Πόλεμος στην Ουκρανία: O Έλον Μασκ κάνει «δύσκολη τη ζωή» του Ζελένσκι-Η SpaceX περιόρισε τις υπηρεσίες Starlink προκαλώντας προβλήματα στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις

Προβλήματα στην επικοινωνία και στον έλεγχο στρατιωτικών drones φέρεται να προκάλεσαν οι περιορισμοί που τέθηκαν σε λειτουργία τερματικών Starlink.

Πόλεμος στην Ουκρανία: O Έλον Μασκ κάνει «δύσκολη τη ζωή» του Ζελένσκι-Η SpaceX περιόρισε τις υπηρεσίες Starlink προκαλώντας προβλήματα στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις

Περιορισμούς στη λειτουργία ορισμένων τερματικών σταθμών του δορυφορικού δικτύου Starlink, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως για την επικοινωνία στο πεδίο της μάχης στην Ουκρανία, φέρεται να επέβαλε στη διάρκεια της νύχτας η SpaceX, προκαλώντας προβλήματα σε στρατιωτικές αποστολές.

Την εξέλιξη γνωστοποίησε σήμερα σύμβουλος τεχνολογίας του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κάνοντας λόγο για αιφνιδιαστικά μέτρα που επηρέασαν την επιχειρησιακή λειτουργία των ουκρανικών δυνάμεων.

«Στη διάρκεια της χθεσινής νύχτας, η SpaceX εισήγαγε περιορισμό ταχύτητας για τους τερματικούς σταθμούς Starlink εν κινήσει», δήλωσε ο Σέρχιι Μπεσκρέστνοφ.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις δεν είχαν ενημερωθεί εγκαίρως για την αλλαγή, με αποτέλεσμα να προκύψουν δυσκολίες κατά την εκτέλεση στρατιωτικών αποστολών. «Οι αμυντικές δυνάμεις μας δεν είχαν προειδοποιηθεί σχετικά με αυτόν τον περιορισμό, που προκάλεσε διαταραχή πολλών αποστολών. Οπως όλα δείχνουν, το μέτρο αυτό δεν μπορεί να είναι σύμπτωση και συνδέεται με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση», πρόσθεσε.

Περιορισμοί στα Starlink και δυσκολίες στον έλεγχο των drones

Σύμφωνα με τον Μπεσκρέστνοφ, η SpaceX διέκοψε τη λειτουργία της στρατιωτικής έκδοσης των τερματικών της για ταχύτητες που υπερβαίνουν τα 100 μίλια την ώρα, δηλαδή τα 160 χιλιόμετρα την ώρα. Η συγκεκριμένη αλλαγή φέρεται να επηρέασε τη χρήση του δορυφορικού δικτύου από κινούμενα μέσα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τις ουκρανικές δυνάμεις στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Τις επιπτώσεις των περιορισμών επιβεβαίωσε το 7ο Σώμα Ταχείας Αντίδρασης της Ουκρανίας, το οποίο έχει αναπτυχθεί στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας, επισημαίνοντας ότι ορισμένες μονάδες αναγκάστηκαν να ακυρώσουν αποστολές.

«Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μας, στη διάρκεια πτήσεων η σύνδεση μπορεί να διακοπτόταν για 10-20 δευτερόλεπτα σε ταχύτητες μόλις 110-120 χλμ./ώρα. Τα drones εξακολουθούσαν να κινούνται, όμως αυτές οι διακοπές έκαναν πιο δύσκολο τον έλεγχό τους», ανέφερε σε δήλωση προς το Ρόιτερς.

Από την πλευρά του, πηγή στο ουκρανικό υπουργείο Άμυνας σημείωσε ότι οι συγκεκριμένοι περιορισμοί περιπλέκουν σημαντικά τόσο τον εφοδιασμό όσο και την εκτέλεση ορισμένων επιχειρήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Οι διακοπές στην επικοινωνία, ακόμη και όταν διαρκούν λίγα δευτερόλεπτα, μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό και να επηρεάσουν την ομαλή εξέλιξη μιας αποστολής, σύμφωνα με τις ουκρανικές αναφορές.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα εξαιτίας του ρόλου που έχει αποκτήσει το Starlink στον πόλεμο, καθώς το δορυφορικό δίκτυο αποτελεί κρίσιμο μέσο επικοινωνίας για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Μέσω των τερματικών σταθμών του εξασφαλίζεται πρόσβαση σε σύνδεση υψηλής ταχύτητας στο Διαδίκτυο ακόμη και σε απομακρυσμένες ή απομονωμένες περιοχές, όπου οι συμβατικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές έχουν υποστεί ζημιές ή δεν επαρκούν.

