Politico: H Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ξέρει το ακριβές απόθεμα καυσίμων της- Εντείνεται η ανησυχία για την μελλοντική επάρκεια καυσίμων στην Ευρώπη.

Καθώς αρκετές αεροπορικές εταιρείες προχωρούν ήδη σε καθηλώσεις αεροσκαφών και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συστήνουν στους πολίτες περιορισμό των μετακινήσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαχειριστεί τον κίνδυνο ελλείψεων που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν.

Παρά τις προσπάθειες αυτές, δεν υπάρχει σαφής και επικαιροποιημένη εικόνα για το συνολικό ύψος των καυσίμων που διαθέτει ως απόθεμα η Ευρώπη, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκτιμά ότι η σύγκρουση επιβαρύνει την ΕΕ με σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ ημερησίως, κυρίως λόγω της αύξησης του κόστους ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί για το ενδεχόμενο παρατεταμένου αποκλεισμού του Ιράν, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.

Η αβεβαιότητα γύρω από τα αποθέματα έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε στελέχη της αγοράς. Όπως σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου DHL Τομπίας Μέγιερ:

«Στην Ευρώπη, έχουμε επίγνωση της κατάστασης και των δεσμεύσεων που υπάρχουν για τον Μάιο και τον Ιούνιο… τι θα συμβεί μετά είναι δύσκολο να προβλεφθεί».

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα, όμως αυτή τη στιγμή δεν είναι ξεκάθαρο πόσα έχουν ήδη καταναλωθεί».

Αν και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν βρίσκονται πλήρως στο σκοτάδι, καθώς υπάρχουν μηχανισμοί ανταλλαγής δεδομένων και παρακολούθησης των ενεργειακών αποθεμάτων μεταξύ των κρατών-μελών, η συνολική εικόνα παραμένει αποσπασματική.

Στην πράξη, οι αξιωματούχοι που προσπαθούν να εκτιμήσουν πότε ενδέχεται να παρουσιαστούν ελλείψεις, διαθέτουν περιορισμένα εργαλεία πρόβλεψης, γεγονός που δημιουργεί ένα «τυφλό σημείο» στη λήψη αποφάσεων και αυξάνει τον κίνδυνο έκτακτων και αντιδραστικών πολιτικών επιλογών.

Σε πρόσφατη σύνοδο υπουργών, εκπρόσωποι από το Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία τόνισαν την ανάγκη για πιο συντονισμένη και άμεση παρακολούθηση των δεδομένων, ιδιαίτερα στα διυλισμένα καύσιμα. Από ελληνικής πλευράς, εκπρόσωπος πρότεινε ακόμη και τη δημιουργία άμεσου καναλιού επικοινωνίας μέσω WhatsApp ή Signal μεταξύ των κρατών-μελών και της Κομισιόν.

Η παρακολούθηση των αποθεμάτων ντίζελ και καυσίμων αεροπορίας παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Η ΕΕ βασίζεται κυρίως στη Eurostat και σε διακυβερνητικές συναντήσεις, χωρίς όμως να υπάρχει πλήρης και διαρκής καταγραφή σε πραγματικό χρόνο.

Μεγάλο μέρος των αποθεμάτων βρίσκεται σε εμπορικές εγκαταστάσεις διασκορπισμένες σε όλη την Ευρώπη, ενώ οι εταιρείες αποφεύγουν να αποκαλύψουν ευαίσθητα επιχειρηματικά δεδομένα που δεν υποχρεούνται να δημοσιοποιούν.

Ακόμη και στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος έχει συντονίσει στο παρελθόν μεγάλες απελευθερώσεις αποθεμάτων, παραμένουν περιορισμένα ως προς τη λεπτομέρεια, λόγω της ίδιας έλλειψης διαφάνειας.

«Δεν γνωρίζουμε πραγματικά»

Η ανάγκη για καλύτερη χαρτογράφηση των αποθεμάτων έχει οδηγήσει τους υπουργούς Ενέργειας να ζητούν από την Κομισιόν πιο ολοκληρωμένο μηχανισμό παρακολούθησης, που θα καλύπτει αποθήκες, υπόγειες εγκαταστάσεις και δεξαμενόπλοια.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει το πρόβλημα, παρουσιάζοντας σχέδια για τη δημιουργία «Παρατηρητηρίου Καυσίμων», το οποίο θα καταγράφει παραγωγή, εισαγωγές, εξαγωγές και αποθέματα – σε μια λογική αντίστοιχη με την Υπηρεσία Ενέργειας των ΗΠΑ.

Ωστόσο, η έλλειψη συστηματικών δεδομένων παραμένει έντονη. Όπως ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος:

«Δεν γνωρίζουμε πραγματικά» τι υπάρχει διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή, καθώς οι ιδιωτικές εταιρείες δεν είναι υποχρεωμένες να κοινοποιούν πλήρως τα αποθέματά τους.

Ανησυχητικές προοπτικές

Παρά τις ελλείψεις πληροφόρησης, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι ενθαρρυντικά. Τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονταν ήδη σε χαμηλά επίπεδα πριν την πρόσφατη κλιμάκωση, με μέση πληρότητα κάτω από το 30%.

Η αναπλήρωσή τους εξαρτάται από την αγορά και τα κίνητρα των εμπόρων, οι οποίοι παραδοσιακά αποθηκεύουν το καλοκαίρι και πωλούν τον χειμώνα. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές αναταράξεις απειλούν να ανατρέψουν αυτή τη συνήθη ισορροπία.

Επιπλέον, η ανακατεύθυνση των παγκόσμιων ενεργειακών ροών μετά από πιθανές διαταραχές στη θαλάσσια κυκλοφορία του Ορμούζ ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς φορτία κατευθύνονται πλέον απευθείας σε άλλες περιοχές ζήτησης.

Τέλος, τα υπουργεία Ενέργειας των κρατών-μελών φέρονται να έχουν ενημερώσει την Κομισιόν για την κατάσταση των αποθεμάτων τους την περασμένη εβδομάδα, χωρίς ωστόσο να δοθούν στη δημοσιότητα αναλυτικά στοιχεία, διατηρώντας έτσι ένα περιβάλλον περιορισμένης διαφάνειας και αυξημένης αβεβαιότητας.