Πολωνία: «Αν θέλετε να πουλήσετε όπλα, θα τα φτιάξετε εδώ»- Πως η Βαρσοβία χτίζει τον μεγαλύτερο στρατό ξηράς της Ευρώπης

Η Βαρσοβία δεν περιορίζεται πλέον σε μαζικές αγορές οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό. Παράλληλα με τη δημιουργία ενός από τους ισχυρότερους στρατούς της Ευρώπης, επιχειρεί να οικοδομήσει και την παραγωγική βάση που θα μπορεί να τον στηρίξει σε έναν παρατεταμένο πόλεμο.

Πολωνία: «Αν θέλετε να πουλήσετε όπλα, θα τα φτιάξετε εδώ»- Πως η Βαρσοβία χτίζει τον μεγαλύτερο στρατό ξηράς της Ευρώπης

Το μήνυμα προς τις μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες είναι πλέον ξεκάθαρο: όποιος θέλει πρόσβαση στις τεράστιες πολωνικές παραγγελίες, θα πρέπει να επενδύσει στην ίδια την Πολωνία.

Η χώρα απαιτεί εργοστάσια, συμπαραγωγές, επενδύσεις, μεταφορά τεχνογνωσίας και ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων παραγωγής και συντήρησης.

Η στρατηγική αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Βαρσοβία ανεβάζει με εντυπωσιακούς ρυθμούς τόσο το μέγεθος των Ενόπλων Δυνάμεών της όσο και τις αμυντικές δαπάνες της, μετατρέποντας την Πολωνία σε έναν από τους βασικότερους αμυντικούς κόμβους της ανατολικής Ευρώπης.

Στρατός άνω των 220.000 και δαπάνες 61 δισ. δολαρίων

Οι Πολωνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν ήδη ξεπεράσει φέτος τα 220.000 στελέχη, ενώ ο στόχος της κυβέρνησης είναι ακόμη πιο φιλόδοξος: η δημιουργία του μεγαλύτερου στρατού ξηράς στην Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή, οι βασικές αμυντικές δαπάνες της χώρας αναμένεται να ανέλθουν το 2026 περίπου στα 61,45 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 4,7% του ΑΕΠ.

Η Πολωνία κατατάσσεται έτσι μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ που διαθέτουν το μεγαλύτερο ποσοστό των οικονομικών τους πόρων για την άμυνα.

Πίσω από αυτή την επιλογή βρίσκεται και η γεωγραφία.

Η χώρα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, συνορεύοντας με την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, ενώ στα βόρεια βρίσκεται ο ρωσικός θύλακας του Καλίνινγκραντ. Για τη Βαρσοβία, η Ρωσία αποτελεί πλέον τη σημαντικότερη στρατιωτική απειλή και ο σχεδιασμός της άμυνας δεν μπορεί παρά να λαμβάνει υπόψη το ενδεχόμενο μιας μεγάλης και παρατεταμένης σύγκρουσης.

«Θέλετε να πουλήσετε στην Πολωνία; Επενδύστε στην Πολωνία»

Η μεγάλη αλλαγή, ωστόσο, δεν αφορά μόνο το πόσα όπλα αγοράζει η Πολωνία, αλλά και το πού θα κατασκευάζονται.

«Αν θέλετε να πουλήσετε στην Πολωνία, πρέπει να επενδύσετε στην Πολωνία, να μεταφέρετε τεχνολογία και να συνεργαστείτε μαζί μας σε κοινά έργα», είναι το μήνυμα του αναπληρωτή υπουργού Κρατικών Περιουσιακών Στοιχείων Κόνραντ Γκολότα προς την αμυντική βιομηχανία.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα συμφωνία ανάμεσα στο πολωνικό κράτος και τους ξένους κατασκευαστές όπλων.

Η Βαρσοβία προσφέρει μια τεράστια αγορά και πολυετείς παραγγελίες, αλλά ζητά σε αντάλλαγμα κάτι πολύ περισσότερο από την απλή παράδοση έτοιμου εξοπλισμού.

Θέλει μέρος της παραγωγής να μεταφερθεί στο πολωνικό έδαφος.

Η λογική είναι απλή αλλά καθοριστική για την πολεμική ικανότητα μιας χώρας: σε μια μεγάλη σύγκρουση δεν αρκεί ένας στρατός να διαθέτει σύγχρονα άρματα, πυραύλους, πυροβόλα και αεροσκάφη.

