Ρήξη χωρίς επιστροφή στη «γαλάζια» παράταξη: Σκληρή απάντηση από το περιβάλλον του Αντώνη Σαμαρά στον Κυριάκο Μητσοτάκη μετά την κόντρα για τα όσα αποκαλύφθηκαν για τη σύμβαση με τη Chevron και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος – Βαριές κουβέντες και αιχμές για… «επαγγελματία στην κυβίστηση»

Σε τροχιά ανοιχτής σύγκρουσης κινούνται πλέον οι σχέσεις στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, μετά τη δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αντώνη Σαμαρά, με φόντο κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ενεργειακών συμφωνιών.

Η αντιπαράθεση πυροδοτήθηκε όταν, κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ο πρωθυπουργός εξαπέλυσε αιχμηρή κριτική –χωρίς να κατονομάσει– προς τον προκάτοχό του, μιλώντας για «επαγγελματίες ανησυχούντες» και για πρόσωπα που «αναζητούν παγίδες» σε ρήτρες συμφωνιών. Υποστήριξε μάλιστα ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας δεν καθορίζονται από ιδιωτικές συμβάσεις, αλλά από το Διεθνές Δίκαιο.

Η απάντηση από το περιβάλλον Σαμαρά ήταν άμεση και ιδιαίτερα οξεία. Ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του πρώην πρωθυπουργού, Νίκος Τσιούτσιας, έκανε λόγο για αμηχανία της κυβέρνησης και έλλειψη ουσιαστικής απάντησης στις καταγγελίες του Αντώνη Σαμαρά. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «καλύτερα κάποιος –και ειδικά ένας πρώην πρωθυπουργός– να ανησυχεί εγκαίρως, παρά να γίνεται επαγγελματίας στην κυβίστηση», αφήνοντας αιχμές για αλλαγή στάσης της κυβέρνησης ανάλογα με τις διεθνείς συγκυρίες.

Στο ίδιο πλαίσιο, καταλογίστηκε στον πρωθυπουργό μεταστροφή στη ρητορική του για τους υδρογονάνθρακες: από τη θέση ότι αποτελούν «αγαθό του παρελθόντος» σε μια πιο επιθετική ενεργειακή πολιτική, μετά τις αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον. «Καλώς ήρθε στον δρόμο της λογικής που είχε χαράξει ο κ. Σαμαράς», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά.

Η επίμαχη ρήτρα και τα κυριαρχικά δικαιώματα

Στην καρδιά της σύγκρουσης βρίσκεται η σύμβαση με τη Chevron και συγκεκριμένα ρήτρα που, σύμφωνα με τη σαμαρική πλευρά, δημιουργεί έμμεσες υπόνοιες περί ενδεχόμενης περιορισμένης άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο Νίκος Τσιούτσιας υποστήριξε ότι η διατύπωση της ρήτρας στέλνει μήνυμα που προσεγγίζει τη ρητορική της Τουρκίας, θέτοντας ερωτήματα για το αν το ίδιο το ελληνικό Δημόσιο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού της έκτασης θαλάσσιων περιοχών προς αξιοποίηση.

Με παραστατική αναλογία, διερωτήθηκε αν είναι δυνατόν κάποιος να προσθέτει όρο σε σύμβαση ότι «ίσως το οικόπεδο να μην είναι εξ ολοκλήρου δικό του», αφήνοντας να εννοηθεί ότι μια τέτοια διατύπωση αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας.

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε ότι οι συγκεκριμένες ρήτρες εντάσσονται σε μηχανισμούς προστασίας του Δημοσίου έναντι πιθανών αποζημιώσεων και δεν αγγίζουν την ουσία των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα συζητά ήδη με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και ότι κάθε θετική εξέλιξη πρέπει να είναι συμβατή με την πρόοδο των ερευνών.

Παράλληλα, κατηγόρησε όσους επικρίνουν την κυβερνητική στρατηγική ότι υιοθετούν «ηττοπαθή μανία καταδίωξης» και σημείωσε ότι, πέρα από την Τουρκία, εσωτερικές φωνές αντιδρούν στην εθνική πορεία που έχει χαράξει η χώρα.

Πολιτικές ισορροπίες και εσωκομματικοί κραδασμοί

Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαφωνία για ρήτρες συμβάσεων. Αντανακλά βαθύτερες στρατηγικές και πολιτικές διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της «γαλάζιας» παράταξης, ειδικά σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και εθνικής κυριαρχίας.

Η επιλογή του πρωθυπουργού να απαντήσει μετωπικά στον Αντώνη Σαμαρά δείχνει ότι η κριτική του πρώην πρωθυπουργού προκαλεί πολιτική πίεση, ιδίως σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση διαχειρίζεται πολλαπλά μέτωπα. Από την άλλη, η σαμαρική πλευρά εμφανίζεται αποφασισμένη να επιμείνει στις αιτιάσεις της, μετατρέποντας τη διαφωνία σε ιδεολογική και στρατηγική αντιπαράθεση για τον προσανατολισμό της χώρας.

Το αποτέλεσμα είναι ένας ανοιχτός εσωκομματικός πόλεμος με υψηλούς τόνους, ο οποίος επηρεάζει όχι μόνο τις ισορροπίες εντός της ΝΔ, αλλά και τη συνολική εικόνα της κυβερνητικής σταθερότητας σε μια περίοδο γεωπολιτικών και θεσμικών προκλήσεων.