότητα των συγκεκριμένων συστημάτων παραμένει περιορισμένη.

Τα Patriot, τα οποία κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες από τις Raytheon και Lockheed Martin, αποτελούν έναν από τους βασικούς πυλώνες της αμερικανικής αμυντικής υποστήριξης προς συμμάχους σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου. Ιδιαίτερα στον Κόλπο, οι αυξημένες ανάγκες αεράμυνας μετά τον πόλεμο των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν έχουν περιορίσει σημαντικά τα διαθέσιμα παγκόσμια αποθέματα.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η ουκρανική πλευρά, η Lockheed Martin παράγει περίπου 60 έως 65 αναχαιτιστές τον μήνα, την ώρα που η Ρωσία κατασκευάζει περίπου 120 βαλλιστικούς πυραύλους μηνιαίως, χωρίς να υπολογίζονται τα υπόλοιπα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιεί στις επιχειρήσεις της.

Παράλληλα, η Μόσχα προσαρμόζει διαρκώς τη στρατηγική των επιθέσεών της, αναζητώντας και αξιοποιώντας τα κενά που εμφανίζονται στην ουκρανική αντιαεροπορική ομπρέλα.

Κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 8 Ιουλίου, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα παραχωρούσαν στην Ουκρανία άδεια παραγωγής των αναχαιτιστών. Ωστόσο, στις 31 Ιουλίου, εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός, δηλώνοντας ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση και χαρακτηρίζοντας μια τέτοια κίνηση «μεγάλο βήμα», λόγω της ευαισθησίας που συνοδεύει τη μεταφορά προηγμένης στρατιωτικής τεχνολογίας.

Η διαφοροποίηση αυτή έχει δημιουργήσει προβληματισμό στους Ουκρανούς αξιωματούχους και στους δυτικούς αμυντικούς σχεδιαστές, καθώς η Ουκρανία εισέρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο κατά την οποία αναμένεται νέα ένταση στις ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον της ενεργειακής της υποδομής.

Το θέμα βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της συνάντησης του Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον στις 29 Ιουλίου.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η γυμνή αεράμυνα των Ουκρανών και τα αντικρουόμενα μηνύματα από την Ουάσιγκτον για την άδεια παραγωγής Patriot στο Ζελένσκι

Οι δύο ηγέτες συζήτησαν τρόπους επέκτασης της εγχώριας αμυντικής παραγωγής της Ουκρανίας, αλλά και άλλες πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την πολεμική προσπάθεια του Κιέβου.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι στις συνομιλίες τέθηκε το ενδεχόμενο παροχής αδειών για την παραγωγή αναχαιτιστών Patriot, χωρίς ωστόσο ο Τραμπ να δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση μιας τέτοιας συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ειδικοί απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να επισκεφθούν το Κίεβο στο δεύτερο μισό του Αυγούστου.

Ο Ζελένσκι είχε δηλώσει στις 28 Ιουλίου ότι η επίσκεψη μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, χρονικά κοντά στις εκδηλώσεις για την 35η επέτειο της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας.

Όπως ανέφερε, επιθυμεί να συζητήσει τρόπους επανεκκίνησης των ειρηνευτικών συνομιλιών, αλλά και να δώσει στους Αμερικανούς απεσταλμένους μια άμεση εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στο ουκρανικό έδαφος.

Ο επείγων υπολογισμός του Κιέβου

Για την Ουκρανία, το ζήτημα της άδειας παραγωγής Patriot δεν αποτελεί μόνο μια μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή. Είναι ταυτόχρονα ζήτημα άμεσης επιχειρησιακής ανάγκης και επιβίωσης.

Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η συμπαραγωγή θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά τη ροή των αναγκαίων συστημάτων και παράλληλα να εντάξει βαθύτερα τη χώρα στη δυτική αμυντική-βιομηχανική αλυσίδα.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει καταστήσει την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής παραγωγής βασικό άξονα της στρατηγικής του, επιδιώκοντας στενότερη συνεργασία με μεγάλες αμερικανικές αμυντικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Lockheed Martin.

Κατά τις επαφές του με Αμερικανούς γερουσιαστές στην Ουάσιγκτον, ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η πιο επείγουσα ανάγκη της χώρας του είναι η διασφάλιση σταθερής ροής αναχαιτιστών έως το τέλος του 2026, πιθανώς με οικονομική στήριξη και από Ευρωπαίους εταίρους.

Για το Κίεβο, ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Η ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση των σημερινών απειλών, αλλά και τη δυνατότητα της Ουκρανίας να αντέξει έναν παρατεταμένο πόλεμο απέναντι σε έναν αντίπαλο που συνεχίζει να αυξάνει την παραγωγή και την ένταση των επιθέσεών του.