Πρέπει να μπορεί να παράγει πυρομαχικά, να επισκευάζει τον εξοπλισμό του, να διαθέτει ανταλλακτικά και να αναπληρώνει γρήγορα τις απώλειες, χωρίς να εξαρτάται από τις δυνατότητες και τους χρόνους παράδοσης εργοστασίων που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Τετραπλασιάστηκαν οι αγορές από την εγχώρια βιομηχανία

Η συγκεκριμένη στρατηγική δεν παραμένει σε επίπεδο διακηρύξεων. Έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στους αριθμούς.

Οι πολωνικές αμυντικές προμήθειες από εγχώριες επιχειρήσεις, καθώς και από συμπράξεις με εταιρείες της Κεντρικής Ευρώπης, έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί από το 2022, φτάνοντας πέρυσι περίπου τα 8,15 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Πολωνία εξακολουθεί βεβαίως να στρέφεται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για ορισμένα από τα πλέον προηγμένα και ακριβά οπλικά συστήματα.

Patriot, άρματα μάχης Abrams και μαχητικά F-35 αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα μιας αμυντικής πολιτικής που εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική τεχνολογία.

Η διαφορά είναι ότι η Βαρσοβία δεν θέλει πλέον αυτή η σχέση να μεταφράζεται σε απόλυτη εξάρτηση.

Για τα συστήματα που καταναλώνονται σε τεράστιες ποσότητες σε έναν σύγχρονο πόλεμο – από τα βλήματα πυροβολικού και τα drones μέχρι τους πυραύλους και τα ανταλλακτικά – η δυνατότητα εγχώριας ή περιφερειακής παραγωγής αποκτά στρατηγική σημασία.

Πολωνία: «Αν θέλετε να πουλήσετε όπλα, θα τα φτιάξετε εδώ»- Πως η Βαρσοβία χτίζει τον μεγαλύτερο στρατό ξηράς της Ευρώπης

Το μάθημα της Ουκρανίας

Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτούργησε ως ένα τεράστιο, αιματηρό εργαστήριο για τις σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις και ταυτόχρονα αποκάλυψε μια αδυναμία που για χρόνια είχε υποτιμηθεί στην Ευρώπη: τα αποθέματα όπλων και πυρομαχικών μπορούν να εξαντληθούν πολύ ταχύτερα από όσο μπορούν να αναπληρωθούν.

Οι τεράστιοι ρυθμοί κατανάλωσης πυρομαχικών έδειξαν ότι ακόμη και ένας προηγμένος στρατός μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρές ελλείψεις εάν δεν διαθέτει παραγωγική βάση ικανή να λειτουργεί αδιάκοπα και να αυξάνει γρήγορα την παραγωγή όταν οι ανάγκες το απαιτούν.

Για τη Βαρσοβία, επομένως, η αμυντική βιομηχανία δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν οικονομικό κλάδο.

Αποτελεί μέρος της ίδιας της αποτροπής.

Ο υπουργός Άμυνας Βλαντίσλαβ Κοσινιάκ-Καμίς έχει συνδέσει ευθέως την ενίσχυση της πολωνικής παραγωγικής ικανότητας με την ανεξαρτησία της εφοδιαστικής αλυσίδας και με τη δυνατότητα τροφοδοσίας του μετώπου, εφόσον υπάρξει ανάγκη.

Με άλλα λόγια, η Βαρσοβία θέλει να γνωρίζει ότι σε περίπτωση κρίσης δεν θα χρειαστεί να περιμένει την άφιξη κρίσιμου εξοπλισμού από το εξωτερικό.

Πυρομαχικά 155 χιλιοστών στο επίκεντρο

Στην καρδιά αυτού του σχεδιασμού βρίσκονται τα πυρομαχικά πυροβολικού των 155 χιλιοστών, τα οποία έχουν αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα αναλώσιμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Η Πολωνία έχει ήδη υπογράψει συμβάσεις δισεκατομμυρίων για την προμήθεια εκατοντάδων χιλιάδων βλημάτων, ενώ ταυτόχρονα επενδύει στην αύξηση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας.

Η στόχευση είναι διπλή: από τη μία πλευρά να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες των πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων και από την άλλη να δημιουργηθεί μια παραγωγική υποδομή που θα μπορεί να αυξήσει την απόδοσή της σε περίπτωση μεγάλης κρίσης.

