Reuters: Η Ευρώπη υπό τον φόβο αποδυνάμωσης μπροστά σε μια «άγρια» συμφωνία Τραμπ – Πούτιν

Η Ευρώπη παρακολουθεί με ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία τις αμερικανικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς ολοένα και περισσότερο επικρατεί η αίσθηση ότι το αποτέλεσμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σκληρή, «άγρια» συμφωνία που δεν θα αποδυναμώνει τη Ρωσία και θα αφήνει την ήπειρο εκτεθειμένη σε νέους κινδύνους.

Reuters: Η Ευρώπη υπό τον φόβο αποδυνάμωσης μπροστά σε μια «άγρια» συμφωνία Τραμπ – Πούτιν

Παρά το γεγονός ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες προσπάθησαν να ανακόψουν τα πιο φιλορωσικά σημεία του αμερικανικού σχεδίου, η δυνατότητά τους να επηρεάσουν καθοριστικά τις συνομιλίες παραμένει περιορισμένη, την ώρα που η Ουάσιγκτον δείχνει διατεθειμένη να διαπραγματευθεί απευθείας με τη Μόσχα.

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φοβούνται πλέον ότι μια συμφωνία που θα επιτρέψει στη Ρωσία να διατηρήσει εδάφη που κατέλαβε με τη βία ή θα ανοίξει δρόμο για στενότερη οικονομική συνεργασία ΗΠΑ–Ρωσίας, όχι μόνο θα ενισχύσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά και θα υπονομεύσει καθοριστικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια για τα επόμενα χρόνια.

Όπως αποκαλύπτει το Reuters, η προσπάθεια του Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία προκαλεί φόβους για μια «άσχημη συμφωνία» για την Ευρώπη.

Όπως κι αν εξελιχθεί η τελευταία προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να βάλει τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη φοβάται το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας, αργά ή γρήγορα, που δεν θα τιμωρεί ούτε θα αποδυναμώνει τη Ρωσία, όπως ήλπιζαν οι ηγέτες της, θέτοντας σε μεγαλύτερο κίνδυνο την ασφάλεια της ηπείρου.

Είναι μάλιστα πιθανό η Ευρώπη να χρειαστεί να αποδεχτεί ακόμη και μια αυξανόμενη οικονομική συνεργασία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον, τον παραδοσιακό της προστάτη στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, και τη Μόσχα, την οποία οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, και το ίδιο το ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζουν ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Παρότι οι Ουκρανοί και άλλοι Ευρωπαίοι κατάφεραν να περιορίσουν ορισμένα σημεία του αμερικανικού σχεδίου των 28 σημείων για τον τερματισμό των συγκρούσεων, το οποίο θεωρήθηκε έντονα φιλορωσικό, οποιαδήποτε συμφωνία εξακολουθεί να ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Ωστόσο, η ικανότητα της Ευρώπης να επηρεάσει μια συμφωνία είναι περιορισμένη, κυρίως επειδή της λείπει η σκληρή ισχύς για να υπαγορεύσει όρους.

Δεν είχε εκπροσώπους στις συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων στη Φλόριντα το περασμένο Σαββατοκύριακο και θα παρακολουθήσει από μακριά όταν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, συναντήσει τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν την Τρίτη.

«Έχω την εντύπωση ότι, σιγά-σιγά, εμπεδώνεται η επίγνωση ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει μια άσχημη συμφωνία», δήλωσε ο Λουκ φαν Μίντελααρ, ιδρυτικός διευθυντής του think tank Brussels Institute for Geopolitics.

«Ο Τραμπ θέλει ξεκάθαρα μια συμφωνία. Αυτό που είναι πολύ δυσάρεστο για τους Ευρωπαίους… είναι ότι θέλει μια συμφωνία με λογική μεγάλων δυνάμεων: “Εμείς είμαστε οι ΗΠΑ, αυτοί είναι η Ρωσία, είμαστε μεγάλες δυνάμεις”».

Ο Ρούμπιο επιχειρεί να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει δηλώσει ότι οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν στις συζητήσεις για τον ρόλο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε οποιαδήποτε ειρηνευτική διευθέτηση.

Αλλά οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες αντλούν περιορισμένη παρηγοριά από τέτοιες διαβεβαιώσεις. Λένε ότι σχεδόν κάθε πτυχή μιας συμφωνίας θα επηρεάσει την Ευρώπη, από πιθανές εδαφικές παραχωρήσεις έως την οικονομική συνεργασία ΗΠΑ–Ρωσίας.

Η νέα πρωτοβουλία έχει επίσης αναζωπυρώσει τους ευρωπαϊκούς φόβους για τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, το οποίο περιλαμβάνει από την πυρηνική ομπρέλα μέχρι πολλά οπλικά συστήματα και δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες.

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι Ευρωπαίοι πλέον δεν γνωρίζουν «σε ποιες συμμαχίες θα μπορούμε να εμπιστευόμαστε στο μέλλον και ποιες θα είναι ανθεκτικές».

