Ψυχρολουσία από τους “φίλους” και συμμάχους μας: Μετά τη γραπτή ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς το Τουρκικό ΥΠ.ΕΞ. παρέμβαση-σοκ των ΗΠΑ για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου με μήνυμα… «Βρείτε τα» προς Αθήνα και Άγκυρα – Βαριά τα ερωτήματα για την Ελληνική στρατηγική και την Κυβέρνηση Μητσοτάκη – Το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο, το “όλα καλά” του Φιντάν και η “περίεργη” σιωπή του Ελληνικού ΥΠ.ΕΞ.

Ένα εξαιρετικά επικίνδυνο διπλωματικό σκηνικό διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου να μετατρέπεται σε πεδίο έντονων γεωπολιτικών πιέσεων. Λίγο πριν από την επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο Great Sea Interconnector (GSI), οι Ηνωμένες Πολιτείες παρεμβαίνουν διπλωματικά, στέλνοντας μήνυμα προς Αθήνα, Λευκωσία και Άγκυρα ότι δεν θα πρέπει να υπάρξουν αντιρρήσεις για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου.

Η αμερικανική κινητοποίηση, ωστόσο, προκαλεί εύλογους προβληματισμούς. Αντί για μια ξεκάθαρη τοποθέτηση υπέρ της απρόσκοπτης άσκησης των ελληνικών δικαιωμάτων, η Ουάσιγκτον επιλέγει μια γενική γραμμή αποκλιμάκωσης, απευθύνοντας ουσιαστικά έκκληση προς όλες τις πλευρές να μην εμποδίσουν το έργο.

Και ενώ η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει τις διπλωματικές επαφές ως θετική εξέλιξη, το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Πώς φτάσαμε στο σημείο ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την Κύπρο να χρειάζεται διαρκείς παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων για να προχωρήσει;

ΤΙ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι αμερικανικές διπλωματικές αποστολές στην Αθήνα, την Άγκυρα και τη Λευκωσία μεταφέρουν τη θέση της Ουάσιγκτον ότι σε έργα τέτοιου χαρακτήρα δεν υπάρχει λόγος να διατυπώνονται ενστάσεις από οποιαδήποτε πλευρά.

Η παρέμβαση κινείται στην κατεύθυνση που είχε περιγράψει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην ελληνική πρωτεύουσα. Η επικοινωνία με την τουρκική πλευρά αναμένεται να γίνει προφορικά, με τον Αμερικανό πρέσβη στην Άγκυρα, Τομ Μπαράκ, να βρίσκεται στο επίκεντρο της σχετικής διπλωματικής προσπάθειας.

Το μήνυμα της αμερικανικής πλευράς είναι σαφώς προσανατολισμένο στην αποτροπή νέας έντασης. Δεν συνοδεύεται, όμως, από δημόσια και ξεκάθαρη απόρριψη των τουρκικών αμφισβητήσεων, γεγονός που δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσο η Αθήνα μπορεί να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική υποστήριξη στις θέσεις της.

ΤΟ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΤΟ ΦΟΝΤΟ ΚΑΙ Η ΣΙΩΠΗ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται και η στάση των ΗΠΑ απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η αμερικανική παρέμβαση για το GSI δεν συνοδεύεται από ρητή αναφορά απόρριψης του συγκεκριμένου συμφώνου, το οποίο η Αθήνα θεωρεί παράνομο και ανυπόστατο.

Η απουσία μιας τέτοιας δημόσιας τοποθέτησης δεν ισοδυναμεί από μόνη της με αναγνώριση του μνημονίου. Ωστόσο, δημιουργεί ένα σοβαρό διπλωματικό ερώτημα: Γιατί η ελληνική πλευρά δεν εξασφαλίζει σαφέστερες διατυπώσεις από τους συμμάχους της, όταν πρόκειται για ζητήματα που αγγίζουν άμεσα τις ελληνικές θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο;

Η σύγκριση με παλαιότερες αμερικανικές τοποθετήσεις, όταν υπήρχαν σαφέστερες αναφορές για τις ελληνικές θέσεις σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, είναι αναπόφευκτη. Η αλλαγή του διπλωματικού τόνου απαιτεί εξηγήσεις και όχι επικοινωνιακές διαβεβαιώσεις.

Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ – ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ;

Παράλληλα με την αμερικανική παρέμβαση, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διπλωματική κίνηση της Γαλλίας, η οποία την Παρασκευή απέστειλε επίσημο γραπτό έγγραφο στην τουρκική πλευρά, ενημερώνοντας για την επικείμενη έναρξη των ερευνών.

Η ρηματική διακοίνωση παραδόθηκε στον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, πριν από τη δημόσια δήλωσή του ότι το ζήτημα των NAVTEX έχει διευθετηθεί.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το γαλλικό έγγραφο είχε ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούσε αίτημα για τουρκική άδεια. Η Ελλάδα και η Κύπρος ήταν οι χώρες προς τις οποίες υποβλήθηκαν τα αιτήματα αδειοδότησης των ερευνών.

Ωστόσο, η ακριβής διατύπωση του εγγράφου αποκτά τεράστια σημασία. Εάν υπάρχουν ασάφειες, η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρήσει να τις αξιοποιήσει πολιτικά και διπλωματικά, προβάλλοντας εκ νέου ισχυρισμούς περί δικού της ρόλου στην περιοχή.

