Ψυχρολουσία: Έρχονται και νέες τρομακτικές αυξήσεις στα ενοίκια κατοικίας – Κραυγή απόγνωσης από τους Συλλόγους Ενοικιαστών

Με επιφύλαξη και σκεπτικισμό αντιμετωπίζει η αγορά τις πρωθυπουργικές ανακοινώσεις για στήριξη των ενοικιαστών, με επιστροφή ενοικίου μία φορά τον χρόνο, από τον Νοέμβριο του 2025. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αττικής-Αθηνών Λευτέρης Ποταμιάνος αποκαλεί το μέτρο «ασπιρίνη», εκφράζοντας την ανησυχία ότι μπορεί να ανεβάσει κι άλλο τα ενοίκια. Αντίστοιχο προβληματισμό καταθέτει ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates. Ο ίδιος αμφισβητεί ότι θα πρόκειται για ένα ολόκληρο ενοίκιο, αφού όπως λέει «τα μαθηματικά δεν βγαίνουν» με βάση τα κονδύλια που ανακοινώθηκαν.

Τα κριτήρια για την επιστροφή ενοικίου

Σύμφωνα με την εξειδίκευση των μέτρων από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, το μέγιστο ποσό της επιστροφής ενοικίου θα είναι 800 ευρώ, αυξημένο κατά 50 ευρώ για κάθε παιδί. Το ποσό θα υπολογίζεται με βάση τη φορολογική δήλωση και θα αντιστοιχεί στο 1/12 του συνολικού ετήσιου μισθώματος. Γι’αυτό όπως είπε ο υπουργός «συμφέρει να δηλώνεται το ενοίκιο», συμβάλλοντας έτσι και στην πάταξη της φοροδιαφυγής.

Η ρύθμιση αφορά όσους δηλώνουν ενοίκιο για κύρια ή φοιτητική κατοικία και στοχεύει στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης απέναντι στις αυξημένες τιμές στέγασης. Τα εισοδηματικά κριτήρια θα είναι παρόμοια με το «Σπίτι μου 2»: Για τον άγαμο το εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά τις 20.000 ευρώ και για τους έγγαμους τις 28.000 ευρώ.

Υπολογίζεται ότι επιλέξιμα θα είναι το 80% των νοικοκυριών που πληρώνουν ενοίκιο – ήτοι 948.000 νοικοκυριά, ενώ το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου ανέρχεται στα 230 εκ ευρώ.

Ήδη η αντιπολίτευση άσκησε σφοδρή κριτική στις πρωθυπουργικές εξαγγελίες, κάνοντας λόγο για «προεκλογικό εργαλείο» (ΠΑΣΟΚ), «επικοινωνιακό τρικ» (ΣΥΡΙΖΑ) και «ψίχουλα» (ΚΚΕ).

Σε ό,τι αφορά το μέτρο της επιστροφής ενοικίου, επισημάνθηκε ότι δεν αντιμετωπίζει το στεγαστικό πρόβλημα ούτε την αύξηση των ενοικίων – που φτάνει σωρευτικά το 40% από το 2020 και 10% το 2024.

Λ. Ποταμιάνος: Θα αυξηθούν τα ενοίκια

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής εκτιμά ότι υπάρχει ορατός κίνδυνος περεταίρω αύξησης των ενοικίων, μετά τις εξαγγελίες για επιστροφή ενός μισθώματος το χρόνο. Κάνει λόγο για «επιδοματικό μέτρο – ασπιρίνη», που μπορεί να φέρει προσωρινή ανακούφιση σε κάποιους ενοικιαστές, αλλά δεν πρόκειται να ρίξει τα ενοίκια. «Αντιθέτως τα ενοίκια θα ανέβουν αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση της φορολόγησης», λέει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών.

Καθώς ο υπουργός Οικονομίας παραδέχθηκε ότι η επιδότηση ενοικίου θα είναι κίνητρο για να δηλώνεται ολόκληρο το ενοίκιο στην εφορία, ο ιδιοκτήτης είναι πολύ πιθανό να ζητήσει αύξηση του μισθώματος, για να αντισταθμίσει τη μεγαλύτερη φορολόγηση.

Ο φόβος ότι η αγορά θα «απορροφήσει» το αναμενόμενο επίδομα, αυξάνοντας κι άλλο τα ενοίκια είναι διάχυτος. Εξάλλου παρόμοια φαινόμενα παρατηρήθηκαν με το «Σπίτι μου 2», με αύξηση των τιμών ακινήτων.