Παρά την προηγούμενη κριτική του Τραμπ προς το ΝΑΤΟ, τον Ιούνιο επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του στη συμμαχία και στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας, με αντάλλαγμα την υπόσχεση των Ευρωπαίων να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.

Ωστόσο, τα σχέδια του Ρούμπιο να παρακάμψει τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες αυτή την εβδομάδα ενδέχεται να εντείνουν την ανησυχία στην Ευρώπη, εν μέσω φόβων ότι ένα ανατολικό μέλος της συμμαχίας θα μπορούσε να αποτελέσει τον επόμενο στόχο της Μόσχας.

«Οι υπηρεσίες πληροφοριών μας μάς λένε με έμφαση ότι η Ρωσία τουλάχιστον κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο πολέμου εναντίον του ΝΑΤΟ. Το αργότερο μέχρι το 2029», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιοχάν Βάντεπουλ, την περασμένη εβδομάδα.

Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι εδαφικές παραχωρήσεις θα ενθαρρύνουν τον Πούτιν
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λένε ότι δεν βλέπουν κανένα σημάδι πως ο Πούτιν θέλει να τερματίσει την εισβολή του στην Ουκρανία. Αλλά αν το κάνει, ανησυχούν ότι οποιαδήποτε συμφωνία που δεν θα σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας θα μπορούσε να ενθαρρύνει τη Ρωσία να επιτεθεί ξανά πέρα από τα σύνορά της.

Ωστόσο, πλέον φαίνεται πιθανό ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία θα επιτρέψει στη Μόσχα να διατηρήσει τουλάχιστον τον έλεγχο ουκρανικών εδαφών που κατέλαβε διά της βίας, ανεξάρτητα από το αν τα σύνορα αλλάξουν επίσημα ή όχι.

Η κυβέρνηση Τραμπ επίσης δεν έχει απορρίψει ρητά τις ρωσικές διεκδικήσεις για το υπόλοιπο τμήμα της περιοχής του Ντονμπάς, το οποίο η Μόσχα δεν έχει καταφέρει να καταλάβει έπειτα από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου.

Επιπλέον, ο Τραμπ και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι βλέπουν μεγάλες ευκαιρίες για επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα μόλις τελειώσει ο πόλεμος.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η άρση της απομόνωσης της Ρωσίας από τη δυτική οικονομία θα προσφέρει στη Μόσχα δισεκατομμύρια δολάρια για να ανασυγκροτήσει τον στρατό της.

«Αν ο ρωσικός στρατός είναι μεγάλος, αν ο στρατιωτικός τους προϋπολογισμός είναι τόσο μεγάλος όσο είναι αυτή τη στιγμή, θα θελήσουν να τον ξαναχρησιμοποιήσουν», δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας.

Η Ευρώπη δυσκολεύεται να ασκήσει επιρροή

Όμως οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν δυσκολευτεί να ασκήσουν ισχυρή επιρροή σε οποιαδήποτε ειρηνευτική διευθέτηση, παρότι η Ευρώπη έχει προσφέρει περίπου 180 δισεκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια προς την Ουκρανία από την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022.

Η ΕΕ διαθέτει ένα ισχυρό πιθανό διαπραγματευτικό χαρτί με τη μορφή ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν παγώσει στο μπλοκ.

Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να συμφωνήσουν στη χρήση αυτών των περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση ενός δανείου 140 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία, που θα κρατούσε το Κίεβο όρθιο και μαχόμενο για τα επόμενα δύο χρόνια.

Σε μια προσπάθεια να δείξουν ότι μπορούν να επιδείξουν σκληρή ισχύ, μια «συμμαχία των προθύμων» υπό τη Γαλλία και τη Βρετανία έχει δεσμευτεί να αναπτύξει μια «δύναμη διαβεβαίωσης» ως μέρος των μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία.

Η Ρωσία έχει απορρίψει μια τέτοια δύναμη. Αλλά ακόμη κι αν αναπτυχθεί, θα είναι περιορισμένη σε μέγεθος, σκοπεύοντας να ενισχύσει τις ουκρανικές δυνάμεις και όχι να προστατεύσει την Ουκρανία αυτόνομα, και θα μπορούσε να λειτουργήσει μόνο με αμερικανική υποστήριξη.

«Οι Ευρωπαίοι τώρα πληρώνουν το τίμημα για το γεγονός ότι δεν επένδυσαν σε στρατιωτικές δυνατότητες τα προηγούμενα χρόνια», δήλωσε η Κλαούντια Μέιτζορ, ανώτερη αντιπρόεδρος για τη διατλαντική ασφάλεια στο think tank German Marshall Fund of the United States.

«Οι Ευρωπαίοι δεν βρίσκονται στο τραπέζι. Γιατί, για να παραθέσω τον Τραμπ, δεν έχουν τα χαρτιά», είπε, αναφερόμενη στην προσβλητική αναφορά του Αμερικανού προέδρου για τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τον Φεβρουάριο.