Το Κίεβο αξιοποιεί το σύστημα σε μεγάλη έκταση για την επικοινωνία και τον συντονισμό μεταξύ των στρατιωτικών μονάδων. Παράλληλα, κεραίες Starlink έχουν ενσωματωθεί σε ορισμένα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, παρέχοντας δυνατότητες σύνδεσης που συμβάλλουν στον περιορισμό των επιπτώσεων από τις ηλεκτρονικές παρεμβολές του αντιπάλου. Η διατήρηση της σύνδεσης στο Διαδίκτυο επιτρέπει στα συγκεκριμένα drones να παραμένουν υπό έλεγχο και να κατευθύνονται προς τους στόχους τους.

Αιχμές του Πολωνού ΥΠΕΞ κατά του Έλον Μασκ

Οι αναφορές για τους περιορισμούς στις υπηρεσίες Starlink προκάλεσαν και πολιτικές αντιδράσεις, με τον υπουργό Εξωτερικών της Πολωνίας, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, να στρέφεται δημόσια κατά του Έλον Μασκ. Ο Πολωνός υπουργός έθεσε ζήτημα σχετικά με τη διαχείριση του δορυφορικού δικτύου, διερωτώμενος εάν ο επικεφαλής της SpaceX χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες της εταιρείας για πολιτικούς σκοπούς.

Η παρέμβασή του ήρθε μετά την ανακοίνωση του Κιέβου ότι η SpaceX επέβαλε περιορισμούς σε υπηρεσίες της, με συνέπειες για αποστολές πολεμικών drones. Η Πολωνία έχει γνωστοποιήσει ότι καλύπτει το κόστος της συνδρομής της Ουκρανίας στο Starlink, αναγνωρίζοντας τη σημασία του δικτύου για τις στρατιωτικές επικοινωνίες και την καθοδήγηση πληγμάτων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας στις κατεχόμενες περιοχές της νότιας και της ανατολικής Ουκρανίας.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη ρωσική εφοδιαστική αλυσίδα, γεγονός που καθιστά τη διαθεσιμότητα και την απρόσκοπτη λειτουργία των σχετικών τεχνολογικών υποδομών ζήτημα ιδιαίτερης στρατιωτικής και πολιτικής σημασίας.

«Εϊ, @elonmusk, μεγάλε, πάλι παίζεις πολιτικά παιχνίδια με τα προϊόντα σου;», έγραψε ο Σικόρσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X. «Ως Ευρωπαίοι πελάτες σου, σε παρακολουθούμε», πρόσθεσε.

Μέχρι στιγμής, ο Μασκ δεν έχει απαντήσει στην ανάρτηση του Πολωνού υπουργού Εξωτερικών.

Η παλαιότερη αντιπαράθεση και οι δηλώσεις για το μέλλον του Starlink

Η νέα δημόσια αιχμή του Σικόρσκι αναβιώνει την αντιπαράθεση που είχε ξεσπάσει το 2025 ανάμεσα στον ίδιο, τον Έλον Μασκ και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τότε, ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX είχε απαντήσει στον Πολωνό υπουργό με μια ιδιαίτερα αιχμηρή φράση: «Σώπασε, ανθρωπάκι».

Η ένταση είχε προκληθεί μετά τη δήλωση του Μασκ για την καθοριστική σημασία του δορυφορικού δικτύου στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. «Ολόκληρη η γραμμή του μετώπου στην Ουκρανία θα κατέρρεε αν απενεργοποιούσα το Starlink».

