Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι Ευρωπαίοι δίνουν 90 δις ευρώ «δανεικά και αγύριστα» στο Ζελένσκι και…«βλέπουμε!»

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, ανοίγοντας τον δρόμο για ενίσχυση του πολεμικού ταμείου της χώρας με 90 δισ. ευρώ.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι Ευρωπαίοι δίνουν 90 δις ευρώ «δανεικά και αγύριστα» στο Ζελένσκι και…«βλέπουμε!»

Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου, πρόκειται για δάνειο, η αποπληρωμή του οποίου θα εξαρτηθεί από την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία. Αν και επίσημα οι Ευρωπαίοι τονίζουν τον συμβολικό χαρακτήρα του μέτρου, αναλυτές και ορισμένοι αξιωματούχοι (ανεπίσημα) εκτιμούν πως το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων μάλλον δεν πρόκειται να επιστραφεί — ένα κλασικό «δανεικά και αγύριστα». Ωστόσο, το μέγεθος της χρηματοδότησης δεν είναι το μόνο αμφιλεγόμενο ζήτημα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το Κίεβο θα λάβει φέτος 45 δισ. ευρώ σε δόσεις, ενώ τα υπόλοιπα κεφάλαια προγραμματίζεται να εκταμιευθούν το 2027. Παρά τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, τα ποσά αυτά δεν καλύπτουν τις ανάγκες της Ουκρανίας για το 2026-2027, οι οποίες ανέρχονται σε τουλάχιστον 135 δισ. ευρώ. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ακόμη και αυτές οι εκτιμήσεις ενδέχεται να είναι υπεραισιόδοξες και ότι οι «τρύπες» στον ουκρανικό προϋπολογισμό ενδέχεται να απαιτήσουν πάνω από 100 δισ. ευρώ ετησίως.

Επόμενα βήματα και διαφωνίες για το «μοίρασμα της πίτας»

«Η νέα χρηματοδότηση θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα», δήλωσε ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός. Ωστόσο, πριν εκταμιευθούν τα κεφάλαια —τα ταμεία της Ουκρανίας αναμένεται να αδειάσουν μέχρι τα τέλη Μαρτίου— απαιτούνται ακόμα ορισμένα βήματα, με ενδεχόμενα εμπόδια.

Μετά τη συμφωνία σε επίπεδο πρεσβευτών των κρατών-μελών, το νομικό κείμενο πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εκεί εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες, τόσο για το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης όσο και για τον τρόπο χρήσης των κεφαλαίων και τα οφέλη που θα προκύψουν.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι Ευρωπαίοι δίνουν 90 δις ευρώ «δανεικά και αγύριστα» στο Ζελένσκι και…«βλέπουμε!»

Οι βασικές διαφορές εντοπίζονται και σε επίπεδο κρατών-μελών: βάσει του σχεδίου, το ένα τρίτο των πόρων θα κατευθυνθεί σε δημοσιονομικές ανάγκες και τα υπόλοιπα στην άμυνα. Η Γαλλία τάχθηκε υπέρ του να επενδυθεί το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων σε ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες, καθώς οι φορολογούμενοι της ΕΕ επωμίζονται και τους τόκους ύψους 3 δισ. ευρώ. Αντίθετα, η Γερμανία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία για το Κίεβο στην επιλογή των προμηθευτών.

Τι προβλέπει το τελικό σχέδιο

Το προσχέδιο συμφωνίας, σύμφωνα με το Politico, θα επιτρέπει στην Ουκρανία να αγοράζει κρίσιμα οπλικά συστήματα και από τρίτες χώρες —συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου— όταν δεν υπάρχει αντίστοιχο προϊόν εντός ΕΕ ή όταν υπάρχει επείγουσα ανάγκη. Παράλληλα, ενισχύεται η εποπτεία των κρατών-μελών στις περιπτώσεις αυτές.

Η λίστα των επιτρεπόμενων προμηθειών περιλαμβάνει συστήματα αεράμυνας, αντιπυραυλικής άμυνας, πυρομαχικά για μαχητικά αεροσκάφη και δυνατότητες πλήγματος σε βάθος. Οι τρίτες χώρες που επιθυμούν να συμμετάσχουν θα πρέπει να συνεισφέρουν οικονομικά για την κάλυψη των τόκων του δανείου.

Όποιος κερδίσει περισσότερα, θα δώσει και περισσότερα

Η συνεισφορά των μη κρατών-μελών της ΕΕ θα πρέπει να είναι ανάλογη με τα οφέλη που θα αποκομίσουν οι αμυντικές τους εταιρείες από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα.

Ο Καναδάς, που ήδη συμμετέχει στο πρόγραμμα δανείων SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ, δεν θα χρειαστεί να καταβάλει επιπλέον ποσά για το πρόγραμμα της Ουκρανίας, αλλά θα πρέπει να προσδιορίσει τα προϊόντα που θα μπορούσε να προμηθευτεί το Κίεβο.