«Πυρηνική βόμβα» στη Μέση Ανατολή: «Πράσινο φως» από τις ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία για εμπλουτισμό ουρανίου – Η Συμφωνία που αλλάζει τις ισορροπίες

Νέες γεωπολιτικές αναταράξεις προκαλούν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται ένα βήμα πριν από την υπογραφή συμφωνίας που θα επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να αναπτύξει το δικό της πυρηνικό πρόγραμμα, αποκτώντας παράλληλα τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, το οποίο επικαλείται προσχέδια εγγράφων και πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, το σχέδιο συμφωνίας έχει ήδη ολοκληρωθεί και αναμένει την τελική έγκριση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Συμφωνία που αλλάζει τις ισορροπίες

Όπως αναφέρεται, η προτεινόμενη συμφωνία διαφοροποιείται σημαντικά από την πολιτική που ακολουθούσαν μέχρι σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες στις συμφωνίες πυρηνικής συνεργασίας.

Οι ίδιες πληροφορίες υποστηρίζουν ότι δεν θα προβλέπεται η εφαρμογή του λεγόμενου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), το οποίο παρέχει στους επιθεωρητές διευρυμένες δυνατότητες ελέγχου για τον εντοπισμό πιθανών μη δηλωμένων πυρηνικών δραστηριοτήτων.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς θα επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να αποκτήσει πρόσβαση σε τεχνολογία εμπλουτισμού ουρανίου, η οποία εδώ και χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Δύση και το Ιράν.

Το επιχείρημα του Ριάντ

Η Σαουδική Αραβία υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι επιδιώκει την ανάπτυξη ενός ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος, με στόχο την αξιοποίηση των εγχώριων κοιτασμάτων ουρανίου, τη διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών και την κάλυψη αυξανόμενων αναγκών σε ηλεκτροπαραγωγή, βιομηχανία και έργα αφαλάτωσης.

Παράλληλα, το Ριάντ επισημαίνει ότι, ως συμβαλλόμενο μέλος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), διαθέτει το ίδιο δικαίωμα με κάθε άλλο κράτος να εμπλουτίζει ουράνιο αποκλειστικά για ειρηνικές χρήσεις.

Ανησυχία για νέο πυρηνικό ανταγωνισμό

Η προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας προκαλεί ήδη έντονο προβληματισμό σε ειδικούς στον έλεγχο των εξοπλισμών.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές που επικαλείται το CNN, η δυνατότητα εγχώριου εμπλουτισμού ουρανίου δημιουργεί μια τεχνολογική βάση που, θεωρητικά, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για στρατιωτικούς σκοπούς, εφόσον αποφασιστεί μελλοντικά υψηλότερος βαθμός εμπλουτισμού.

Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενθαρρύνει και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής να διεκδικήσουν αντίστοιχα δικαιώματα, ενισχύοντας τον κίνδυνο μιας νέας περιφερειακής κούρσας πυρηνικών τεχνολογιών.

Αλλαγή στρατηγικής από την Ουάσιγκτον

Εάν επιβεβαιωθεί, η συμφωνία θα σηματοδοτήσει σημαντική απομάκρυνση από το λεγόμενο «χρυσό πρότυπο» που ακολουθούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στις πυρηνικές συνεργασίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία του 2009 με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία είχαν δεσμευθεί να μην προχωρήσουν ποτέ σε εμπλουτισμό ουρανίου ή επανεπεξεργασία πλουτωνίου, με αντάλλαγμα την αμερικανική τεχνογνωσία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.

Η πιθανή εξαίρεση που φέρεται να προβλέπεται για τη Σαουδική Αραβία χαρακτηρίζεται από αρκετούς αναλυτές ως πρωτοφανής για τα μέχρι σήμερα δεδομένα της αμερικανικής πολιτικής.

Αναμονή για τις επίσημες αποφάσεις

Μέχρι στιγμής, ο Λευκός Οίκος δεν έχει επιβεβαιώσει τις πληροφορίες, παραπέμποντας σε παλαιότερες δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο οποίος είχε τονίσει ότι στόχος της συνεργασίας είναι η ανάπτυξη της πολιτικής πυρηνικής τεχνολογίας με παράλληλη διατήρηση της δέσμευσης στη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.

Ούτε η πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσιγκτον έχει προχωρήσει μέχρι στιγμής σε επίσημο σχόλιο, ενώ η υπόθεση παρακολουθείται στενά, καθώς μια τέτοια συμφωνία ενδέχεται να επηρεάσει βαθιά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και να ανοίξει έναν νέο κύκλο συζητήσεων για την πυρηνική ασφάλεια στην περιοχή.