Πόλεμος στην Ουκρανία: Ο Ζελένσκι επιμένει να ζητά πρόσβαση στο Starlink για να χτυπήσει βαθιά μέσα στη Ρωσία παρά τις συνεχείς αρνήσεις του Έλον Μασκ και του Ντόναλντ Τραμπ

Το Κίεβο αναζητά την έγκριση του Έλον Μασκ για τη χρήση drones με Starlink σε βάθος έως και 200 χιλιομέτρων εντός της ρωσικής επικράτειας. 

Πόλεμος στην Ουκρανία: Ο Ζελένσκι επιμένει να ζητά πρόσβαση στο Starlink για να χτυπήσει βαθιά μέσα στη Ρωσία παρά τις συνεχείς αρνήσεις του Έλον Μασκ και του Ντόναλντ Τραμπ

Με φόντο τη διαρκώς εντεινόμενη πίεση που δέχεται η ουκρανική αεράμυνα και τη σοβαρή έλλειψη πυραύλων για τα συστήματα Patriot, το Κίεβο επαναφέρει ένα αίτημα που εξακολουθεί να προσκρούει στις αρνήσεις του Έλον Μασκ: την έγκριση για τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) εξοπλισμένων με τερματικά Starlink, προκειμένου να πραγματοποιούνται πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Η ουκρανική πλευρά επιδιώκει με τον τρόπο αυτό να μεταφέρει τη μάχη από την άμυνα στην πρόληψη. Αντί να επιχειρεί να αναχαιτίσει τους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους αφού έχουν ήδη εκτοξευθεί, το Κίεβο θέλει να πλήξει τους ίδιους τους εκτοξευτές, τα κέντρα διοίκησης και τις εφοδιαστικές υποδομές που υποστηρίζουν τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις.

Πρόκειται για τη στρατηγική που έχει γίνει γνωστή ως «Shooting the Archer», δηλαδή «χτυπώντας τον τοξότη», με την Ουκρανία να επιδιώκει την καταστροφή κρίσιμων ρωσικών στόχων σε βάθος έως και 200 χιλιομέτρων εντός της Ρωσίας.

Διπλωματικά και πολιτικά εμπόδια

Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου δεν εξαρτάται μόνο από τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Προϋποθέτει και την έγκριση του ιδιοκτήτη της SpaceX, Έλον Μασκ, καθώς το Starlink αποτελεί βασικό κρίκο στην επικοινωνία και τη διασύνδεση των ουκρανικών συστημάτων.

Ο Μασκ έχει επιτρέψει τη χρήση του Starlink για αμυντικούς σκοπούς και για την υποστήριξη των επικοινωνιών στην Ουκρανία. Έχει, ωστόσο, επανειλημμένα αρνηθεί να επιτρέψει τη χρήση της υπηρεσίας για επιθετικές επιχειρήσεις βαθιά μέσα σε ρωσικό έδαφος, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, ακόμη και σε πυρηνικό επίπεδο.

Το ζήτημα τέθηκε εκ νέου από τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο τον Ιούλιο. Ο Ζελένσκι ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να ασκήσει πίεση στον Μασκ, προκειμένου να υπάρξει αλλαγή στάσης και να δοθεί στο Κίεβο η δυνατότητα να αξιοποιήσει το Starlink για επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας.

Ο Τραμπ, ωστόσο, εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στο αίτημα και δεν έδειξε διάθεση να υιοθετήσει την ουκρανική θέση. Έτσι, το ζήτημα παραμένει εγκλωβισμένο ανάμεσα στις επιχειρησιακές ανάγκες του Κιέβου και στις πολιτικές και γεωστρατηγικές επιφυλάξεις της Ουάσινγκτον.

Την ίδια στιγμή, η πρόσφατη αποπομπή του πρώην υπουργού Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες του Κιέβου να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τον Αμερικανό τεχνοκράτη. Ο Φεντόροφ θεωρούνταν ένας από τους βασικούς ανθρώπους που μπορούσαν να λειτουργήσουν ως σύνδεσμος μεταξύ της ουκρανικής πλευράς και του Μασκ.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Ο Ζελένσκι επιμένει να ζητά πρόσβαση στο Starlink για να χτυπήσει βαθιά μέσα στη Ρωσία παρά τις συνεχείς αρνήσεις του Έλον Μασκ και του Ντόναλντ Τραμπ

Η μεγάλη πρόκληση: να εντοπιστούν οι κινητοί εκτοξευτές

Ακόμη όμως και αν ξεπεραστεί το πολιτικό και διπλωματικό εμπόδιο, η στρατηγική «Shooting the Archer» απέχει πολύ από το να θεωρείται εύκολη υπόθεση στο πεδίο της μάχης.

