Πυρηνικός εφιάλτης στη σκιά του Ιράν: Η Αμερικανική βόμβα Β61-11 που σχεδιάστηκε για να πλήττει υπόγεια οχυρά, το σενάριο για το όρος Ρickaxe, η εφιαλτική ισχύς της και ο κίνδυνος ραδιενεργού ολέθρου

Η συζήτηση για τις αμερικανικές πυρηνικές δυνατότητες στη Μέση Ανατολή αποκτά ολοένα πιο ανησυχητικές διαστάσεις, με το βλέμμα στραμμένο στις βαθιά θαμμένες και αυστηρά προστατευμένες εγκαταστάσεις του Ιράν. Στο επίκεντρο βρίσκεται η B61-11, μια ειδική έκδοση της αμερικανικής πυρηνικής βόμβας B61, η οποία αναπτύχθηκε για να πλήττει υπόγειους και ιδιαίτερα οχυρωμένους στρατιωτικούς στόχους.

Το όπλο αυτό επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση εξαιτίας σεναρίων για πιθανό πλήγμα σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται κάτω από συμπαγή πετρώματα, όπως εκείνες που συνδέονται με το όρος Pickaxe, κοντά στο Νατάνζ του Ιράν. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τη συγκεκριμένη βόμβα εναντίον ιρανικού στόχου.

Η αναφορά του Τάκερ Κάρλσον που άναψε φωτιά

Η νέα συζήτηση πυροδοτήθηκε μετά από ισχυρισμούς του Αμερικανού δημοσιογράφου Τάκερ Κάρλσον, ο οποίος επικαλέστηκε πηγή που, όπως είπε, διαθέτει γνώση του χώρου των υπηρεσιών πληροφοριών. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, δεν αποκλείεται να εξετάζονται στην Ουάσινγκτον ακόμη και ακραία σενάρια στρατιωτικής κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν.

Ο Κάρλσον δεν κατονόμασε συγκεκριμένα την B61-11. Παρ’ όλα αυτά, η αναφορά του αναζωπύρωσε τις εκτιμήσεις για το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου εναντίον εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε μεγάλο υπόγειο βάθος. Ανάμεσα στους πιθανούς στόχους που συζητούνται βρίσκεται η περιοχή του όρους Pickaxe, νότια του Νατάνζ.

Η B61-11 και η αποστολή της εναντίον υπόγειων εγκαταστάσεων

Η B61-11 δεν είναι πύραυλος, αλλά πυρηνική βόμβα ελεύθερης πτώσης. Εισήχθη σε υπηρεσία το 1997 και αποτελεί ειδικά τροποποιημένη έκδοση της οικογένειας B61, με ενισχυμένο περίβλημα που της επιτρέπει να εισχωρεί σε περιορισμένο βάθος στο έδαφος πριν από την έκρηξη.

Η βασική της αποστολή είναι η αντιμετώπιση εγκαταστάσεων που έχουν κατασκευαστεί βαθιά κάτω από την επιφάνεια και προστατεύονται από ισχυρά στρώματα βράχου και άλλες οχυρώσεις.

Η λειτουργία της, ωστόσο, συχνά παρερμηνεύεται: δεν μπορεί να διαπεράσει εκατοντάδες μέτρα συμπαγούς γρανίτη ούτε να φτάσει απευθείας στο εσωτερικό ενός υπόγειου καταφυγίου. Η επίδρασή της προκύπτει από την πυρηνική έκρηξη και το ισχυρό ωστικό κύμα που μεταδίδεται στο υπέδαφος, προκαλώντας καταστροφικές πιέσεις στις γύρω κατασκευές.

Το αποτέλεσμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η γεωλογία, το βάθος του στόχου και η αντοχή των υπόγειων εγκαταστάσεων.

Γιατί τα συμβατικά όπλα δεν θεωρούνται πάντα αρκετά

Στη συζήτηση για την εξουδετέρωση βαθιά προστατευμένων εγκαταστάσεων έχει επανέλθει και η συμβατική βόμβα GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP), η οποία έχει σχεδιαστεί για να διαπερνά ισχυρά υπόγεια εμπόδια.

Η διαφορά είναι ότι ένα συμβατικό όπλο δεν διαθέτει την ενεργειακή ισχύ μιας πυρηνικής κεφαλής. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η ύπαρξη εξαιρετικά οχυρωμένων εγκαταστάσεων δημιουργεί στρατιωτικά διλήμματα και τροφοδοτεί συζητήσεις για επιλογές με πολύ μεγαλύτερες συνέπειες.

Η πιθανότητα χρήσης πυρηνικού όπλου, όμως, θα αποτελούσε μια εντελώς διαφορετική και εξαιρετικά επικίνδυνη κλιμάκωση, με επιπτώσεις που θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τα όρια ενός συμβατικού στρατιωτικού πλήγματος.

Το ραδιενεργό νέφος και ο κίνδυνος για τους αμάχους

Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία ενός τέτοιου σεναρίου είναι οι συνέπειες μιας πυρηνικής έκρηξης στο περιβάλλον. Η B61-11 δεν είναι σχεδιασμένη ώστε να εγκλωβίζει πλήρως την έκρηξη κάτω από το έδαφος.

Αν χρησιμοποιηθεί, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να απελευθερωθούν ραδιενεργά υλικά στην ατμόσφαιρα, δημιουργώντας ραδιενεργό νέφος που θα μπορούσε να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Οι συνέπειες για τον πληθυσμό, την υγεία, τις καλλιέργειες και το φυσικό περιβάλλον θα μπορούσαν να είναι εξαιρετικά σοβαρές. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα περιοριζόταν στα όρια της περιοχής όπου βρίσκεται ο στρατιωτικός στόχος, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη περιφερειακή και διεθνή κρίση.

Το πυρηνικό ταμπού και τα αναπάντητα ερωτήματα της Ουάσινγκτον

Από τις επιθέσεις στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι το 1945, κανένα κράτος δεν έχει χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο σε πολεμική επιχείρηση. Η ενδεχόμενη υπέρβαση αυτού του ορίου θα αποτελούσε ιστορική καμπή και θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Μέχρι στιγμής, ούτε η αμερικανική κυβέρνηση ούτε το Ισραήλ έχουν ανακοινώσει ότι η B61-11 προορίζεται για πλήγμα στο όρος Pickaxe. Δεν υπάρχει επίσης δημόσια επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί απόφαση για πυρηνική επίθεση κατά του Ιράν.

Επομένως, οι σχετικές αναφορές παραμένουν στο επίπεδο ισχυρισμών και σεναρίων, όχι επιβεβαιωμένου στρατιωτικού σχεδιασμού. Η παρουσία μιας τέτοιας δυνατότητας στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ, ωστόσο, υπενθυμίζει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, εάν οι διπλωματικές προσπάθειες αποτύχουν.