Ρεύμα και φυσικό αέριο: Έρχεται χειμώνας με λογαριασμούς «φωτιά» – Στα 247,82 ευρώ η μεγαβατώρα στην Ελλάδα

Ρεύμα και φυσικό αέριο: Σε τροχιά νέων ανατιμήσεων βρίσκεται η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, προκαλώντας έντονη ανησυχία για το κόστος που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις τους επόμενους μήνες.

Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου καταγράφουν σημαντική άνοδο, την ώρα που ο χειμώνας δεν έχει ακόμη ξεκινήσει και οι ανάγκες για θέρμανση αναμένεται να αυξηθούν. Στην Ελλάδα, η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε τα 247,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ το φυσικό αέριο πλησιάζει τα 90 ευρώ στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF.

Η εκτόξευση των τιμών και ο κίνδυνος για τους λογαριασμούς του χειμώνα

Η κατάσταση στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας γίνεται ολοένα πιο πιεστική, καθώς η αύξηση του κόστους του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι δυσκολίες στις διεθνείς μεταφορές καυσίμων και η αβεβαιότητα για την επάρκεια των αποθεμάτων δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί τις ανατιμήσεις. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η άνοδος καταγράφεται πριν από την περίοδο της υψηλότερης χειμερινής κατανάλωσης, όταν εκατομμύρια νοικοκυριά θα χρειαστούν περισσότερη ενέργεια για να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης. Η ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπη με ιδιαίτερα υψηλές τιμές, καθώς η μέση τιμή της μεγαβατώρας έφτασε τα 247,82 ευρώ.

Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από το 2023, ενώ η συνολική αύξηση της μέσης τιμής υπολογίζεται σε 125,39%. Η ανοδική πορεία άρχισε να γίνεται αισθητή από τον Ιούλιο, με τις ανατιμήσεις να επιταχύνονται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τις βραδινές ώρες, όταν περιορίζεται η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αυξάνεται η ζήτηση, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε ακόμη και τα 406,48 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Οι τιμές αυτές αφορούν τη χονδρεμπορική αγορά και δεν ταυτίζονται με τις χρεώσεις που εμφανίζονται στους οικιακούς λογαριασμούς. Ωστόσο, εάν παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι πιθανό να επηρεάσουν το κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και, κατά συνέπεια, τα τιμολόγια των καταναλωτών.

Γιατί το φυσικό αέριο ανεβάζει την τιμή του ρεύματος

Βασικός παράγοντας πίσω από τη νέα αύξηση των τιμών είναι το φυσικό αέριο, το οποίο εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή. Παρά την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι μονάδες φυσικού αερίου καλύπτουν σημαντικό μέρος της ζήτησης, με τη συμμετοχή τους στο ενεργειακό μείγμα να φτάνει σε ορισμένες περιπτώσεις έως και το 40%. Όταν οι συγκεκριμένες μονάδες καθορίζουν την οριακή τιμή της αγοράς, η αύξηση του κόστους του καυσίμου επηρεάζει συνολικά τη χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF, η τιμή του φυσικού αερίου άγγιξε τα 89 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πριν υποχωρήσει στα 87,45 ευρώ.

Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών διαδραματίζουν και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Οι δυσκολίες στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, γνωστού ως LNG, έχουν περιορίσει τη διαθέσιμη προσφορά και έχουν αυξήσει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές. Παρά την αύξηση της διέλευσης πλοίων LNG από τα Στενά του Ορμούζ τον Σεπτέμβριο, οι εξαγωγές από την περιοχή του Κόλπου παρέμεναν περίπου στο 30% των επιπέδων πριν από την πολεμική κλιμάκωση. Παράλληλα, οι επιθέσεις των Χούθι και οι κίνδυνοι για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών προκαλούν πρόσθετες ανησυχίες για την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς. Όσο παραμένουν οι περιορισμοί στην προσφορά, τόσο αυξάνεται ο ανταγωνισμός για την εξασφάλιση φορτίων φυσικού αερίου, γεγονός που μπορεί να διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.

Η πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες. Ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση φυσικού αερίου για θέρμανση, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την ήδη πιεσμένη αγορά. Την ίδια στιγμή, τα περιορισμένα αποθέματα στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα. Εάν συνεχιστεί το ράλι του φυσικού αερίου, υπάρχει ο κίνδυνος οι χονδρεμπορικές τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να παραμείνουν πάνω από τα 240 ευρώ ανά μεγαβατώρα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τις πιέσεις στα νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε εκείνα που χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια για τη θέρμανσή τους.