Πολιτικό θρίλερ δίχως τέλος στο Ισραήλ: Ο Νετανιάχου χάνει την πλειοψηφία, αλλά δεν εγκαταλείπει την εξουσία – Τα 4 σενάρια που μπορούν να ανατρέψουν τα πάντα και τα Αραβικά κόμματα

Το Ισραήλ βρίσκεται μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη πολιτική εξίσωση, καθώς οι εκλογές δεν ανέδειξαν μια ξεκάθαρη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και το μέλλον της κυβέρνησης παραμένει αβέβαιο. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βλέπει το πολιτικό του στρατόπεδο να μην εξασφαλίζει τις απαιτούμενες έδρες, ωστόσο η αδυναμία των αντιπάλων του να συμφωνήσουν σε κοινή κυβερνητική λύση ενδέχεται να του δώσει πολύτιμο χρόνο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Γκάντι Άιζενκοτ, ο βασικός αντίπαλος του απερχόμενου πρωθυπουργού, ο οποίος καλείται να ενώσει ετερόκλητες πολιτικές δυνάμεις. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι αντίπαλοι του Νετανιάχου θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τις διαφωνίες τους ή εάν η χώρα θα οδηγηθεί σε παρατεταμένο αδιέξοδο, ακόμη και σε νέες εκλογές.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής εκλογικά δεδομένα, κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα δεν συγκεντρώνει αυτοδύναμη πλειοψηφία στην 120μελή Κνεσέτ, όπου απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΑΛΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ

Το μπλοκ του Νετανιάχου εμφανίζεται να συγκεντρώνει περίπου 53 έδρες, ενώ οι δυνάμεις που αντιτίθενται στην παραμονή του στην εξουσία διαθέτουν περίπου 48. Τα αραβικά κόμματα, από την πλευρά τους, αναμένεται να εξασφαλίσουν συνολικά περίπου 19 έδρες.

Οι αριθμοί δημιουργούν ένα παράδοξο: οι αντίπαλοι του πρωθυπουργού θα μπορούσαν θεωρητικά να σχηματίσουν πλειοψηφία, εφόσον εξασφάλιζαν την απαραίτητη υποστήριξη από τα αραβικά κόμματα. Ωστόσο, σημαντικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης έχουν αποκλείσει ή δυσκολεύονται να αποδεχθούν μια τέτοια συνεργασία.

Έτσι, ο Νετανιάχου διατηρεί τη δυνατότητα να παραμείνει προσωρινά στην πρωθυπουργία, όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν οδηγεί αυτομάτως στην αποχώρησή του.

Η πολιτική μάχη πλέον δεν αφορά μόνο το ποιος συγκέντρωσε περισσότερες ψήφους, αλλά και το ποιος μπορεί να εξασφαλίσει τις αναγκαίες συμμαχίες για να κυβερνήσει.

ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΚΗΝΙΚΟ

1. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας με Νετανιάχου και Άιζενκοτ

Μια συμφωνία ανάμεσα στους δύο βασικούς αντιπάλους θα μπορούσε να οδηγήσει σε κυβέρνηση ευρύτερης συνεργασίας. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όμως, συναντά σοβαρά εμπόδια, καθώς ο Άιζενκοτ είχε δεσμευτεί προεκλογικά ότι επιδιώκει την απομάκρυνση του Νετανιάχου από την πρωθυπουργία.

Για να προχωρήσει μια τέτοια λύση, θα απαιτούνταν σημαντικές υποχωρήσεις και αλλαγές στις σημερινές συμμαχίες. Η προοπτική μιας νέας έντασης με το Ιράν θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τις πιέσεις για πολιτική συνεννόηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι δεδομένη.

2. Ο Άιζενκοτ αναζητά στήριξη από τα αραβικά κόμματα

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ με κοινοβουλευτική στήριξη από τα αραβικά κόμματα. Οι έδρες τους θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικές για τη συγκρότηση πλειοψηφίας, αλλά οι πολιτικές διαφορές καθιστούν τη συμφωνία εξαιρετικά δύσκολη.

Ορισμένες αραβικές πολιτικές δυνάμεις εμφανίζονται πρόθυμες να στηρίξουν μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης, ακόμη και χωρίς να αναλάβουν υπουργικές θέσεις. Ωστόσο, η στάση πολλών εβραϊκών κομμάτων απέναντι σε μια τέτοια συνεργασία παραμένει αρνητική.