Η κυβέρνηση οφείλει, επομένως, να δώσει καθαρές απαντήσεις. Δεν αρκούν οι γενικές διαβεβαιώσεις ότι η ενημέρωση δεν συνιστά αναγνώριση δικαιοδοσίας. Χρειάζεται πλήρης ενημέρωση για το περιεχόμενο των διπλωματικών επικοινωνιών και τις συνέπειές τους.

ΤΟ «ΟΛΑ ΚΑΛΑ» ΤΟΥ ΦΙΝΤΑΝ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΕΑΣ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ

Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκάλεσε η αιφνίδια αλλαγή στάσης του Χακάν Φιντάν, ο οποίος το Σάββατο εμφανίστηκε καθησυχαστικός σχετικά με την υπόθεση των NAVTEX.

Η δήλωσή του ότι όλα είναι καλά δημιούργησε προσδοκίες πως οι έρευνες θα μπορέσουν να προχωρήσουν χωρίς σοβαρό επεισόδιο. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση παραμένει εύθραυστη και η πραγματική δοκιμασία θα γίνει όταν το γαλλικό πλοίο φτάσει στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.

Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι η προσέγγιση τουρκικού πολεμικού πλοίου, το οποίο θα επιχειρήσει να επικοινωνήσει μέσω ασυρμάτου με το Abeille Marengo, ζητώντας πληροφορίες για την αποστολή, την ταυτότητα και την πορεία του.

Μια τέτοια ενέργεια, γνωστή ως «hailing», θα μπορούσε να περιοριστεί σε μια παρενόχληση επικοινωνιακού χαρακτήρα, χωρίς να εξελιχθεί σε σοβαρότερο επεισόδιο.

Αυτό είναι το ευνοϊκό σενάριο. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να αποκλείσει διαφορετική εξέλιξη, εάν η Τουρκία αποφασίσει να επαναφέρει την ένταση.

ΤΟ ABEILLE MARENGO ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ – Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo παραμένει στο Ηράκλειο σχεδόν 13 ημέρες, με την αναχώρησή του να επηρεάζεται από τεχνικές προετοιμασίες, δοκιμές των συστημάτων βυθομέτρησης, τις καιρικές συνθήκες αλλά και το διπλωματικό παρασκήνιο.

Ο αρχικός σχεδιασμός προβλέπει ότι το σκάφος θα κινηθεί κατά μήκος της Κρήτης για τους απαραίτητους ελέγχους και στη συνέχεια θα κατευθυνθεί ανατολικά, προς την περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου.

Η Αθήνα επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι η αποστολή θα πραγματοποιηθεί χωρίς αναχαίτιση ή άλλη παρεμπόδιση.

Εδώ, όμως, βρίσκεται και η μεγαλύτερη πολιτική αντίφαση. Η κυβέρνηση παρουσιάζει το έργο ως στρατηγική προτεραιότητα, αλλά η πορεία του εξακολουθεί να εξαρτάται από λεπτές διπλωματικές ισορροπίες, τις διαθέσεις της Άγκυρας και τις παρεμβάσεις ξένων πρωτευουσών.

Η ενεργειακή σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου δεν μπορεί να παραμένει όμηρος μιας διαρκούς διαδικασίας διαπραγματεύσεων και αβεβαιότητας.

ΒΑΡΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – ΠΟΙΟΣ ΕΓΓΥΑΤΑΙ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ;

Η υπόθεση του GSI αναδεικνύει ένα σοβαρό πρόβλημα στην εξωτερική πολιτική της χώρας: την απόσταση ανάμεσα στις μεγαλόστομες κυβερνητικές διακηρύξεις και στην πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκείται σε καθησυχαστικές δηλώσεις, όταν απέναντί της βρίσκεται μια Τουρκία που αμφισβητεί συστηματικά τις ελληνικές αρμοδιότητες και επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Ούτε μπορεί να θεωρεί διπλωματική επιτυχία κάθε προσωρινή υποχώρηση της έντασης, όταν οι βασικές διαφορές παραμένουν άλυτες.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη καλείται να απαντήσει:

Το GSI δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο. Είναι μια υπόθεση με τεράστια γεωπολιτική σημασία, η οποία αγγίζει την Ελλάδα, την Κύπρο και τις ισορροπίες σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ουάσιγκτον πιέζει για ηρεμία, το Παρίσι κινείται διπλωματικά, ο Φιντάν εμφανίζεται ξαφνικά καθησυχαστικός και το γαλλικό πλοίο ετοιμάζεται να κατευθυνθεί προς την περιοχή των ερευνών.

Η μεγάλη δοκιμασία, όμως, τώρα αρχίζει.

Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν θα κριθεί από τις δηλώσεις και τις διπλωματικές διαβεβαιώσεις, αλλά από το εάν το έργο θα προχωρήσει χωρίς εκβιασμούς, παρεμποδίσεις και νέες υποχωρήσεις.

Και η κυβέρνηση δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να κρύβεται πίσω από τη λέξη «αποκλιμάκωση». Οφείλει να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να υπερασπιστεί τα ελληνικά συμφέροντα.

↑
Exit mobile version