Politico: «Έλληνες κτηνοτρόφοι συνεχίζουν να “αρμέγουν” την Ευρώπη για… φανταστικές αγελάδες!»- Νέος διεθνής διασυρμός για την Κυβέρνηση Μητσοτάκη μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την κόντρα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Ένα νέο, ιδιαίτερα σοβαρό κεφάλαιο στο ήδη βαρύ σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων στην Ελλάδα ανοίγει η αποκαλυπτική έρευνα του Politico, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα παράδοξο που δύσκολα περνά απαρατήρητο: ενώ το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο της χώρας εμφανίζεται να συρρικνώνεται, ο αριθμός των ζώων που δηλώνονται για την είσπραξη ευρωπαϊκών ενισχύσεων παρουσιάζει εντυπωσιακή αύξηση.

Politico: «Έλληνες κτηνοτρόφοι συνεχίζουν να “αρμέγουν” την Ευρώπη για… φανταστικές αγελάδες!»- Νέος διεθνής διασυρμός για την Κυβέρνηση Μητσοτάκη μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την κόντρα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, Έλληνες κτηνοτρόφοι φέρεται να έλαβαν το 2024 ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για δεκάδες χιλιάδες περισσότερα ζώα από εκείνα που μπορούν να τεκμηριώσουν τα επίσημα κρατικά στοιχεία. Πρόκειται για μια απόκλιση που γεννά εύλογα ερωτήματα για την αξιοπιστία των μητρώων, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διακινήθηκαν και εγκρίθηκαν οι κοινοτικές ενισχύσεις.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή όταν τα δεδομένα διασταυρώνονται. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι καταγραφές της ΕΛΣΤΑΤ, οι οποίες αποτυπώνουν μια σταθερή υποχώρηση του εθνικού κοπαδιού. Από την άλλη, τα στοιχεία που συνδέονται με τις επιδοτήσεις εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερο αριθμό επιδοτούμενων ζώων.

Με άλλα λόγια, την ώρα που τα ζώα μειώνονται στους στάβλους, αυξάνονται στα χαρτιά.

Η υπόθεση έχει ήδη περάσει το κατώφλι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), η οποία ερευνά σειρά υποθέσεων που συνδέονται με παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις. Στο κάδρο έχουν βρεθεί στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, κτηνίατροι και άλλα πρόσωπα, ενώ η έρευνα έχει αγγίξει ακόμη και πολιτικούς.

Το χάσμα ανάμεσα στα επίσημα στοιχεία και τις επιδοτήσεις

Η έρευνα του Politico αναδεικνύει μια απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που δίνουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για το ζωικό κεφάλαιο και στους αριθμούς που χρησιμοποιήθηκαν για την καταβολή ευρωπαϊκών ενισχύσεων.

Τα πρόσφατα αγροτικά σκάνδαλα έχουν ήδη υποχρεώσει την κυβέρνηση να εξαγγείλει αλλαγές και αυστηρότερους ελέγχους, επιχειρώντας να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του συστήματος.

«Η ελληνική κτηνοτροφία γυρίζει σελίδα», δήλωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς σε συνέντευξη Τύπου τον Ιούνιο. «Εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της προς την ΕΕ και εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον αγροτικό τομέα μια εποχή που διέπεται από κανόνες, διαφάνεια και αξιοπιστία».

Ωστόσο, οι αριθμοί που εξετάζει το Politico δείχνουν ότι η εικόνα απέχει ακόμη από το να είναι ξεκάθαρη. Οι αντιφάσεις στα δεδομένα αφήνουν ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν σήμερα μια πραγματικά αξιόπιστη και ενιαία εικόνα του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Για το 2024, τα στοιχεία του υπουργείου δείχνουν ότι καταβλήθηκαν ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για περίπου 260.000 γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες. Οι αριθμοί, που είχαν δημοσιευθεί αρχικά από ελληνική ειδησεογραφική ιστοσελίδα, επιβεβαιώθηκαν στο Politico από το ίδιο το υπουργείο.

Και κάπου εδώ αρχίζουν τα μαθηματικά που δεν φαίνεται να βγαίνουν.

Τα μαθηματικά που δεν βγαίνουν

Μια γαλακτοπαραγωγική αγελάδα γεννά κατά κανόνα ένα μοσχάρι τον χρόνο. Επομένως, εάν ο αριθμός των επιδοτούμενων αγελάδων ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, το εθνικό κοπάδι θα έπρεπε να είχε ενισχυθεί σημαντικά από τις γεννήσεις.

