Politico: Ιταλία και Βέλγιο εναντιώνονται στο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Η Ιταλία συντάσσεται ανοιχτά με το Βέλγιο, εκφράζοντας την αντίθεσή της στο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διοχέτευση 210 δισ. ευρώ από τα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία προς την Ουκρανία.

Politico: Ιταλία και Βέλγιο εναντιώνονται στο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που αποκάλυψε το POLITICO, η Ρώμη στηρίζει τη βελγική θέση, σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς απομένουν μόλις λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες. Η παρέμβαση της Ιταλίας —της τρίτης μεγαλύτερης χώρας της ΕΕ σε πληθυσμό και εκλογικό βάρος— περιπλέκει σημαντικά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξασφαλίσει πολιτική συναίνεση και να «κλειδώσει» τη συμφωνία.

Η Κομισιόν ασκεί έντονες πιέσεις ώστε τα κράτη-μέλη να καταλήξουν σε απόφαση κατά τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 18-19 Δεκεμβρίου. Στόχος είναι να αξιοποιηθούν τα ρωσικά αποθεματικά που βρίσκονται δεσμευμένα στην τράπεζα Euroclear στο Βέλγιο, προκειμένου να ενισχυθεί η ουκρανική οικονομία, η οποία δοκιμάζεται σκληρά από τις συνέπειες του πολέμου.

Το Βέλγιο, ωστόσο, εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικό, φοβούμενο ότι σε περίπτωση μελλοντικής δικαστικής διεκδίκησης ή πολιτικής ανατροπής, θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπο με την υποχρέωση επιστροφής ολόκληρου του ποσού στη Ρωσία. Μέχρι πρόσφατα, η βελγική κυβέρνηση δεν είχε καταφέρει να βρει ισχυρούς συμμάχους. Η στάση της Ιταλίας αλλάζει πλέον τις ισορροπίες.

Μαζί με το Βέλγιο, η Ιταλία, η Μάλτα και η Βουλγαρία κατέθεσαν κοινό έγγραφο, με το οποίο καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις, αντί της άμεσης χρήσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη στήριξη της Ουκρανίας τα επόμενα χρόνια.

Όπως αναφέρουν, ζητούν από την Επιτροπή και το Συμβούλιο να συνεχίσουν τη διερεύνηση «εναλλακτικών επιλογών, συμβατών με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, με προβλέψιμους παράγοντες και σαφώς μικρότερο ρίσκο», προτείνοντας λύσεις όπως ένα δάνειο της ΕΕ ή άλλους προσωρινούς μηχανισμούς χρηματοδότησης.

Στο πλαίσιο αυτό, οι τέσσερις χώρες επαναφέρουν ένα λεγόμενο «σχέδιο Β»: την έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, και αυτή η επιλογή συναντά σοβαρές αντιδράσεις. Επικριτές επισημαίνουν ότι θα επιβαρύνει περαιτέρω τα ήδη υψηλά επίπεδα χρέους χωρών όπως η Ιταλία και η Γαλλία, ενώ απαιτεί και ομοφωνία — κάτι που ανοίγει τον δρόμο για πιθανό βέτο από τον φιλοκρεμλινικό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν.

Politico: Ιταλία και Βέλγιο εναντιώνονται στο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Παρότι οι τέσσερις χώρες, ακόμη και αν πλαισιωθούν από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, δεν συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο αριθμό για να μπλοκάρουν επισήμως την απόφαση, η δημόσια αμφισβήτησή τους αποδυναμώνει τις προσδοκίες της Επιτροπής για ταχεία πολιτική συμφωνία.

Στο εσωτερικό της Ιταλίας, η εικόνα παραμένει σύνθετη. Αν και η πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνη έχει επανειλημμένα στηρίξει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η κυβερνητική συμμαχία εμφανίζει ρωγμές ως προς τη στάση απέναντι στην Ουκρανία. Ο ακροδεξιός αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Ματέο Σαλβίνι, έχει υιοθετήσει πιο φιλική στάση προς τη Μόσχα και έχει εκφραστεί θετικά για το σχέδιο του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, περί τερματισμού του πολέμου.

Καθεστώς έκτακτης ανάγκης και νομικές ενστάσεις

Πέρα από τις πολιτικές αντιρρήσεις, οι τέσσερις χώρες ασκούν κριτική και στη νομική προσέγγιση της Επιτροπής, η οποία έκανε χρήση εξουσιών έκτακτης ανάγκης για να τροποποιήσει το καθεστώς κυρώσεων και να παρατείνει μακροπρόθεσμα το «πάγωμα» των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Αν και τελικά υπερψήφισαν τη σχετική απόφαση, επικαλούμενες την ανάγκη διατήρησης της ευρωπαϊκής ενότητας, ξεκαθάρισαν ότι αυτό δεν συνιστά αποδοχή της μελλοντικής αξιοποίησης των δεσμευμένων κεφαλαίων. Όπως υπογραμμίζουν, η απόφαση για πιθανή χρήση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να ληφθεί αποκλειστικά σε επίπεδο ηγετών.

Ο νέος νομικός μηχανισμός αποσκοπεί στο να αποτρέψει χώρες με φιλορωσικό προσανατολισμό, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, από το να άρουν μονομερώς τις δεσμεύσεις και να επιστρέψουν τα κεφάλαια στη Μόσχα. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι πιθανότητες το Κρεμλίνο να ανακτήσει τα περιουσιακά του στοιχεία στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Παρά ταύτα, οι τέσσερις χώρες προειδοποιούν ότι η σχετική νομική ρήτρα ενδέχεται να έχει ευρύτερες και μακροχρόνιες συνέπειες, δημιουργώντας προηγούμενα με σοβαρές νομικές, οικονομικές και θεσμικές επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τη συγκεκριμένη υπόθεση.