Επιπλέον, ζητήματα όπως η Γάζα, η Δυτική Όχθη και η εθνική ασφάλεια θα μπορούσαν να δοκιμάσουν τη συνοχή μιας κυβέρνησης που θα στηριζόταν σε τόσο διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις.

3. Ο Νετανιάχου επιχειρεί να προσεγγίσει δεξιούς αντιπάλους του

Μια άλλη πιθανή διαδρομή για τον απερχόμενο πρωθυπουργό είναι η προσέγγιση δεξιών κομμάτων που βρίσκονται σήμερα στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρονται ο Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν.

Παρά τις διαφορές τους με τον Νετανιάχου, υπάρχουν σημεία σύγκλισης σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Ωστόσο, αμφότεροι είχαν δεσμευτεί ότι επιδιώκουν την απομάκρυνσή του από την πρωθυπουργία.

Μια τέτοια συμφωνία θα απαιτούσε επίσης αναδιάταξη των κυβερνητικών συμμαχιών, καθώς οι θέσεις των συγκεκριμένων κομμάτων για τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων συγκρούονται με τις απαιτήσεις των σημερινών υπερορθόδοξων εταίρων του Νετανιάχου.

Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία, δεν είναι βέβαιο ότι θα συγκεντρωθούν οι 61 έδρες που απαιτούνται για μια σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

4. Νέες εκλογές και παρατεταμένη πολιτική αβεβαιότητα

Εάν αποτύχουν όλες οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να παρατείνει την παραμονή του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία, καθώς θα εξακολουθούσε να ασκεί καθήκοντα μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση.

Παράλληλα, μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα δημιουργούσε εκ νέου αβεβαιότητα για τους συσχετισμούς. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων, η στάση των μικρότερων κομμάτων και η δυνατότητα των πολιτικών αντιπάλων να συντονιστούν θα μπορούσαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.

Το Ισραήλ έχει ήδη βιώσει αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις στο παρελθόν, όταν οι πολιτικές δυνάμεις αδυνατούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία. Η επανάληψη ενός τέτοιου κύκλου θα δυσκόλευε ακόμη περισσότερο τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης.

Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Το πολιτικό αδιέξοδο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των περιφερειακών εντάσεων και της αντιπαράθεσης με το Ιράν. Ο Νετανιάχου έχει αναφερθεί στην ανάγκη διατήρησης ισχυρής κυβέρνησης, ενώ ο Άιζενκοτ έχει εκφράσει ανησυχία για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας στη διάρκεια της πολιτικής εκκρεμότητας.

Η παραμονή του Νετανιάχου ως υπηρεσιακού πρωθυπουργού δεν συνεπάγεται ότι έχει εξασφαλίσει νέα κοινοβουλευτική εντολή. Σημαίνει, όμως, ότι η πολιτική μετάβαση μπορεί να διαρκέσει όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις.

Η κατάσταση δημιουργεί ερωτήματα για τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις παραμένουν καθοριστικές για την περιοχή.

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ;

Το αποτέλεσμα των εκλογών αφήνει ανοιχτά πολλά ενδεχόμενα. Ο Νετανιάχου δεν διαθέτει, με βάση τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, τις έδρες για αυτοδύναμη κυβέρνηση, ενώ η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να μετατρέψει τη δυνητική αριθμητική υπεροχή της σε λειτουργική πολιτική συμμαχία.

Τα αραβικά κόμματα αποκτούν κομβικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, αλλά η αξιοποίησή του προϋποθέτει υπέρβαση σημαντικών πολιτικών και ιδεολογικών διαφορών.

Οι επόμενες κινήσεις των πολιτικών αρχηγών και οι διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης θα κρίνουν εάν θα προκύψει νέα κυβερνητική συμφωνία ή εάν η χώρα θα οδηγηθεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση.

Το βασικό παράδοξο παραμένει: ο Νετανιάχου μπορεί να συνεχίσει να ασκεί την πρωθυπουργία χωρίς εξασφαλισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, την ώρα που οι αντίπαλοί του διαθέτουν δυνητικά αρκετές έδρες, αλλά όχι ακόμη την απαραίτητη συμφωνία για να κυβερνήσουν.