Παράλληλα, περίπου 70.000 βοοειδή οδηγήθηκαν το 2024 σε σφαγή για κρέας, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει η έρευνα. Και αυτά τα ζώα συνδέονται με το σύστημα επιδοτήσεων.

Υπάρχει όμως και μια ακόμη παράμετρος. Η Ελλάδα δεν δημοσιεύει συγκεντρωτικά στοιχεία για τα βοοειδή που απομακρύνονται από τα κοπάδια εξαιτίας ηλικίας, χαμηλής παραγωγικότητας ή ασθενειών.

Τρεις Έλληνες εκτροφείς βοοειδών δήλωσαν στο Politico ότι οι απώλειες αυτού του είδους αντιστοιχούν περίπου στο 20% του κοπαδιού κάθε χρόνο. Εάν υπολογιστεί ότι το 2024 υπήρχαν περίπου 600.000 βοοειδή στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τότε μόνο από αυτή την αιτία θα έπρεπε να έχουν απομακρυνθεί περίπου 120.000 ζώα.

Αν προστεθούν οι γεννήσεις, οι σφαγές και οι απομακρύνσεις, η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία των επιδοτήσεων οδηγεί σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: το εθνικό κοπάδι θα έπρεπε, θεωρητικά, να είχε αυξηθεί κατά περίπου 70.000 ζώα μέσα στο 2024.

Συνέβη όμως ακριβώς το αντίθετο.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφουν συρρίκνωση του εθνικού κοπαδιού: από περίπου 640.000 βοοειδή το 2023, ο αριθμός μειώθηκε σε περίπου 600.000 το 2024 και κατρακύλησε περαιτέρω, στις 520.000 το 2025.

Η αντίφαση είναι δύσκολο να αγνοηθεί: οι αριθμοί των ζώων που εμφανίζονται ως δικαιούχα επιδότησης δεν συμβαδίζουν με την εικόνα του πραγματικού ζωικού κεφαλαίου.

Και, σύμφωνα με τον Νίκο Δημόπουλο, πρόεδρο του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Καβάλας, η πραγματική απόκλιση ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Ένα μέρος των ζώων που οδηγήθηκαν σε σφαγή, για παράδειγμα, μπορεί να είχε εισαχθεί από το εξωτερικό και να μην είχε καταγραφεί ως απώλεια του ελληνικού κοπαδιού.

«Δεν υπάρχει καμία εποπτεία και δεν μπορούμε να έχουμε ακριβή εικόνα επειδή δεν υπάρχουν σωστά δεδομένα», σημείωσε ο κ. Δημόπουλος.

Το πρόβλημα, όπως περιγράφεται, δεν περιορίζεται μόνο στην ποιότητα των στοιχείων. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό δειγματοληπτικά ή ενεργοποιούνται έπειτα από συγκεκριμένες καταγγελίες, αφήνοντας σημαντικά περιθώρια για αποκλίσεις ανάμεσα στην πραγματική εικόνα και σε αυτή που εμφανίζεται στα μητρώα.

Εκατομμύρια αιγοπρόβατα που δεν «χωρούν» στα ίδια αρχεία

Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και στα αιγοπρόβατα, όπου η απόσταση ανάμεσα στα διαθέσιμα στοιχεία γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή.

Η ΕΛΣΤΑΤ υπολόγισε ότι το 2025 υπήρχαν περίπου 8,8 εκατομμύρια αιγοπρόβατα στη χώρα. Την ίδια στιγμή, στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής εμφανίζονταν περίπου 15,7 εκατομμύρια ζώα.

Η διαφορά δεν είναι απλώς στατιστική λεπτομέρεια. Πρόκειται για σχεδόν επτά εκατομμύρια ζώα, έναν αριθμό που προκαλεί εύλογες απορίες όταν τα ίδια δεδομένα αποτελούν τη βάση για ένα σύστημα που συνδέεται με την καταβολή ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Politico: «Έλληνες κτηνοτρόφοι συνεχίζουν να “αρμέγουν” την Ευρώπη για… φανταστικές αγελάδες!»- Νέος διεθνής διασυρμός για την Κυβέρνηση Μητσοτάκη μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την κόντρα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Δύο αξιωματούχοι του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, εξήγησαν στο Politico ότι το υπουργείο δεν έχει την ευθύνη για την τήρηση των κτηνοτροφικών μητρώων και βασίζεται σε δεδομένα που προέρχονται από τους δήμους.

