Προς άμεση επικύρωση το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Σκληρή αντίδραση από την Αθήνα

Σε μια κίνηση μείζονος γεωπολιτικής σημασίας, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης φέρεται έτοιμη να προχωρήσει στην επικύρωση του επίμαχου τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Προς άμεση επικύρωση το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Σκληρή αντίδραση από την Αθήνα

Σύμφωνα με το The Libya Observer, αξιωματούχος – μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας – επιβεβαίωσε πως η συμφωνία αναμένεται να τεθεί προς έγκριση και ψήφιση τις αμέσως επόμενες ημέρες σε επίσημη συνεδρίαση. Η επικείμενη αυτή «ομόφωνη» επικύρωση σηματοδοτεί μια απόπειρα εδραίωσης του μνημονίου και στις ανατολικές λιβυκές αρχές, που έως σήμερα παρέμεναν αντίθετες, εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγα 24ωρα μετά την επιθετική ρητορική της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης. Ο Οσάμα Χαμάντ – πρωθυπουργός που έχει διοριστεί από τη Βουλή με έδρα τη Βεγγάζη και θεωρείται στενός σύμμαχος του στρατάρχη Χαφτάρ – επιχείρησε να νομιμοποιήσει πλήρως τη συμφωνία με την Τουρκία. Δήλωσε ότι είναι «απολύτως συμβατή με τη διεθνή νομιμότητα» και προειδοποίησε για «σκληρή απάντηση» σε κάθε αμφισβήτηση της λιβυκής κυριαρχίας, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Αθήνα.

Υπενθυμίζεται ότι η αρχική συμφωνία είχε υπογραφεί το 2019 από την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA), που διοικούσε τη δυτική Λιβύη. Έκτοτε, η διαδοχική Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNU) διατηρεί το μνημόνιο, αλλά η ανατολική πλευρά, μέσω της Κυβέρνησης Εθνικής Σταθερότητας (GNS) υπό τον Χαμάντ και της Βουλής των Αντιπροσώπων, δεν είχε ποτέ επισήμως κυρώσει τη συμφωνία. Μια επικείμενη έγκρισή της θα σημαίνει για πρώτη φορά μια κοινή, «ενιαία» λιβυκή αποδοχή της διαβόητης αυτής συμφωνίας.

Προς άμεση επικύρωση το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Σκληρή αντίδραση από την Αθήνα

Το επίμαχο μνημόνιο χαράσσει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, παραβλέποντας πλήρως τα ελληνικά νησιά – περιλαμβανομένης της Κρήτης – και παραβιάζοντας κάθε έννοια της αρχής της επήρειας νησιών, όπως αυτή προβλέπεται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Αντεπίθεση Άγκυρας – Επικρίσεις κατά Ε.Ε. και Ελλάδας

Παράλληλα, η Άγκυρα δεν έχασε την ευκαιρία να επιτεθεί φραστικά στην Αθήνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, Οντσού Κετσέλι, απέρριψε τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της 26ης Ιουνίου, τα οποία επανέλαβαν την ευρωπαϊκή καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Σε υψηλούς τόνους, κατηγόρησε Ελλάδα και Κύπρο για «μαξιμαλιστικές θέσεις», χαρακτηρίζοντάς τις «αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο και την αρχή της Δικαιοσύνης», ενώ επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι η συμφωνία του 2019 είναι «απολύτως σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο». Επιπλέον, καταφέρθηκε εναντίον της Ε.Ε., κάνοντας λόγο για «πολιτικά υποκινούμενες και μεροληπτικές τοποθετήσεις» που «δεν υπηρετούν την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα».

Σκληρή απάντηση Αθήνας

Από την πλευρά της, η ελληνική διπλωματία έστειλε αυστηρό μήνυμα, καταρρίπτοντας τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί «σεβασμού του διεθνούς δικαίου».

Προς άμεση επικύρωση το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Σκληρή αντίδραση από την Αθήνα

Διπλωματικές πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών υπογράμμισαν με νόημα ότι «η επίκληση του διεθνούς δικαίου προϋποθέτει την πλήρη και συνεπή αποδοχή του». Επέκριναν σφοδρά την Τουρκία για τη διαχρονική άρνηση υπογραφής της UNCLOS – την οποία έχουν αποδεχθεί 168 κράτη – καθώς και για πρακτικές που παραβιάζουν αρχές του διεθνούς δικαίου, όπως οι απειλές χρήσης βίας (casus belli), η ανατροπή καθεστώτων προστασίας μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς και η μονομερής αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Το ελληνικό ΥΠΕΞ κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει με συνέπεια να στηρίζει το Διεθνές Δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτή η στάση «θα πρέπει να ισχύει για όλους χωρίς εξαιρέσεις».