Πώς το Ιράν παρακάμπτει το εμπάργκο των ΗΠΑ αποκομίζοντας δισεκατομμύρια από τις πωλήσεις πετρελαίου στην Κίνα

Παρά το αυστηρό καθεστώς κυρώσεων και τον οικονομικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν καταφέρνει να εξασφαλίζει έσοδα δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσω της διοchannel-ποίησης του πετρελαίου του στην κινεζική αγορά. Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ της Wall Street Journal, η Τεχεράνη έχει αναπτύξει έναν εξαιρετικά ανθεκτικό και σκιώδη μηχανισμό μεταφοράς και χρηματοδότησης, ο οποίος ακυρώνει στην πράξη την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών πιέσεων.

Ο «στόλος φάντασμα» και η μεθοδολογία των εξαγωγών

Η παράκαμψη των διεθνών περιορισμών βασίζεται σε ένα πολύπλοκο δίκτυο ναυτιλίας και logistics, το οποίο επιτρέπει τη μεταφορά του ιρανικού αργού πετρελαίου χωρίς να εντοπίζεται εύκολα από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς:

• Αλλαγή σημαίας και ονομάτων: Τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν το πετρέλαιο συχνά ανήκουν σε εταιρείες-βιτρίνες με έδρα σε φορολογικούς παραδείσους, αλλάζουν συνεχώς σημαίες κρατών και απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού (transponders) κατά τη διάρκεια της διαδρομής.

• Μεταφορτώσεις μεσοπέλαγα: Ένα μεγάλο μέρος του πετρελαίου μεταγγίζεται από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfer) σε διεθνή ύδατα, προκειμένου να συσκοτιστεί η αρχική πηγή προέλευσης του φορτίου πριν αυτό καταπλεύσει σε κινεζικά λιμάνια.

• Τιμολόγηση με εκπτώσεις: Για να δελεάσει τους Κινέζους αγοραστές (κυρίως ανεξάρτητα διυλιστήρια στην επαρχία Σαντόνγκ), η Τεχεράνη προσφέρει το πετρέλαιό της με σημαντικές εκπτώσεις σε σύγκριση με τις διεθνείς τιμές αναφοράς του Brent.

Η γεωπολιτική συμμαχία και ο ρόλος του Γιουάν

Η επιχειρηματική αυτή δραστηριότητα αντανακλά τη βαθύτερη στρατηγική σύγκλιση ανάμεσα στο Πεκίνο και την Τεχεράνη.

Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας παγκοσμίως, εξασφαλίζει φθηνό πετρέλαιο για να τροφοδοτήσει τη βιομηχανία της, ενώ παράλληλα προωθεί τη χρήση του δικού της νομίσματος (Γιουάν) στις διεθνείς συναλλαγές. Η εκκαθάριση των πληρωμών εκτός του συστήματος SWIFT και του αμερικανικού δολαρίου θωρακίζει τις κινεζικές τράπεζες και τις ιρανικές αρχές από τα αντίποινα του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Ουάσιγκτον. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα δισεκατομμύρια που εισρέουν στα ιρανικά ταμεία επιτρέπουν στην κυβέρνηση της χώρας να σταθεροποιεί την εγχώρια οικονομία της και να συνεχίζει τη χρηματοδότηση των εξοπλιστικών της προγραμμάτων και των περιφερειακών της συμμάχων στη Μέση Ανατολή, περιορίζοντας τη διπλωματική ισχύ της Δύσης.