Πόλεμος στην Ουκρανία: «Συμφωνία μέχρι τον Ιούνιο ή χάος» – Τι απαιτούν οι ΗΠΑ από Ζελένσκι και Πούτιν

Η αμερικανική πρόταση για συνάντηση στο Μαϊάμι, το ακανθώδες ζήτημα της «Ελεύθερης Ζώνης» στο Ντόνετσκ και οι παρασκηνιακές διεργασίες των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι.

Πόλεμος στην Ουκρανία: «Συμφωνία μέχρι τον Ιούνιο ή χάος» – Τι απαιτούν οι ΗΠΑ από Ζελένσκι και Πούτιν

Σε μια κρίσιμη και καθοριστική στροφή των γεγονότων, που σηματοδοτεί την κλιμάκωση της πίεσης για τον τερματισμό ενός πολέμου που μαίνεται εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αποκάλυψε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν θέσει αυστηρό χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Όπως μεταδίδει το CNN και επιβεβαιώνουν διεθνή πρακτορεία, η Ουάσιγκτον έχει θέσει ως ορόσημο τον Ιούνιο, απαιτώντας να βρεθεί λύση ανάμεσα σε Κίεβο και Μόσχα μέχρι τότε.

Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την εντατικοποίηση των αμερικανικών διπλωματικών προσπαθειών υπό τη νέα διοίκηση, με στόχο να τερματιστεί η πλέον φονική σύγκρουση στην Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ωστόσο, το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλο, κυρίως σε ό,τι αφορά τα αμφιλεγόμενα εδάφη.

Το ραντεβού στο Μαϊάμι και η αυστηρή προθεσμία

Ο Ζελένσκι αποκάλυψε σε δηλώσεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ υπέβαλαν για πρώτη φορά επίσημη πρόταση για άμεση συνάντηση των διαπραγματευτικών ομάδων Ουκρανίας και Ρωσίας σε αμερικανικό έδαφος.

Η Τοποθεσία: Το Μαϊάμι φαίνεται να προκρίνεται ως το πιθανότερο σημείο διεξαγωγής της κρίσιμης συνάντησης, με χρονικό ορίζοντα άμεσο, πιθανότατα εντός της επόμενης εβδομάδας.

Ο Στόχος: «Λένε ότι θέλουν να έχουν τελειώσει τα πάντα μέχρι τον Ιούνιο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι, μεταφέροντας την έντονη πίεση που ασκείται από την Ουάσιγκτον για ταχεία επίλυση.

Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως στρατηγική της αμερικανικής κυβέρνησης να «κλειδώσει» μια διπλωματική επιτυχία πριν από το καλοκαίρι, παρακάμπτοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες που στο παρελθόν οδήγησαν σε αδιέξοδο.

Το «αγκάθι» του Ντόνετσκ και η πρόταση της Ελεύθερης Οικονομικής Ζώνης

Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το εδαφικό. Η Ρωσία, που ελέγχει περίπου το 20% της ουκρανικής επικράτειας, πιέζει για τον πλήρη έλεγχο της περιοχής του Ντόνετσκ, απειλώντας με στρατιωτική κλιμάκωση σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.

Πόλεμος στην Ουκρανία: «Συμφωνία μέχρι τον Ιούνιο ή χάος» – Τι απαιτούν οι ΗΠΑ από Ζελένσκι και Πούτιν

Η Ουκρανία, από την πλευρά της, αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε παραχώρηση, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα ενθάρρυνε περαιτέρω επιθετικότητα της Μόσχας. Σε μια προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος, η Ουάσιγκτον κατέθεσε μια εναλλακτική πρόταση: τη μετατροπή των εδαφών του Ντόνετσκ που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο σε «Ελεύθερη Οικονομική Ζώνη», όπου καμία από τις δύο πλευρές δεν θα ασκεί στρατιωτικό έλεγχο.

Ο Ζελένσκι εμφανίστηκε επιφυλακτικός: «Ακόμη και αν δημιουργηθεί μια ελεύθερη οικονομική ζώνη, θα απαιτηθούν δίκαιοι και αξιόπιστοι κανόνες». Η ανησυχία του Κιέβου έγκειται στο κατά πόσον μια τέτοια ζώνη μπορεί να λειτουργήσει χωρίς να μετατραπεί σε «γκρίζα ζώνη» υπό ρωσική επιρροή.

Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων στο Αμπού Ντάμπι

Οι αμερικανικές προσπάθειες για μεσολάβηση δεν είναι τωρινές. Από τον Ιανουάριο έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο γύροι συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι, με μεσολάβηση των ΗΠΑ.

Τα αποτελέσματα: Οι συνομιλίες οδήγησαν σε σημαντική συμφωνία ανταλλαγής αιχμαλώτων, θεωρούμενη ως επιτυχία στον ανθρωπιστικό τομέα.

Οι αποτυχίες: Παρά την πρόοδο σε ανθρωπιστικά θέματα, δεν σημειώθηκε ουσιαστική σύγκλιση στο κρίσιμο ζήτημα των εδαφών. Οι συνομιλίες χαρακτηρίστηκαν «δύσκολες», με βαθύ αδιέξοδο να παραμένει.

Ακόμη ένα σημείο έντασης είναι το καθεστώς του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, υπό ρωσική κατοχή. Ο Ζελένσκι τόνισε ότι δεν υπήρξε κοινή αντίληψη για τον έλεγχο του εργοστασίου, παρά τους κινδύνους που εγκυμονεί η στρατιωτικοποίησή του.

Ο Ουκρανός Πρόεδρος εξέφρασε επίσης την απογοήτευσή του για την απαίτηση να γίνουν «δυσανάλογοι συμβιβασμοί», συγκριτικά με τη Ρωσία. Η ουκρανική πρόταση για «πάγωμα» της σύγκρουσης κατά μήκος των τρεχουσών γραμμών του μετώπου απορρίφθηκε, καθώς η Ρωσία επιμένει σε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις.

Η επόμενη εβδομάδα αναμένεται καθοριστική: η πιθανή συνάντηση στο Μαϊάμι θα δείξει εάν το τελεσίγραφο της Ουάσιγκτον για τον Ιούνιο θα λειτουργήσει ως καταλύτης ειρήνης ή θα οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης.