Πρωτοφανές φιάσκο και με τα F-35: Η απαραίτητη αναβάθμιση αναβάλλεται για το 2031 και το κόστος εκτοξεύεται σε επιπλέον 6 δισ.

Νέο σοκαριστικό χτύπημα δέχεται το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, καθώς η αναμενόμενη αναβάθμιση Block 4 αναβάλλεται εκ νέου, αυτήν την φορά έως το 2031, στην καλύτερη περίπτωση. Σύμφωνα με νέα έκθεση του Γραφείου Κυβερνητικής Λογοδοσίας (GAO) των ΗΠΑ, το πρόγραμμα βυθίζεται ακόμη περισσότερο στη λάσπη των καθυστερήσεων και των υπερβάσεων κόστους.

Η αναβάθμιση Block 4, που αποτελεί κρίσιμη τεχνολογική βελτίωση για τα F-35, αντιμετωπίζει τώρα καθυστέρηση τουλάχιστον 5 ετών από το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Ταυτόχρονα, το κόστος έχει εκτοξευθεί πάνω από 6 δισ. δολάρια από τις αρχικές εκτιμήσεις, καθιστώντας το ένα από τα πιο προβληματικά αμυντικά προγράμματα στην Ιστορία.

Το Πεντάγωνο προσπαθεί να διαχειριστεί την κρίση δημιουργώντας νέο υποπρόγραμμα με στόχο την παράδοση ικανοτήτων σε πιο προβλέψιμο ρυθμό. Ωστόσο, η απόφαση περιλαμβάνει και μείωση του αρχικού πεδίου εφαρμογής του Block 4, γεγονός που σημαίνει ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις θα λάβουν λιγότερες ικανότητες από όσες είχαν προγραμματιστεί.

Χάος στις παραδόσεις αεροσκαφών

Τα προβλήματα δεν σταματούν στην αναβάθμιση. Η Lockheed Martin, ο κύριος ανάδοχος του προγράμματος, συνεχίζει να παραδίδει αεροσκάφη με τεράστιες καθυστερήσεις. Το 2024, τα 110 αεροσκάφη που παραδόθηκαν είχαν μέση καθυστέρηση 238 ημερών, σχεδόν τετραπλάσια από τις 61 ημέρες του 2023.

Η κύρια αιτία για αυτές τις καθυστερήσεις είναι το Technology Refresh 3 (TR-3), μια κρίσιμη αναβάθμιση υλικού και λογισμικού αξίας 1,9 δισ. δολαρίων, που αποτελεί προαπαιτούμενο για το Block 4.

Εκατομμύρια σε κίνητρα για… καθυστερήσεις

Σε μια από τις πιο παράξενες αποκαλύψεις της έκθεσης φανερώνεται ότι το Πεντάγωνο συνέχισε να καταβάλλει εκατομμύρια δολάρια σε κίνητρα στους αναδόχους, παρά τις συνεχιζόμενες καθυστερήσεις. Η δομή των συμβάσεων επέτρεπε στη Lockheed Martin να λαμβάνει μέρος των κινήτρων ακόμη και όταν τα αεροσκάφη παραδίδονταν έως και 60 ημέρες αργότερα.

Τρομακτικό συνολικό κόστος

Το συνολικό κόστος του προγράμματος F-35 έχει φθάσει πλέον τα 485 δισ. δολάρια μόνο για την ανάπτυξη και προμήθεια. Όμως, το πραγματικό σοκ έρχεται όταν υπολογίζεται το συνολικό κόστος ζωής: το Πεντάγωνο εκτιμά ότι το Block 4, οι αναβαθμίσεις κινητήρων, και η συντήρηση των 2.470 προγραμματισμένων αεροσκαφών για τα επόμενα 77 χρόνια θα ξεπεράσουν τα 2 τρισ. δολάρια.

Συστάσεις για αλλαγή πορείας

Το GAO διαμορφώνει 6 συστάσεις προς το υπουργείο Άμυνας, συμπεριλαμβανομένων:

Αξιολόγησης της πραγματικής ικανότητας της Lockheed Martin να παραδίδει εγκαίρως
Επαναξιολόγησης του συστήματος κινήτρων
Επέκτασης των σύγχρονων πρακτικών ανάπτυξης προϊόντων
Ένα πρόγραμμα σε κρίση

Το F-35 Joint Strike Fighter, παρά τις μοναδικές τεχνολογικές του ικανότητες stealth και προηγμένα συστήματα αισθητήρων, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο προβληματικά αμυντικά προγράμματα. Οι συνεχιζόμενες καθυστερήσεις, οι υπερβάσεις κόστους, και τα προβλήματα παραγωγής θέτουν σοβαρά ερωτηματικά για το μέλλον του προγράμματος.

Την ώρα που το Πεντάγωνο σχεδιάζει να αυξήσει την παραγωγή μέχρι το 2032, οι ανάδοχοι αδυνατούν να ανταποκριθούν ακόμη και στους τρέχοντες στόχους παράδοσης. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ερωτηματικά όχι μόνο για τις ΗΠΑ, αλλά και για τους διεθνείς συμμάχους που έχουν επενδύσει στο πρόγραμμα. Μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καθώς η αγορά που ανακοινώθηκε με τυμπανοκρουσίες, εάν συνεχίσουμε έτσι, θα εξελιχθεί σε εθνική καταστροφή.