Πόλεμος στην Ουκρανία: Το Βερολίνο παραδίδει στα χέρια του Ζελένσκι τους στρατεύσιμους Ουκρανούς που ζουν στη Γερμανία!

Το Βερολίνο εμφανίζεται διατεθειμένο να συνδράμει το Κίεβο στην προσπάθεια εντοπισμού και επιστροφής στην Ουκρανία ανδρών στρατεύσιμης ηλικίας που έχουν βρει καταφύγιο στη Γερμανία, ανοίγοντας έτσι ένα ακόμη κεφάλαιο στη δύσκολη συζήτηση για το μέλλον των Ουκρανών προσφύγων στην Ευρώπη.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Το Βερολίνο παραδίδει στα χέρια του Ζελένσκι τους στρατεύσιμους Ουκρανούς που ζουν στη Γερμανία!

Τη δυνατότητα αυτή άφησε ανοιχτή ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, ο οποίος δήλωσε ότι η γερμανική κυβέρνηση θα μπορούσε να παράσχει στην ουκρανική πλευρά στοιχεία σχετικά με τους Ουκρανούς άνδρες που διαθέτουν άδεια διαμονής στη Γερμανία.

Σε συνέντευξή του στον Πολ Ροντσχάιμερ του Axel Springer Global Reporters Network, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, ο Βάντεφουλ εξήγησε ότι το γερμανικό κράτος διαθέτει ήδη στοιχεία για την παρουσία των Ουκρανών στη χώρα και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να διευκολύνει το Κίεβο στον εντοπισμό όσων εμπίπτουν στην κατηγορία των στρατεύσιμων ανδρών.

«Γνωρίζουμε ποιοι ζουν εδώ. Για παράδειγμα, ποιοι λαμβάνουν κοινωνικά επιδόματα ή ποιοι είναι εγγεγραμμένοι εδώ», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι συγκεκριμένοι άνδρες θα μπορούσαν «να εντοπιστούν από την ουκρανική κυβέρνηση και να κληθούν» να επιστρέψουν», είπε, ισχυρίστηκε ωστόσο ότι «ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να πραγματοποιηθεί χωρίς καταναγκασμό».

Η τοποθέτηση του Γερμανού υπουργού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα των Ουκρανών ανδρών που βρίσκονται εκτός της χώρας τους αποκτά ολοένα μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα. Η Ουκρανία, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία, αντιμετωπίζει σημαντικές ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό, την ώρα που εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας παραμένουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Περίπου 450.000 στρατεύσιμοι στη Γερμανία

Μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, περίπου ένα εκατομμύριο Ουκρανοί πρόσφυγες έλαβαν άδεια προσωρινής διαμονής στη Γερμανία. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες Ουκρανών προσφύγων στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του 2025, μεταξύ αυτών βρίσκονται περίπου 450.000 άνδρες, οι οποίοι βρίσκονται σε ηλικίες που μπορεί να τους καταστήσουν υπόχρεους για στρατιωτική υπηρεσία στην πατρίδα τους.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη το ισχύον καθεστώς στην Ουκρανία. Η χώρα τελεί υπό στρατιωτικό νόμο από τον Φεβρουάριο του 2022, ενώ άνδρες ηλικίας 25 έως 60 ετών που κρίνονται κατάλληλοι για στρατιωτική υπηρεσία δεν επιτρέπεται να εγκαταλείπουν τη χώρα.

Ωστόσο, ένας μεγάλος αριθμός Ουκρανών είχε ήδη καταφέρει να μετακινηθεί στο εξωτερικό, ενώ άλλοι εγκατέλειψαν τη χώρα μετά τη ρωσική εισβολή, όταν τέθηκε σε εφαρμογή το ευρωπαϊκό καθεστώς προσωρινής προστασίας.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Το Βερολίνο παραδίδει στα χέρια του Ζελένσκι τους στρατεύσιμους Ουκρανούς που ζουν στη Γερμανία!

Περισσότεροι από 1,17 εκατομμύρια άνδρες στην ΕΕ

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη Γερμανία. Περίπου 1,17 εκατομμύρια ενήλικοι Ουκρανοί άνδρες επωφελούνται σήμερα από καθεστώς προσωρινής προστασίας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η παραμονή τους εκτός Ουκρανίας έχει εξελιχθεί σε ένα σύνθετο πολιτικό ζήτημα, το οποίο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο συζητήσεων μεταξύ του Κιέβου, των Βρυξελλών και των κυβερνήσεων των κρατών-μελών.

Για την ουκρανική κυβέρνηση, η επιστροφή μέρους αυτών των ανδρών θα μπορούσε να ενισχύσει τη δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού της χώρας σε μια κρίσιμη φάση του πολέμου. Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, την ίδια στιγμή, το θέμα αγγίζει ευαίσθητες ισορροπίες που αφορούν το καθεστώς προστασίας, τα δικαιώματα των προσφύγων και τα όρια της κρατικής παρέμβασης.

Το Κίεβο έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα της επιστροφής των ανδρών στρατεύσιμης ηλικίας, επιχειρώντας να συνδέσει την παραμονή τους στο εξωτερικό με τις αυξημένες ανάγκες της χώρας εν καιρώ πολέμου.

Ζελένσκι: «Ζήτημα δικαιοσύνης» η επιστροφή

Τον Απρίλιο του 2026, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε χαρακτηρίσει την επιστροφή των ανδρών στρατεύσιμης ηλικίας στην Ουκρανία «ζήτημα δικαιοσύνης», σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μαζί με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Η συγκεκριμένη δήλωση αποτύπωνε με σαφήνεια την πίεση που ασκεί το Κίεβο προς τους Ευρωπαίους εταίρους του, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η φυγή ανθρώπινου δυναμικού από την εμπόλεμη χώρα.

Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε μια σημαντική αλλαγή, αποκλείοντας τους άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας από το καθεστώς προστασίας για τους Ουκρανούς πρόσφυγες. Η απόφαση αιτιολογήθηκε με επίκληση «τις εξελισσόμενες στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας».

Η αλλαγή, ωστόσο, δεν έχει αναδρομικό χαρακτήρα. Αφορά αποκλειστικά τους νέους αιτούντες και όχι τους άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας που βρίσκονται ήδη σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξακολουθούν να καλύπτονται από το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας.

Έτσι, το επόμενο μεγάλο ερώτημα μεταφέρεται πλέον στις εθνικές κυβερνήσεις: μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στη συνεργασία τους με το Κίεβο για την επιστροφή των στρατεύσιμων Ουκρανών και, κυρίως, πώς μπορεί να γίνει αυτό χωρίς να παραβιαστεί η αρχή της εθελοντικής επιστροφής.

Η δήλωση του Βάντεφουλ δείχνει ότι το Βερολίνο είναι έτοιμο να εξετάσει έναν πιο ενεργό ρόλο. Η αναφορά του, πάντως, στην ανάγκη η διαδικασία να πραγματοποιηθεί «χωρίς καταναγκασμό» αφήνει να εννοηθεί ότι η γερμανική κυβέρνηση επιχειρεί να χαράξει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στη στήριξη των στρατιωτικών αναγκών της Ουκρανίας και στην προστασία των δικαιωμάτων όσων έχουν βρει καταφύγιο στη Γερμανία.