Πούτιν: Ξεκαθάρισε ότι το «παιχνίδι» θα γίνει με τους δικούς του όρους -Το Κρεμλίνο παίζει με το χρόνο, αποφεύγοντας την ευθύνη για εκεχειρία

Την ώρα που η Δύση προσπαθεί να θέσει τα θεμέλια για μια εκεχειρία στην Ουκρανία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιλέγει να αναδιαμορφώσει τους όρους προς όφελός του. Αντί να ανταποκριθεί άμεσα στη 30ήμερη κατάπαυση του πυρός που πρότειναν ΗΠΑ, Ευρώπη και Ουκρανία, ο Ρώσος ηγέτης έστειλε πίσω την πρόταση… με προσθήκες. Το μήνυμά του ήταν ξεκάθαρο: η Μόσχα δεν πρόκειται να παίξει σε γήπεδο που δεν ελέγχει η ίδια.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Κρεμλίνο, με τον έμπιστο σύμμαχό του, Αλεξάντερ Λουκασένκο, στο πλευρό του, ο Πούτιν φάνηκε να επικροτεί την ιδέα, λέγοντας πως «η πρόταση είναι στη σωστή κατεύθυνση». Όμως, όπως πάντα, υπήρχε ένα μεγάλο «αλλά».

Ο Ρώσος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι πριν γίνει οποιαδήποτε κίνηση προς μια εκεχειρία, η Ουκρανία πρέπει να δεσμευτεί πως δεν θα λάβει νέα στρατιωτική βοήθεια από τη Δύση ούτε θα αναπληρώσει τις δυνάμεις της. Εν τω μεταξύ, η Ρωσία δεν έθεσε καμία τέτοια δέσμευση για τον εαυτό της. Με άλλα λόγια, ζητά από το Κίεβο να παραμείνει αδύναμο, ενώ η Μόσχα συνεχίζει ακάθεκτη την πολεμική της προετοιμασία.

Ο χρόνος κυλά υπέρ της Ρωσίας

Τους τελευταίους μήνες, οι διεθνείς ισορροπίες έχουν μετατοπιστεί υπέρ του Πούτιν. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο προσκήνιο έχει ανατρέψει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ευνοώντας τη Μόσχα και δημιουργώντας ρήγματα στις σχέσεις της Ουάσινγκτον με τους συμμάχους της. Όμως η νέα αμερικανική πρόταση για κατάπαυση του πυρός έφερε τον Ρώσο πρόεδρο σε μια δύσκολη θέση: πώς να κρατήσει ανοιχτή την πόρτα στον Τραμπ, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει το στρατηγικό του πλεονέκτημα στην Ουκρανία;

Η απάντηση ήταν η γνωστή διπλωματική τακτική του: μια αόριστη αποδοχή με ανυπόφορους όρους. Αντί να απορρίψει απευθείας την πρόταση της Δύσης, ο Πούτιν προτίμησε να καθυστερήσει τις εξελίξεις, επιδιώκοντας καλύτερες συνθήκες για τη Ρωσία. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτός ο ελιγμός του δεν είναι τίποτε άλλο από μια προσπάθεια να κερδίσει χρόνο και να ενισχύσει τις στρατιωτικές του δυνάμεις.

Τι ζητά η Ρωσία;

Η Μόσχα δεν κρύβει τις απαιτήσεις της: θέλει μια συνολική συμφωνία που θα περιλαμβάνει την αποστρατιωτικοποίηση της Ουκρανίας, την οριστική παύση της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας και τη δέσμευση ότι το Κίεβο δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, επιδιώκει την παγκόσμια αναγνώριση της Κριμαίας και των κατεχόμενων ουκρανικών εδαφών ως ρωσικό έδαφος.

Αν και το Κρεμλίνο δεν το δηλώνει ανοιχτά, οι διαβουλεύσεις του Πούτιν με τον Στίβεν Γουίτκοφ, στενό σύμμαχο του Τραμπ, υποδηλώνουν ότι η Μόσχα προετοιμάζεται για πιο διευρυμένες συμφωνίες. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Ρώσος ηγέτης ενδέχεται να επαναφέρει τις απαιτήσεις του 2021 για περιορισμό της παρουσίας του ΝΑΤΟ στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που εντάχθηκαν στη Συμμαχία μετά το 1997.

Ζελένσκι: «Κυνικός ελιγμός του Πούτιν»

Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι απορρίπτει τις ρωσικές απαιτήσεις ως ένα ακόμα τέχνασμα του Κρεμλίνου. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε πως ο Πούτιν «φοβάται να πει ανοιχτά στον Τραμπ ότι θέλει να συνεχίσει τον πόλεμο», κατηγορώντας τον ότι διαμορφώνει τους όρους της εκεχειρίας με τρόπο που καθιστά τη διαδικασία είτε αδύνατη είτε εξαιρετικά χρονοβόρα.

Ο Τραμπ, οι κυρώσεις και το αβέβαιο μέλλον

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την άλλη, φαίνεται να πιέζει τον Ζελένσκι να αποδεχθεί μια συμφωνία, γνωρίζοντας πως η ουκρανική άμυνα εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τη στήριξη των ΗΠΑ. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο Τραμπ έχει περιορισμένες επιλογές στην περίπτωση που η Ρωσία συνεχίσει να καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις.

Παρόλο που απείλησε με νέες κυρώσεις, η πραγματικότητα είναι πως η Ουάσινγκτον δεν έχει πολλές επιλογές για να ασκήσει περαιτέρω πίεση στη Μόσχα, εκτός από την αύξηση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία—κάτι που ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί.

Αντί να επιλέξει τη σκληρή γραμμή, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας διαφορετικής προσέγγισης: χαλάρωση των κυρώσεων και επανένταξη της Ρωσίας στη δυτική οικονομία. Άλλωστε, από την αρχή της προεκλογικής του καμπάνιας, έχει προτείνει στη Μόσχα νέες επενδυτικές ευκαιρίες και συνεργασίες, παρουσιάζοντάς τες ως μια «κερδοφόρα συμφωνία».

Με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε στασιμότητα και τον Πούτιν να κερδίζει πολύτιμο χρόνο, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί εναγωνίως τις εξελίξεις. Το ερώτημα είναι: θα παρασύρει ξανά τη Δύση σε ένα διπλωματικό τέλμα ή τελικά θα αναγκαστεί να κάνει πραγματικές παραχωρήσεις;