Πόσο έχει χτυπηθεί και πόσο μπορεί να αντέξει τις ισραηλινές επιθέσεις το Ιράν- Ποιο είναι το μέλλον της σύγκρουσης

Μετά τις σφοδρές ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις και τα αντίστοιχα ισχυρά ιρανικά πυραυλικά αντίποινα, το βασικό ερώτημα που αναδύεται είναι: σε ποιο βαθμό έχει πληγεί το Ιράν και κατά πόσο μπορεί να ανακάμψει άμεσα;

Πόσο έχει χτυπηθεί και πόσο μπορεί να αντέξει τις ισραηλινές επιθέσεις το Ιράν- Ποιο είναι το μέλλον της σύγκρουσης

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι καθοριστική για την εξέλιξη και τη διάρκεια της ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ των δύο χωρών.

Η καρδιά της ιρανικής πολεμικής ικανότητας δεν βρίσκεται στην αεροπορία της, η οποία στηρίζεται σε γερασμένα μαχητικά, κυρίως από τη δεκαετία του 1970, όπως τα F-14, F-4 και F-5, καθώς και κάποια MiG-29 που είχαν καταφύγει στο Ιράν από το Ιράκ το 1991. Η Τεχεράνη γνώριζε την αδυναμία αυτή και, ορθώς, επένδυσε σημαντικά στην ανάπτυξη UAV (μη επανδρωμένων αεροσκαφών) και πυραύλων, τομέας στον οποίο έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο.

Πριν την έναρξη της σύγκρουσης, εκτιμάται ότι το Ιράν διέθετε περί τους 10.000 βαλλιστικούς πυραύλους διαφόρων τύπων. Οι ακριβείς απώλειες από τα ισραηλινά πλήγματα παραμένουν άγνωστες, όπως και το μέγεθος του υπερηχητικού (ή υπερ-υπερηχητικού) οπλοστασίου. Το ερώτημα είναι πόσοι πύραυλοι διατηρούνται ακόμη λειτουργικοί και πόσο γρήγορα μπορούν να αποκατασταθούν οι ζημιές στα εργοστάσια και στα εργαστήρια παραγωγής.

Πόσο έχει χτυπηθεί και πόσο μπορεί να αντέξει τις ισραηλινές επιθέσεις το Ιράν- Ποιο είναι το μέλλον της σύγκρουσης

Πλεονέκτημα για το Ιράν αποτελεί η γεωγραφική του ασφάλεια, καθώς δεν συνορεύει με άμεσους εχθρούς. Στα δυτικά του βρίσκεται το φιλικά διακείμενο, σιιτικά ελεγχόμενο Ιράκ, ενώ ανατολικά συνορεύει με το Πακιστάν – χώρα που, παρότι δηλώνει επισήμως αποστασιοποιημένη, εμφανίζεται πρόθυμη να στηρίξει το Ιράν, τουλάχιστον πολιτικά και ενδεχομένως υλικοτεχνικά. Οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν δεν συνιστούν σημαντική απειλή, ενώ ο εναέριος χώρος της χώρας τους μπορεί να αποτελέσει δίοδο για προμήθειες.

Η εμπλοκή εξωτερικών παραγόντων είναι αναπόφευκτη. Οι ΗΠΑ θεωρείται βέβαιο ότι θα παράσχουν βοήθεια στο Ισραήλ, ειδικά αν διαπιστωθεί μείωση της ισραηλινής επιχειρησιακής ισχύος. Στον αντίποδα, το Ιράν ενδέχεται να ενισχυθεί από τη Βόρεια Κορέα, η οποία έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του ιρανικού πυραυλικού και, πιθανόν, πυρηνικού προγράμματος. Οι δύο χώρες διατηρούν ενεργή σχέση μέσω ενεργειακών ανταλλαγών, με το Ιράν να παρέχει πετρέλαιο στην απομονωμένη Βόρεια Κορέα.

Η Κίνα, βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου (περίπου το 40% των αναγκών της καλύπτεται από το Ιράν), δύσκολα θα αφήσει την Τεχεράνη χωρίς στήριξη. Παρότι δεν αναμένεται άμεση στρατιωτική εμπλοκή, η στήριξη μπορεί να εκδηλωθεί μέσω τεχνολογίας, πληροφοριών και διπλωματικής κάλυψης.

Η Ρωσία, παρά τον αποδυναμωμένο διεθνή της ρόλο λόγω της Ουκρανίας, δεν μπορεί να αποκλειστεί ως πιθανός υποστηρικτής του Ιράν, έστω σε δευτερεύοντα ρόλο.

Πόσο έχει χτυπηθεί και πόσο μπορεί να αντέξει τις ισραηλινές επιθέσεις το Ιράν- Ποιο είναι το μέλλον της σύγκρουσης

Το ισραηλινό πλήγμα κατά ιρανικών στρατιωτικών και επιστημονικών εγκαταστάσεων ήταν εδώ και δύο δεκαετίες απειλούμενο, με αφορμή το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, η απάντηση του Ιράν ήταν συντριπτική και προκάλεσε εντύπωση, ιδίως το γεγονός ότι η ισραηλινή κυβέρνηση απαγόρευσε τη δημοσιοποίηση εικόνων από τις ζημιές, κάτι που υποδηλώνει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Οι φερόμενοι στόχοι περιλάμβαναν νευραλγικά σημεία όπως το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, το υπουργείο Άμυνας, το κέντρο πυρηνικών ερευνών στο Τελ Αβίβ και τη Ντιμόνα. Αν και οι ζημιές δεν έχουν πλήρως αποσαφηνιστεί, η ικανότητα του Ιράν να προκαλέσει πλήγματα εντός του ισραηλινού εδάφους είναι πλέον γεγονός.

Τις πρώτες ημέρες, η σύγκρουση αναμένεται να παραμείνει διμερής. Ωστόσο, σύντομα ενδέχεται να εμπλακούν τρίτες χώρες, είτε άμεσα είτε έμμεσα. Η διάρκεια και η ένταση των συγκρούσεων θα εξαρτηθούν κυρίως από την αντοχή του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου και τη διαθεσιμότητα υποστήριξης από διεθνείς συμμάχους. Η Μέση Ανατολή εισέρχεται εκ νέου σε μια εξαιρετικά κρίσιμη και ασταθή φάση, με απρόβλεπτες εξελίξεις.