Έτσι, αναδεικνύεται ένα ακόμη κενό: η Ελλάδα δεν διαθέτει ένα ενιαίο, αξιόπιστο και ασφαλές μητρώο ζωικού κεφαλαίου, πάνω στο οποίο να μπορεί να στηριχθεί με βεβαιότητα η καταβολή των επιδοτήσεων.

«Εκτός κι αν πραγματοποιήσουμε μια πανελλαδική απογραφή του ζωικού κεφαλαίου για να δούμε τι πραγματικά διαθέτουμε, δεν πρόκειται να έχουμε σαφή εικόνα», πρόσθεσε ο κ. Δημόπουλος.

Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Οι αναντιστοιχίες αυτές έχουν πλέον φτάσει και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Καταγγελίες σχετικά με τη διαφορά ανάμεσα στα ζώα που εμφανίζονται ως επιδοτούμενα και στο πραγματικό μέγεθος του εθνικού κοπαδιού έχουν υποβληθεί στην EPPO από το νεοσύστατο κόμμα «ΈΛΑΣ» του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα.

«Έχουν σταλεί καταγγελίες στην EPPO», δήλωσε ο Θωμάς Μόσχος, επικεφαλής αγροτικής πολιτικής του κόμματος.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, πάντως, έχει ήδη ανοίξει έναν πολύ ευρύτερο κύκλο ερευνών για τις αγροτικές επιδοτήσεις στην Ελλάδα. Στο επίκεντρο βρίσκονται δεκάδες υποθέσεις ανθρώπων που φέρονται να έλαβαν ευρωπαϊκά κονδύλια για βοσκοτόπια τα οποία δεν τους ανήκαν ή για εργασίες που δεν πραγματοποιήθηκαν.

Τον Ιούλιο, η EPPO ανακοίνωσε ότι άσκησε διώξεις σε 22 κατηγορουμένους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τέσσερις βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Οι δίκες αναμένεται να ξεκινήσουν τον Οκτώβριο, ενώ όλοι οι κατηγορούμενοι αρνούνται τις κατηγορίες.

Σύμφωνα με έγγραφο που κατέθεσε η EPPO στο ελληνικό Κοινοβούλιο, ζητώντας την άρση της ασυλίας βουλευτών, κτηνίατροι και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ φέρεται να είχαν εμπλοκή στη διόγκωση των σχετικών αρχείων.

Σε μία από τις υποθέσεις που εξετάζονται, βουλευτής της ΝΔ φέρεται να άσκησε πίεση σε στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ προκειμένου να προχωρήσει μια πληρωμή, υποστηρίζοντας ότι κτηνίατρος είχε ήδη τροποποιήσει τον αριθμό των δηλωμένων ζώων.

Νέα μέτρα και ένα δύσκολο στοίχημα

Το σκάνδαλο έχει πλέον υποχρεώσει την κυβέρνηση να προχωρήσει στην εισαγωγή νέων μηχανισμών ελέγχου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και σύστημα ηλεκτρονικής αναγνώρισης των αιγοπροβάτων μέσω ειδικών καψουλών στομάχου, γνωστών ως βώλοι.

Στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα πολλαπλών ή ανακριβών καταγραφών και να δημιουργηθεί μια σαφέστερη εικόνα για το πραγματικό μέγεθος του ζωικού κεφαλαίου.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: πόσο πραγματικά γνωρίζουν σήμερα οι ελληνικές αρχές για τον αριθμό των ζώων που υπάρχουν στους στάβλους και πόσα από αυτά εμφανίζονται μόνο στις βάσεις δεδομένων;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει ότι θα συνεργαστεί με την Ελλάδα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

«Σημειώνεται καλή πρόοδος», ανέφερε σε δήλωσή του ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν. «Αλλά υπάρχει ακόμη δουλειά που πρέπει να γίνει».

Και οι αριθμοί που προκύπτουν από τη σύγκριση των κρατικών μητρώων με τα στοιχεία των επιδοτήσεων δείχνουν ακριβώς αυτό: ότι πίσω από τις διακηρύξεις για διαφάνεια και αυστηρότερους ελέγχους υπάρχει ακόμη ένα μεγάλο κενό που πρέπει να καλυφθεί. Ένα κενό ανάμεσα στα ζώα που υπάρχουν πραγματικά και στα ζώα που εμφανίζονται στα χαρτιά — και, τελικά, ανάμεσα στις επιδοτήσεις που δικαιούται η ελληνική κτηνοτροφία και σε εκείνες που καταβλήθηκαν.