Reuters: Ακροβατεί στο χείλος του χάους η Συρία-Η εύθραυστη ειρήνη Κούρδων και Τζολάνι

Μετά από 14 χρόνια αιματηρού εμφυλίου, η Συρία προσπαθεί να γυρίσει σελίδα. Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στα βορειοανατολικά, με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, αποτελεί το πρώτο κρίσιμο τεστ για τη νέα ηγεσία του Αλ Τζολάνι.

Reuters: Ακροβατεί στο χείλος του χάους η Συρία-Η εύθραυστη ειρήνη Κούρδων και Τζολάνι

Παρά τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς οι Κούρδοι αγωνίζονται να διατηρήσουν έστω τμήματα αυτονομίας απέναντι σε μια κυβέρνηση που ανακτά σταδιακά τον έλεγχο της χώρας.

Η ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 επιτάχυνε τις εξελίξεις, δίνοντας στη Δαμασκό στρατιωτικό πλεονέκτημα και οδηγώντας τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις σε υποχώρηση. Η συμφωνία της 29ης Ιανουαρίου σηματοδότησε την έναρξη μιας δύσκολης διαδικασίας αποκατάστασης, με περιορισμένη παρουσία κυβερνητικών δυνάμεων σε κομβικές πόλεις όπως το Καμισλί και η Χασάκα, ενώ η τοποθέτηση περιφερειακής διοίκησης που γίνεται αποδεκτή και από τις δύο πλευρές επιχειρεί να δώσει ένα συμβολικό μήνυμα συμφιλίωσης.

Παρά την επιφανειακή ηρεμία, τα ανοιχτά ζητήματα είναι πολλά και σύνθετα. Η ενσωμάτωση των SDF στο στρατιωτικό πλαίσιο του κράτους παραμένει ασαφής, ενώ η τύχη των βαρέων όπλων τους και ο έλεγχος στρατηγικών διαβάσεων προς το Ιράκ παραμένουν πεδία έντονης διαπραγμάτευσης.

Reuters: Ακροβατεί στο χείλος του χάους η Συρία-Η εύθραυστη ειρήνη Κούρδων και Τζολάνι

Η Δαμασκός πιέζει παράλληλα για την παράδοση σημαντικών φυσικών πόρων, όπως οι πετρελαιοπηγές της Ρμεϊλάν και της Σουεϊντία, αλλά και του αεροδρομίου του Καμισλί, γεγονός που καταδεικνύει ότι η νέα ισορροπία εξουσίας είναι ακόμη πολύ εύθραυστη. Ο Νόα Μπόνσεϊ του International Crisis Group επισημαίνει ότι ο κίνδυνος εσφαλμένων χειρισμών και νέας κλιμάκωσης παραμένει υψηλός, καθιστώντας την πορεία προς την οριστική ειρήνη αβέβαιη.

Στο διεθνές πεδίο, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και προτρέπουν τον Τζολάνι να επιδείξει ευελιξία, θεωρώντας ότι μια περιορισμένη μορφή κουρδικής αυτονομίας μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» σταθερότητας, χωρίς να υπονομεύει την κεντρική εξουσία. Η Τουρκία παραμένει ιδιαίτερα επιφυλακτική, με τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να τονίζει ότι η πλήρης αποκατάσταση της ασφάλειας απαιτεί τον μετασχηματισμό των YPG και την οριστική αποδέσμευσή τους από το PKK.

Στο πεδίο, η πραγματικότητα παραμένει τεταμένη. Υπάρχουν καταγγελίες για περιορισμούς και αποκλεισμούς στο Κομπάνι, ενώ αραβικοί πληθυσμοί σε περιοχές υπό κουρδικό έλεγχο εκφράζουν δυσαρέσκεια. Σε αντίθεση με τη βίαιη καταστολή στη Σουέιντα τον περασμένο Ιούλιο, η τρέχουσα μετάβαση στα βορειοανατολικά εξελίσσεται πιο ομαλά, ωστόσο οι παρατεταμένες διαπραγματεύσεις που προαναγγέλλουν οι Κούρδοι αξιωματούχοι δείχνουν ότι ο δρόμος προς μια σταθερή και οριστική ειρήνη παραμένει μακρύς και γεμάτος προκλήσεις.