Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Κομισιόν προσπάθησε να «κλέψει» τα 140 δις των Ρώσων στην Ευρώπη για τα «μάτια» του Ζελένσκι αλλά απέτυχε παταγωδώς– Το παρασκήνιο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες

Η απόπειρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χρησιμοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια για τη χορήγηση δανείου ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία κατέληξε σε πλήρες «ναυάγιο».

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Κομισιόν προσπάθησε να «κλέψει» τα 140 δις των Ρώσων στην Ευρώπη για τα «μάτια» του Ζελένσκι αλλά απέτυχε παταγωδώς– Το παρασκήνιο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες

Παρά τις διαρροές που προέβλεπαν έγκριση του σχεδίου πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης (23/10) στις Βρυξέλλες, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική και ανέδειξε τις βαθιές ρήξεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ, με πρωταγωνιστή το Βέλγιο.

Οι ενστάσεις δεν προήλθαν μόνο από κυβερνήσεις αλλά και από χρηματοπιστωτικούς φορείς, όπως η Euroclear, όπου βρίσκεται ο μεγαλύτερος όγκος των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, και από θεσμικά όργανα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ. Οι προειδοποιήσεις ήταν σαφείς: η χρήση αυτών των κεφαλαίων εγκυμονεί σοβαρούς νομικούς και οικονομικούς κινδύνους, με πιθανότητα αγωγών για παραβίαση διεθνών χρηματοπιστωτικών κανόνων και πλήγμα στην αξιοπιστία της Ευρώπης ως ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου.

Η Μόσχα από την πλευρά της καταγγέλλει την πρόταση ως «κλοπή» και έχει προαναγγείλει ότι θα αντιδράσει νομικά σε οποιαδήποτε ενέργεια κατά των περιουσιακών της στοιχείων.

Η πρόταση της Κομισιόν και τα «άδεια ταμεία»

Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας αποτελεί τεράστιο βάρος για τους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς, καθώς οι ανάγκες του Κιέβου υπολογίζονται σε έως και 100 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Παράλληλα, η οικονομική υποστήριξη χωρίς συμμετοχή των ΗΠΑ καθίσταται δυσβάσταχτη.

Η Κομισιόν είχε προτείνει τη χρήση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων για τη χορήγηση δανείου στην Ουκρανία, το οποίο θα αποπληρωνόταν μόνο αν η Μόσχα συμφωνούσε σε καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων. Πρόκειται, ουσιαστικά, για κατάσχεση των κεφαλαίων που έχουν δεσμευτεί σε ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα λόγω των κυρώσεων για τον πόλεμο.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Κομισιόν προσπάθησε να «κλέψει» τα 140 δις των Ρώσων στην Ευρώπη για τα «μάτια» του Ζελένσκι αλλά απέτυχε παταγωδώς– Το παρασκήνιο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες

Τα συνολικά δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία υπολογίζονται σε περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων τα 213 δισεκατομμύρια βρίσκονται στην Euroclear. Εδώ, το Βέλγιο έθεσε «φρένο», μπλοκάροντας τη διαδικασία τουλάχιστον για δύο μήνες. Το τελικό ανακοινωθέν της Συνόδου Κορυφής ανέβαλε τη λήψη οριστικής απόφασης, εγείροντας ερωτήματα για τη δέσμευση της ΕΕ απέναντι στην Ουκρανία.

Το παρασκήνιο της Συνόδου και η στάση του Βελγίου

Ο Βέλγος Πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ βρέθηκε στο επίκεντρο των πιέσεων, καθώς θεωρεί ότι η πρωτοβουλία ενέχει σοβαρούς οικονομικούς και νομικούς κινδύνους για τη χώρα του. Το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται σε βελγικό έδαφος, και η πιθανότητα να επωμιστούν οι Βέλγοι φορολογούμενοι το κόστος θεωρήθηκε «παρανοϊκή».

Η Κομισιόν επιθυμούσε άμεση έγκριση για την εκπόνηση νομικής πρότασης δανείου προς την Ουκρανία, αλλά ο Ντε Βέβερ μπλόκαρε τη διαδικασία. Μετά από μια ημέρα εντατικών διαβουλεύσεων, η Σύνοδος οδηγήθηκε σε αδιέξοδο. Ένας εύθραυστος συμβιβασμός ήρθε αργά το βράδυ, επιτρέποντας στη συνέχεια διερεύνηση του σχεδίου από την Κομισιόν χωρίς να δεσμεύει την εκτέλεση του δανείου.

Όπως παρατήρησε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico, «το τελικό κείμενο είναι αρκετά ισορροπημένο ώστε να επιτρέπει ερμηνείες που εξυπηρετούν όλους». Ο Εμανουέλ Μακρόν σημείωσε ότι «το σχέδιο δεν έχει ταφεί» αλλά τόνισε ότι η χρήση των ρωσικών κεφαλαίων παραβιάζει διεθνείς κανόνες, ενώ η Κριστίν Λαγκάρντ χαρακτήρισε τους κινδύνους «διαχειρίσιμους».

Η θέση του Βελγίου

Το Βέλγιο διατηρεί τα «κλειδιά» της διαδικασίας, καθώς η Euroclear φιλοξενεί τον μεγαλύτερο όγκο των ρωσικών κεφαλαίων. Ο Ντε Βέβερ τόνισε ότι «ένα αεροπλάνο έχει λίγες πιθανότητες να πέσει – αλλά αν πέσει, πεθαίνουν δεκάδες», μεταφέροντας την προσοχή στο ρίσκο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Οι βελγικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν την εξασφάλιση ότι τα κεφάλαια θα είναι άμεσα διαθέσιμα σε περίπτωση διεκδίκησης από τη Ρωσία, αλλιώς η εμπιστοσύνη στην Ευρώπη κινδυνεύει. Ο συμβιβασμός της Συνόδου άφησε στον Ντε Βέβερ τη δυνατότητα να μπλοκάρει οποιαδήποτε μελλοντική ενέργεια δεν πληροί αυτές τις «κόκκινες γραμμές».