Πόλεμος στην Ουκρανία: O Έλον Μασκ κάνει «δύσκολη τη ζωή» του Ζελένσκι-Η SpaceX περιόρισε τις υπηρεσίες Starlink προκαλώντας προβλήματα στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις

Αργότερα, ο ίδιος είχε επιχειρήσει να καθησυχάσει τις ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο διακοπής της υπηρεσίας, διαβεβαιώνοντας ότι το δίκτυο θα εξακολουθούσε να λειτουργεί ανεξάρτητα από τις πολιτικές διαφωνίες του με το Κίεβο.

«όσο και αν διαφωνώ με την πολιτική για την Ουκρανία, το Starlink δεν θα απενεργοποιήσει ποτέ τα τερματικά του […] Δεν θα κάναμε ποτέ κάτι τέτοιο ούτε θα χρησιμοποιούσαμε την υπηρεσία ως διαπραγματευτικό χαρτί».

Ωστόσο, η σημερινή αναφορά σε περιορισμούς επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της εξάρτησης των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων από μια ιδιωτική εταιρεία, οι αποφάσεις της οποίας μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία κρίσιμων στρατιωτικών επικοινωνιών.

Την Κυριακή, εξάλλου, ο Έλον Μασκ επανήλθε με νέα πολιτική παρέμβαση μέσω της πλατφόρμας X, εκτιμώντας πως «είναι καιρός η Ουκρανία να αποκτήσει νέο ηγέτη», επαναλαμβάνοντας αντίστοιχο κάλεσμα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Η πίεση προς το Κίεβο και η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων

Ο Έλον Μασκ είχε διαθέσει συστήματα Starlink στην Ουκρανία από τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής, τον Φεβρουάριο του 2022. Έκτοτε, το δίκτυο εξελίχθηκε σε βασικό εργαλείο επικοινωνίας για τις ουκρανικές δυνάμεις, ενισχύοντας τη δυνατότητά τους να διατηρούν επαφή μεταξύ διαφορετικών μονάδων ακόμη και σε περιοχές με κατεστραμμένες τηλεπικοινωνιακές υποδομές.

Στη συνέχεια, και η Ρωσία εξασφάλισε κεραίες Starlink για τις δικές της στρατιωτικές δυνάμεις. Ωστόσο, τον περασμένο Φεβρουάριο, τα τερματικά που χρησιμοποιούνταν από τη Μόσχα μπλοκαρίστηκαν από το Starlink, έπειτα από αίτημα της ουκρανικής κυβέρνησης.

Παράλληλα, το Κίεβο επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή του από το συγκεκριμένο δίκτυο. Τον Αύγουστο, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η χώρα του εργάζεται για την ανάπτυξη εναλλακτικής λύσης απέναντι στο Starlink, σε συνεργασία με ευρωπαϊκή χώρα, την οποία δεν κατονόμασε.

Η αναζήτηση εναλλακτικών υποδομών συνδέεται με τη στρατηγική σημασία που έχει αποκτήσει η δορυφορική επικοινωνία στη σύγχρονη πολεμική σύγκρουση, αλλά και με την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η λειτουργία κρίσιμων στρατιωτικών συστημάτων δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από αποφάσεις ιδιωτικών εταιρειών.

Την ίδια ώρα, το πολιτικό κλίμα παραμένει τεταμένο. Υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι οι ΗΠΑ «βοηθούν» τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η τοποθέτηση έγινε μετά τις αναφορές του Κιέβου ότι δεν είχε προηγηθεί προειδοποίηση πριν από ρωσικές επιθέσεις, αλλά και τις καταγγελίες για περιορισμούς στη χρήση του Starlink από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

«Είναι σαφές ότι βοηθούν τη Ρωσία για τον έναν ή τον άλλο λόγο», υποστήριξε ο αξιωματούχος.

Οι εξελίξεις επαναφέρουν με ένταση στο προσκήνιο το ζήτημα της τεχνολογικής εξάρτησης της Ουκρανίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δορυφορικές επικοινωνίες, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Για το Κίεβο, η απρόσκοπτη πρόσβαση σε αξιόπιστες επικοινωνίες δεν αποτελεί απλώς τεχνική προϋπόθεση, αλλά κρίσιμο παράγοντα για τον συντονισμό των δυνάμεών του και τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.