Η άνοδος των ενοικίων είναι πιο πιθανή σε περιοχές που υπάρχει ήδη υψηλή ζήτηση και περιορισμένη προσφορά. «Όταν ο ενοικιαστής λαμβάνει μια ελάφρυνση, η απέναντι πλευρά θα πει ‘δώσε μου κι εμένα κάτι’», είναι ένα από τα σχόλια που διατυπώθηκαν.

«Πρόκειται για επίδομα και όχι επιστροφή ενοικίου»

Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, Πρόεδρος Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, αναλύει με απλά μαθηματικά τις εξαγγελίες για επιστροφή ενός ολόκληρου ενοικίου το χρόνο και καταλήγει ότι «τα κουκιά δεν βγαίνουν».

Ο ίδιος λέει ότι αυτή τη στιγμή το 35% του πληθυσμού, ιδίως στα αστικά κέντρα, ζει σε ενοικιαζόμενη κατοικία, ενώ υπάρχουν περίπου 1,5 εκατομμύριο ενεργά μισθωτήρια συμβόλαια.

Εφόσον, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ η επιστροφή ενοικίου θα αφορά το 80% των ενοικιαστών, «μιλάμε τότε για 1.200.000 μισθωτήρια συμβόλαια. Με προϋπολογισμό του μέτρου τα 230 εκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχούν κατά μέσο όρο 191 ευρώ σε κάθε ενοικιαστή».

Αν υπολογίσουμε τον καταμερισμό του ποσού με βάση τον αριθμό που έδωσε το υπουργείο – 948.000 νοικοκυριά – τότε αντιστοιχούν κατά μέσο όρο 242 ευρώ στον κάθε ενοικιαστή.

«Το ποσό αυτό σε καμία περίπτωση δεν αντιστοιχεί σε ολόκληρο ενοίκιο. Είναι στην καλύτερη περίπτωση το μισό των αυξήσεων του πληθωρισμού των ενοικίων. Αν για παράδειγμα πλήρωνα 700 ευρώ το μήνα ενοίκιο και έγινε 770 με τον πληθωρισμό (αύξηση 10%), τα 242 ευρώ το χρόνο αντιστοιχούν στο 1/3 της αύξησης», λέει ο κ. Μπάκας.

Σχολιάζει ότι πρόκειται απλώς για ένα επίδομα ενοικίου – στα πρότυπα των «market pass», το οποίο δεν αφήνει θετικό κοινωνικό αποτύπωμα για την επόμενη ημέρα. «Για να υπάρξει βελτίωση στη στεγαστική κρίση, θα έπρεπε την επόμενη μέρα μετά την ανακοίνωση τα ενοίκια να μειωθούν από 10 ευρώ/τ.μ. σε 9 ευρώ/τμ. Αντιθέτως, το επίδομα διατηρεί τα ενοίκια σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας ενδεχομένως αυξητικές τάσεις».

Εναλλακτικά ο πρόεδρος του Δικτύου E-Real Estates προτείνει να δοθούν κίνητρα, με φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες που μειώνουν τα ενοίκια ή ανανεώνουν τα μισθωτήρια συμβόλαια χωρίς να αυξάνουν το μίσθωμα.

Πυρά από την Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης

«Είναι κοροϊδία να παρουσιάζεται η επιστροφή ενός ενοικίου ως «στεγαστικό επίδομα» υπέρ των ενοικιαστ(ρι)ών, αφού σε μια αρρύθμιστη και ασύδοτη αγορά το μέτρο επιδοτεί και πάλι τους… επιτήδειους», σημειώνει η Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης. «Μετά την είσπραξη του ποσού τον Νοέμβριο, θα δούμε τον Δεκέμβριο κιόλας (ή και ακόμη νωρίτερα) μεγάλη αύξηση στις τιμές των ενοικίων, αφού οι εκμισθωτές, η μειοψηφία του πληθυσμού που επωφελείται από τη στεγαστική κρίση, θα σπεύσουν να… αυτορρυθμίσουν την αγορά για να πάρουν πάλι τη μερίδα του λέοντος, όπως συνέβη πρόσφατα, στην περίπτωση της αγοράς ακινήτων, με την έναρξη του προγράμματος «Σπίτι Μου 2″», σχολιάζει η πρωτοβουλία.