Ψυχρολουσία από τις Βρυξέλλες: Ουραγός η Ελλάδα στην άμυνα με ψίχουλα από το SAFE την ώρα που η Ευρώπη επανεξοπλίζεται – Ποιος και γιατί μας άφησε τελευταίους;

Τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση πατάει γκάζι στον επανεξοπλισμό και διοχετεύει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ στην ενίσχυση της αμυντικής της ισχύος, η Ελλάδα φαίνεται να μένει στο περιθώριο, λαμβάνοντας από το πρόγραμμα SAFE τα χαμηλότερα κονδύλια σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μια εξέλιξη που δεν περνά απαρατήρητη και γεννά σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τη διαπραγμάτευση και τις πολιτικές επιλογές της χώρας.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήρθε έπειτα από αυστηρή αξιολόγηση των λεγόμενων «Εθνικών Επενδυτικών Σχεδίων Άμυνας», στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE). Το γεγονός και μόνο ότι η Ελλάδα κατατάσσεται τόσο χαμηλά σημαίνει πως είτε κάτι σοβαρά δεν λειτούργησε από ελληνικής πλευράς, είτε υπήρξε διαφορετική πολιτική στάθμιση σε επίπεδο Βρυξελλών – σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση απαιτεί άμεσες απαντήσεις.

Στην επίσημη ανακοίνωση της Κομισιόν, με τίτλο «Η Επιτροπή εγκρίνει το δεύτερο κύμα αμυντικής χρηματοδότησης SAFE για οκτώ κράτη μέλη», γίνεται σαφές ότι εγκρίθηκε δεύτερη δέσμη εθνικών σχεδίων άμυνας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χορήγηση μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού κόστους, με στόχο την ταχεία ενίσχυση της στρατιωτικής ετοιμότητας των κρατών-μελών.

Στο πακέτο αυτό περιλαμβάνονται η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Φινλανδία, με το συνολικό ποσό να φτάνει τα 74 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία θα κατανεμηθούν μετά την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων. Οι πρώτες εκταμιεύσεις τοποθετούνται χρονικά για τον Μάρτιο του 2026, εφόσον προηγουμένως το Συμβούλιο της ΕΕ εγκρίνει τις σχετικές εκτελεστικές αποφάσεις εντός τεσσάρων εβδομάδων.

Το SAFE εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της «ετοιμότητας 2030», μιας φιλόδοξης στρατηγικής που στοχεύει στη μαζική αύξηση των αμυντικών επενδύσεων, μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, ώστε να μειωθεί το κόστος, να ενισχυθεί η διαλειτουργικότητα και να στηριχθεί η ευρωπαϊκή αμυντική αυτάρκεια. Παράλληλα, το πλαίσιο αυτό ενσωματώνει στενότερα και την Ουκρανία στο οικοσύστημα ασφάλειας της ΕΕ.

Η σκληρή πραγματικότητα για την Ελλάδα

Παρά τις φιλόδοξες διακηρύξεις, τα στοιχεία προκαλούν έντονο προβληματισμό: η Ελλάδα θα λάβει μόλις 0,79 δισ. ευρώ, ποσό που την κατατάσσει τελευταία ή προτελευταία τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και σε αναλογία πληθυσμού και ΑΕΠ. Χαρακτηριστικό είναι ότι χώρες όπως η Κύπρος και η Ισπανία εξασφαλίζουν περίπου 1 δισ. ευρώ η καθεμία, το Βέλγιο 8,3 δισ. ευρώ, ενώ η Ρουμανία εκτοξεύεται στα 16,68 δισ. ευρώ.

Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανάρτηση στο X, συνοδευόμενη από πίνακες κατανομής:

«Σε απόλυτους αριθμούς, κατά κεφαλήν και ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ελλάδα είναι ουραγός.
Είτε δεν τα χρειαζόμασταν – είτε κάτι κάναμε πολύ λάθος…»

Το ερώτημα που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο

Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αστάθεια αυξάνεται και η άμυνα επανέρχεται στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών, το γεγονός ότι η Ελλάδα –χώρα πρώτης γραμμής– λαμβάνει τα λιγότερα χρήματα από το SAFE μετά τη Δανία, δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε τυχαίο ούτε ασήμαντο.

Ή υπήρξε σοβαρή αστοχία στον ελληνικό φάκελο, ή η χώρα δεν διεκδίκησε με τη δέουσα ένταση, ή υπήρξαν πολιτικές επιλογές που οδήγησαν σε αυτή την κατάληξη. Όποια κι αν είναι η αλήθεια, ένα είναι βέβαιο:
κάποιος πρέπει να εξηγήσει πώς και γιατί, την ώρα που η Ευρώπη εξοπλίζεται, η Ελλάδα έμεινε με τα απολύτως ελάχιστα.