Παράλληλα, ευρωπαϊκές εταιρείες από χώρες όπως η Τσεχία, η Γαλλία και η Γερμανία επεκτείνουν την παρουσία τους στην πολωνική αγορά, αντιλαμβανόμενες ότι η χώρα μετατρέπεται σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς αμυντικών επενδύσεων στην Ευρώπη.

Η τσεχική CSG έχει υπογράψει συμφωνίες για πυρομαχικά και άλλα οπλικά συστήματα, ενώ η KNDS συνεργάζεται με πολωνικές εταιρείες για τη δημιουργία νέας παραγωγικής δυναμικότητας.

Από τη Rheinmetall μέχρι τα drones και τους πυραύλους

Η γερμανική Rheinmetall ενισχύει επίσης την παραγωγική και τεχνική παρουσία της στην Πολωνία, αξιοποιώντας τη ζήτηση που δημιουργεί το τεράστιο πρόγραμμα επανεξοπλισμού της χώρας.

Την ίδια στιγμή, η κρατική PGZ αναπτύσσει νέες συνεργασίες στους τομείς των drones, των πυραυλικών συστημάτων, των τεθωρακισμένων και της αεράμυνας.

Η Πολωνία έχει προχωρήσει ακόμη και σε συνεργασία για την εγκατάσταση παραγωγής προηγμένων πυραύλων Barracuda-500M στη χώρα, στο πλαίσιο συμφωνίας με την αμερικανική Anduril.

Το σχέδιο της Βαρσοβίας δεν αφορά επομένως την ανέγερση ενός ακόμη εργοστασίου.

Είναι πολύ μεγαλύτερο.

Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολόκληρου αμυντικού βιομηχανικού οικοσυστήματος, στο οποίο οι ξένοι κατασκευαστές θα φέρνουν τεχνολογία και επενδύσεις, οι πολωνικές εταιρείες θα αποκτούν τεχνογνωσία και η χώρα θα δημιουργεί σταδιακά τη δυνατότητα να παράγει, να επισκευάζει και να αναπληρώνει κρίσιμα οπλικά συστήματα στο εσωτερικό της.

Η Πολωνία θέλει να γίνει το «οπλοστάσιο» της ανατολικής πτέρυγας

Πίσω από όλες αυτές τις συμφωνίες κρύβεται μια πολύ ευρύτερη στρατηγική.

Η Πολωνία δεν θέλει απλώς να διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους και καλύτερα εξοπλισμένους στρατούς της Ευρώπης.

Θέλει να αποκτήσει και την παραγωγική βάση που θα μπορεί να τον συντηρήσει σε έναν μακρύ πόλεμο.

Αυτό σημαίνει περισσότερα εργοστάσια, μεγαλύτερα αποθέματα, εγχώρια τεχνογνωσία, ισχυρότερες αλυσίδες εφοδιασμού και – κυρίως – δυνατότητα ταχείας αύξησης της παραγωγής όταν οι συνθήκες το απαιτούν.

Η Βαρσοβία δεν εγκαταλείπει τα αμερικανικά όπλα ούτε μειώνει τη σημασία των μεγάλων διεθνών προμηθευτών.

Αντιθέτως, συνεχίζει να πραγματοποιεί τεράστιες αγορές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες.

Αυτό που αλλάζει είναι η φιλοσοφία πίσω από αυτές τις αγορές.

Η Πολωνία θέλει τα ξένα οπλικά συστήματα να συνδέονται ολοένα περισσότερο με πολωνική παραγωγή, πολωνικές επενδύσεις και πολωνική τεχνογνωσία.

Για τη Βαρσοβία, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να έχει αρκετά όπλα όταν ξεσπάσει ένας πόλεμος.

Είναι να μπορεί να συνεχίσει να τα παράγει όταν ο πόλεμος έχει ήδη αρχίσει.

Και έτσι, πίσω από τα Abrams, τα Patriot, τα πυροβόλα, τα drones και τους πυραύλους, η Πολωνία χτίζει κάτι πολύ μεγαλύτερο: μια αμυντική βιομηχανική μηχανή που φιλοδοξεί να καταστήσει τη χώρα όχι μόνο στρατιωτική δύναμη της ανατολικής πτέρυγας, αλλά και το «οπλοστάσιο» που θα την τροφοδοτεί.