Ρεζίλι διεθνώς η Ελλάδα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ: Κονδύλια της ΕΕ «χάθηκαν» σε διεφθαρμένα δίκτυα

Η εταιρεία EUalive, με έδρα το Βέλγιο και δημοσιογράφους από όλη την Ευρώπη, αναφέρει ένα «μεγάλο σκάνδαλο» με ψευδείς αγροτικές επιδοτήσεις στην Ελλάδα, το οποίο φέρνει στο φως σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση των χρημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ρεζίλι διεθνώς η Ελλάδα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ: Κονδύλια της ΕΕ «χάθηκαν» σε διεφθαρμένα δίκτυα

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) έχει ξεκινήσει διερεύνηση για εκατομμύρια ευρώ που δόθηκαν παράνομα σε άτομα που δήλωσαν ψευδώς ότι είναι αγρότες, υποβάλλοντας πλαστά στοιχεία για αγροτικές εκτάσεις.

Η έρευνα εστιάζει κυρίως στα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ σε Κρήτη και Αθήνα, όπου αποκαλύφθηκε ένα πολύπλοκο δίκτυο απάτης που θέτει ερωτήματα για τη διαφάνεια και την εποπτεία των επιδοτήσεων.

Οι έρευνες συνεχίζονται και επεκτείνονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ έχουν ήδη απαγγελθεί κατηγορίες σε περίπου 100 άτομα.

Αυτή η υπόθεση αποτελεί ακόμα ένα πλήγμα για την εικόνα της Ελλάδας σε διεθνές επίπεδο, με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής.

Η αποκάλυψη της απάτης και η εστία στην Κρήτη

Στην Κρήτη, όπου φαίνεται πως πάνω από το 80% των ψευδών επιδοτήσεων – αξίας σχεδόν 3 εκατομμυρίων ευρώ – καταβλήθηκαν μεταξύ 2020 και 2022, έγιναν αιφνιδιαστικές έρευνες από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων. Κατασχέθηκαν έγγραφα και ψηφιακά αρχεία από τα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οι δόλιες αξιώσεις σχετίζονται κυρίως με «φαντάσματα» βοσκοτόπια – εκτάσεις που δεν υπήρχαν ή δεν ανήκαν στους αιτούντες. Πολλοί από τους εμπλεκόμενους δεν είχαν σχέση με τη γεωργία και χρησιμοποίησαν ψευδείς συμβάσεις για να λάβουν παράνομα χρήματα της ΕΕ, τα οποία προορίζονταν για την υποστήριξη της βιώσιμης γεωργίας.

Η απάτη φαίνεται καλά οργανωμένη, με χρήση τοπικών δικτύων και μεσαζόντων που προσκόμιζαν νόμιμα έγγραφα για να καλύψουν τις παρατυπίες.

Ιστορικό παρατυπιών στην Ελλάδα

Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι μοναδική. Η Ελλάδα έχει μακρά ιστορία κακοδιαχείρισης των κοινοτικών κονδυλίων, με παρόμοιες απάτες να καταγράφονται από τη δεκαετία του 1990.

Το 2018, η OLAF αποκάλυψε απάτη στη βόρεια Ελλάδα και επανέφερε 1,2 εκατομμύρια ευρώ. Πιο πρόσφατα, το 2023, εντοπίστηκαν παράνομες αξιώσεις 500.000 ευρώ στη Θεσσαλία, που σχετίζονταν με ανύπαρκτους ελαιώνες.

Παρά την εισαγωγή νέων ψηφιακών συστημάτων, οι αδυναμίες στην εποπτεία παραμένουν, επιτρέποντας τέτοιες καταχρήσεις.

Ρεζίλι διεθνώς η Ελλάδα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ: Κονδύλια της ΕΕ «χάθηκαν» σε διεφθαρμένα δίκτυα

Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και οι ποινικές διώξεις

Η εισαγγελέας Πόπη Παπανδρέου της EPPO ηγείται της έρευνας και έχει διατάξει τις έρευνες στα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Περίπου 100 άτομα – αγρότες, μεσάζοντες και άλλοι – έχουν κατηγορηθεί για απάτη κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Οι ποινές μπορεί να περιλαμβάνουν μεγάλα πρόστιμα και κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων.

Επίσης, ερευνώνται τράπεζες και λογιστικά γραφεία που φέρονται να βοήθησαν στην προετοιμασία και υποβολή ψευδών αιτήσεων.

Ερωτήματα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και πολιτικές συνέπειες

Το σκάνδαλο αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος δεν κατάφερε να εντοπίσει τη μεγάλη απάτη, παρόλο που διαθέτει ψηφιακά εργαλεία ελέγχου.

Υποστηρίζεται ότι η ανεπαρκής εποπτεία επέτρεψε σε «αγρότες-μαϊμού» να εκμεταλλευτούν το σύστημα, σε βάρος των νόμιμων παραγωγών.

Η υπόθεση μπορεί να προκαλέσει πολιτικές αναταράξεις και εξετάζεται το ενδεχόμενο διοικητικής αμέλειας ή και συνενοχής, ειδικά σε τοπικά στελέχη που ενδέχεται να γνώριζαν αλλά δεν αντέδρασαν.

Η έρευνα επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές, με στόχο να αποκαλυφθεί όλο το εύρος της απάτης και να γίνουν επιπλέον κατασχέσεις.

Πέρα από τις ποινικές ευθύνες, το σκάνδαλο αναδεικνύει μια βαθύτερη ηθική κρίση στον ελληνικό γεωργικό τομέα, όπου τα κονδύλια της ΕΕ, που προορίζονταν για την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης, καταλήγουν σε διεφθαρμένα δίκτυα, πλήττοντας την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.