Προειδοποίηση σοκ από Roubini: «Το πετρέλαιο μπορεί να γίνει το νέο όπλο του Ιράν» – Εφιαλτικά σενάρια για παγκόσμια οικονομία, αγορές και ενέργεια

Ο γνωστός οικονομολόγος Nouriel Roubini προειδοποιεί ότι η διεθνής οικονομία κινείται σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιβάλλον, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν φόβους για μια νέα μεγάλη ενεργειακή κρίση.

Σύμφωνα με τον Roubini, το πετρέλαιο εξακολουθεί να αποτελεί ένα ισχυρό γεωπολιτικό «όπλο» και μια πιθανή διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές θα μπορούσε να προκαλέσει ένα νέο κύμα στασιμοπληθωρισμού, θυμίζοντας τις δύσκολες δεκαετίες του 1970.

Ο οικονομολόγος υποστηρίζει ότι οι αγορές σήμερα δείχνουν να υποτιμούν τους κινδύνους, καθώς η προσοχή έχει στραφεί κυρίως στην τεχνητή νοημοσύνη και στην τεχνολογική ανάπτυξη, την ώρα που οι γεωπολιτικές απειλές παραμένουν ενεργές.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας

Ο Roubini εκτιμά ότι η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς δεν έχει επιτευχθεί μια ουσιαστική συμφωνία που να διασφαλίζει τη σταθερότητα και την απρόσκοπτη λειτουργία των θαλάσσιων ενεργειακών δρόμων.

Όπως αναφέρει, η απόσταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει μεγάλη, ενώ το Ιράν θεωρεί ότι διαθέτει σημαντικά διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα σε μια περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρά το γεγονός ότι οι χρηματιστηριακές αγορές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, βασιζόμενες στην προσδοκία αποκλιμάκωσης, ο Roubini προειδοποιεί ότι μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά το οικονομικό σκηνικό.

Το πετρέλαιο ως όπλο που άλλαξε την Ιστορία

Ο οικονομολόγος υπενθυμίζει ότι η χρήση της ενέργειας ως εργαλείου πίεσης έχει επηρεάσει καθοριστικά μεγάλες ιστορικές συγκρούσεις.

Όπως σημειώνει, αρκετοί ιστορικοί έχουν υποστηρίξει ότι η έλλειψη πρόσβασης σε πετρελαϊκές πηγές επηρέασε την πορεία της Γερμανίας στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους.

Παράλληλα, η Ιαπωνία οδηγήθηκε στην επίθεση στο Περλ Χάρμπορ μετά το αμερικανικό εμπάργκο πετρελαίου που επιβλήθηκε λόγω της επέκτασής της στην Ασία.

Ακόμη και κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η μάχη για τον έλεγχο των πετρελαϊκών κοιτασμάτων του Καυκάσου θεωρήθηκε κρίσιμος παράγοντας για την εξέλιξη των επιχειρήσεων.

Ο εφιάλτης του στασιμοπληθωρισμού επιστρέφει;

Ο Roubini συγκρίνει τη σημερινή κατάσταση με την κρίση της δεκαετίας του 1970, όταν οι ενεργειακές αναταράξεις οδήγησαν σε συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού, χαμηλής ανάπτυξης και πιέσεων στις αγορές.

Τότε, οι επενδυτές βρέθηκαν αντιμέτωποι με μεγάλες απώλειες σε μετοχές, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων εκτοξεύτηκαν.

Ωστόσο, ο ίδιος αναγνωρίζει ότι σήμερα υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε σχέση με εκείνη την εποχή.

Οι οικονομίες έχουν μειώσει την εξάρτησή τους από το πετρέλαιο, έχουν δημιουργηθεί στρατηγικά αποθέματα ενέργειας και έχουν αναπτυχθεί νέες πηγές παραγωγής, όπως οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και το φυσικό αέριο.

Παράλληλα, η άνοδος της αμερικανικής παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου έχει περιορίσει την απόλυτη επιρροή των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.

Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως «ασπίδα» για τις αγορές

Ένας σημαντικός παράγοντας που διαφοροποιεί τη σημερινή περίοδο είναι η τεχνολογική έκρηξη που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη.

Σύμφωνα με τον Roubini, η επενδυτική έκρηξη γύρω από την AI δημιουργεί ένα θετικό σοκ στην οικονομία, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και αντισταθμίζοντας μέρος των πιέσεων από την ενεργειακή αβεβαιότητα.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που οι χρηματιστηριακές αγορές κατάφεραν να διατηρήσουν την ανοδική τους πορεία ακόμη και σε περιόδους έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων.

Ο μεγάλος φόβος: μια παρατεταμένη σύγκρουση

Παρά τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις, ο Roubini προειδοποιεί ότι μια γενικευμένη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό σοκ.

Μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα επηρέαζε την παραγωγή και τη μεταφορά πετρελαίου θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, να πιέσει τις κεντρικές τράπεζες και να δημιουργήσει νέες αναταράξεις στις αγορές.

Το βασικό σενάριο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση αντίστοιχη της δεκαετίας του 1970.

Όμως οι λεγόμενοι «ακραίοι κίνδυνοι» παραμένουν μεγαλύτεροι από όσο φαίνεται να υπολογίζουν σήμερα οι αγορές.

Και όπως προειδοποιεί ο Roubini, σε έναν κόσμο όπου η ενέργεια παραμένει βασικό εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος, ένα νέο σοκ μπορεί να εμφανιστεί πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο περιμένουν οι επενδυτές.