Προσοχή: Δηλητηριασμένο τσάι σε Ελληνικά ράφια – Ευρωπαϊκός συναγερμός – Πωλείται σε 19 χώρες

Η Ελλάδα προστέθηκε στη λίστα των χωρών που ενημερώθηκαν για ΣΟΒΑΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ, μέσω του συστήματος RASFF (Σύστημα Ταχείας Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές) από τσάι στο οποίο βρέθηκαν αυξημένα επίπεδα αλκαλοειδών πυρρολιζιδίνης.

Το συγκεκριμένο βότανο χρησιμοποιείται συχνά σε μορφή αποξηραμένου βοτάνου για αφεψήματα και διακινήθηκε σε 19 ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους η Γερμανία, το Βέλγιο, η Σλοβενία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ελλάδα. Οι συχνοί καταναλωτές τσαγιού και αφεψημάτων που προέρχονται από βότανα πιθανόν εκτίθενται στα αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης σε ανησυχητικά επίπεδα, που μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, σύμφωνα με πολλές επιστημονικές έρευνες και προειδοποιήσεις.

Η γερμανική αρχή ήταν αυτή που εξέδωσε την αρχική ειδοποίηση στις 3 Σεπτεμβρίου 2025. Έπειτα από επίσημους ελέγχους στην αγορά, ανιχνεύθηκαν επίπεδα πυρρολιζιδινών πολύ πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Σε δείγματα του Ιουλίου βρέθηκαν 433 μg/kg, ενώ σε προηγούμενο δείγμα του Απριλίου είχαν εντοπιστεί ακόμα υψηλότερες συγκεντρώσεις, στα 647,1 μg/kg. Τα όρια που θέτει η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι 200 μg/kg, πράγμα που σημαίνει ότι υπήρξε σαφής υπέρβαση, με αποτέλεσμα το προϊόν να κριθεί επικίνδυνο.

Οι χώρες που πωλήθηκε το επικίνδυνο τσάι

Οι αρχές στο Βέλγιο και στη Σλοβενία προχώρησαν σε δημόσιες ανακοινώσεις και ανακλήσεις, ενώ σε ορισμένα σημεία τα προϊόντα αποσύρθηκαν και από τους καταναλωτές. Πρόκειται για το Βιολογικό τσάι Organic eyebright herb. Στη Σλοβενία, μεταξύ άλλων, αποσύρθηκαν και βιολογικά τσάγια με το ίδιο βότανο που είχαν κυκλοφορήσει σε διάφορες συσκευασίες, από τον προμηθευτή Alfred Galke GmbH, Γερμανία, ενώ αντίστοιχα στο Βέλγιο ζητήθηκε από το κοινό να επιστρέψει το προϊόν στα σημεία πώλησης. Στη Σλοβενία ανακλήθηκαν τα:

BIO smetlika, narezana (AUGENTROST KRAUT BIO geschnitten); lot: 53146; pakiranje: 100 g
BIO smetlika; lot: 53146; uporabno najmanj do konca: 02/2027; pakiranje: 50g
Τσάι Βοτάνων “Smetlika” (BIO zeliščni čaj smetlika); serija/lot: 8.26; pakiranje: 30g; rok uporabe do 8.2026
Τσάι Βοτάνων “Čaj BIO SMETLIKA”; pakiranje: 40 g, 100g; lot: 53146
Τσάι Βοτάνων “Čaj BIO VIDKO”; pakiranje: 20g; lot: 53146

Τα αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης είναι φυσικές τοξικές ουσίες που παράγονται από ορισμένα φυτά ως αμυντικός μηχανισμός. Όταν καταναλωθούν από τον άνθρωπο μέσω βοτάνων, τσαγιών ή άλλων φυτικών προϊόντων, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας. Σε υψηλές δόσεις ή σε χρόνια κατανάλωση είναι γνωστό ότι βλάπτουν το ήπαρ, προκαλούν ηπατοτοξικότητα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν συνδεθεί με καρκινογένεση. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει επισημάνει ότι ακόμα και μικρές ποσότητες, όταν καταναλώνονται συστηματικά, μπορεί να αποτελέσουν κίνδυνο για την υγεία.

Για το λόγο αυτό, οι καταναλωτές που έχουν αγοράσει το βιολογικό eyebright ή σχετικά τσάγια που περιέχουν το βότανο, καλούνται να μην τα καταναλώσουν και να τα επιστρέψουν στα σημεία πώλησης. Η υπέρβαση των επιπέδων σε δύο διαφορετικά δείγματα καταδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο και οι αρχές όλων των εμπλεκόμενων χωρών παρακολουθούν στενά την υπόθεση.

Προϊόντα που έχουν εντοπιστεί αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης:

Μέλι
Γύρη
Σιτηρά
Γάλα
Αυγά
Κρέας
Σαλάτες
Τσάι
Λικέρ
Μπαχαρικά
Συμπληρώματα διατροφής