Η καταδίωξη και η καταστροφή κινητών εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων κρουζ αποτελεί μία από τις δυσκολότερες επιχειρησιακές αποστολές. Οι συγκεκριμένες πλατφόρμες μπορούν να μετακινούνται γρήγορα, να κρύβονται και να αλλάζουν θέσεις, περιορίζοντας σημαντικά το χρονικό περιθώριο που διαθέτει ο αντίπαλος για τον εντοπισμό και την προσβολή τους.

Η Ουκρανία, παρά τη σημαντική εμπειρία που έχει αποκτήσει στον πόλεμο, έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες στον εντοπισμό και την εξουδετέρωση τέτοιων στόχων, ακόμη και σε περιοχές όπου διαθέτει αυξημένη επιχειρησιακή παρουσία, όπως η Κριμαία.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν η αναζήτηση επεκτείνεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα στη ρωσική επικράτεια, σε μια περιοχή όπου το Κίεβο δεν διαθέτει ούτε την ίδια εικόνα του πεδίου ούτε τις ίδιες δυνατότητες συνεχούς επιτήρησης.

Τα διδάγματα από το Ιράν

Σημαντικά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας στρατηγικής δημιουργεί και η πρόσφατη εμπειρία από τη σύγκρουση με το Ιράν.

Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, που διέθεταν πλήρη αεροπορική υπεροχή, δεν κατάφεραν να αποτρέψουν ολοκληρωτικά τις εκτοξεύσεις ιρανικών πυραύλων και drones. Οι μεταγενέστερες αξιολογήσεις της επιχείρησης έδειξαν, μάλιστα, ότι οι αρχικοί ισχυρισμοί περί ολοκληρωτικής καταστροφής των ιρανικών εκτοξευτών ήταν υπερβολικοί.

Το παράδειγμα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ουκρανία. Αν ακόμη και μια δύναμη με συντριπτική αεροπορική υπεροχή και εκτεταμένες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών δυσκολεύεται να εξουδετερώσει πλήρως κινητούς εκτοξευτές, τότε η αποστολή του Κιέβου γίνεται ακόμη πιο σύνθετη.

Η Ρωσία, άλλωστε, διαθέτει ένα τεράστιο και βαθιά εδραιωμένο στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα, σημαντικό απόθεμα οπλικών συστημάτων και υποδομές που εκτείνονται σε μια τεράστια γεωγραφική έκταση. Η εξουδετέρωση μεμονωμένων εκτοξευτών δεν αρκεί, επομένως, από μόνη της για να στερήσει από τη Μόσχα τη δυνατότητα να συνεχίσει τις πυραυλικές επιθέσεις της.

Υπό αυτά τα δεδομένα, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι οι στόχοι που θέτει το Κίεβο είναι εξαιρετικά φιλόδοξοι και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μη ρεαλιστικοί. Η τεχνολογία του Starlink μπορεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στις επικοινωνίες και στον συντονισμό επιχειρήσεων, δεν μπορεί όμως από μόνη της να λύσει το θεμελιώδες πρόβλημα του εντοπισμού, της ταυτοποίησης και της έγκαιρης προσβολής κινητών στόχων.

Έτσι, πίσω από την επιμονή του Ζελένσκι μπορεί να κρύβεται και μια ευρύτερη πολιτική στόχευση. Η επαναφορά του αιτήματος για πρόσβαση στο Starlink δεν αφορά μόνο μία συγκεκριμένη επιχειρησιακή δυνατότητα, αλλά εντάσσεται στη συνεχή προσπάθεια του Κιέβου να πείσει τη Δύση ότι η αντιμετώπιση της ρωσικής πυραυλικής απειλής απαιτεί περισσότερα όπλα, περισσότερες πληροφορίες και μεγαλύτερη τεχνολογική υποστήριξη.

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν η «Shooting the Archer» αποδειχθεί δύσκολο να εφαρμοστεί στην πλήρη έκτασή της, το ίδιο το αίτημα λειτουργεί ως μήνυμα προς τους δυτικούς συμμάχους: η Ουκρανία δεν θέλει απλώς να αναχαιτίζει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά να μπορεί να χτυπά την πηγή τους πριν οι πύραυλοι φτάσουν στον στόχο τους.