Ρωσία: Απολύθηκε κορυφαίο στέλεχος της δεύτερης μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας επειδή υποστήριξε ότι η ρωσική οικονομία δεν θα αντέξει μακροπρόθεσμα έναν συνεχιζόμενο πόλεμο φθοράς με την Ουκρανία

Η απομάκρυνση του Αντρέι Κλεπάτς από τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της VEB.RF, ενός από τους πλέον κομβικούς κρατικούς αναπτυξιακούς οργανισμούς της Ρωσίας, σημειώθηκε μόλις λίγες ημέρες μετά τη δημοσιοποίηση δηλώσεων στις οποίες αμφισβητούσε ευθέως την εικόνα μιας ρωσικής οικονομίας με ανεξάντλητες αντοχές, αλλά και την προοπτική μιας εύκολης και γρήγορης έκβασης του πολέμου στην Ουκρανία.

Ρωσία: Απολύθηκε κορυφαίο στέλεχος της δεύτερης μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας επειδή υποστήριξε ότι η ρωσική οικονομία δεν θα αντέξει μακροπρόθεσμα έναν συνεχιζόμενο πόλεμο φθοράς με την Ουκρανία

Ο Κλεπάτς είχε προειδοποιήσει ότι η Ρωσία δεν είναι σε θέση να επικρατήσει σε έναν παρατεταμένο «πόλεμο φθοράς» με την Ουκρανία, όσο το Κίεβο εξακολουθεί να διαθέτει τη σταθερή οικονομική, στρατιωτική και τεχνολογική στήριξη της Δύσης.

Την ίδια στιγμή, ο Ρώσος οικονομολόγος απέρριψε ως ανεδαφική την εκτίμηση ότι η ουκρανική οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Αντιθέτως, προειδοποίησε ότι η αντίληψη πως η Ουκρανία καταρρέει αποτελεί περισσότερο ευσεβή πόθο παρά ρεαλιστική αποτίμηση της κατάστασης.

«Έχουμε την ψευδαίσθηση ότι στην Ουκρανία καταρρέουν τα πάντα. Τίποτα δεν κατέρρευσε και ούτε πρόκειται», φέρεται να δήλωσε, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το οικονομικό τίμημα της σύγκρουσης για τη Ρωσία διογκώνεται και ότι η αντιπαράθεση σε οικονομικό επίπεδο δεν εξελίσσεται απαραίτητα προς όφελος της Μόσχας.

«Η Μόσχα χάνει τον ανταγωνισμό από ΗΠΑ και Κίνα»

Ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση προκάλεσαν οι επισημάνσεις του σχετικά με τη θέση της Ρωσίας στον παγκόσμιο οικονομικό και τεχνολογικό ανταγωνισμό. Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν από ρωσικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης, ο Κλεπάτς υποστήριξε ότι η χώρα του βρίσκεται σε δυσμενή θέση απέναντι όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, αλλά και σε ορισμένους επιμέρους τομείς απέναντι ακόμη και στην ίδια την Ουκρανία.

Η προειδοποίησή του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε σε δείκτες ανάπτυξης, παραγωγής ή τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας. Ο Ρώσος οικονομολόγος φέρεται να συνέδεσε τη διάρκεια της πολεμικής προσπάθειας, τη διαρκή αύξηση του κόστους και τις πιέσεις που συσσωρεύονται στη ρωσική οικονομία με τον κίνδυνο να εκδηλωθεί μια ευρύτερη κοινωνική κρίση στο εσωτερικό της χώρας.

Η βαρύτητα των συγκεκριμένων εκτιμήσεων δεν έγκειται μόνο στο περιεχόμενό τους, αλλά και στο πρόσωπο που τις διατύπωσε. Ο Κλεπάτς δεν αποτελεί εξωτερικό επικριτή του ρωσικού συστήματος. Για χρόνια βρισκόταν στον πυρήνα του κρατικού οικονομικού μηχανισμού και γνώριζε εκ των έσω τις δυνατότητες, αλλά και τους περιορισμούς της ρωσικής οικονομίας.

Είχε εργαστεί για περίπου μία δεκαετία στο υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης της Ρωσίας, ενώ από το 2008 έως το 2014 κατείχε τη θέση του αναπληρωτή υπουργού. Στη VEB.RF παρέμεινε επί περίπου 12 χρόνια ως επικεφαλής οικονομολόγος, γεγονός που του προσέδιδε ιδιαίτερο θεσμικό βάρος και άμεση γνώση των οικονομικών δεδομένων της χώρας.

Η χρονική συγκυρία που προκαλεί ερωτήματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χρονική ακολουθία των γεγονότων. Οι επίμαχες δηλώσεις του Κλεπάτς είχαν γίνει τον Μάιο, όμως μόλις πρόσφατα ήρθαν στο προσκήνιο, αποκτώντας μεγάλη δημοσιότητα τόσο στη Ρωσία όσο και στο εξωτερικό. Λίγο αργότερα έγινε γνωστή και η απομάκρυνσή του από τη VEB.RF.

Η σύμπτωση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς οι εκτιμήσεις του είχαν ήδη δημιουργήσει μια εικόνα που αποκλίνει αισθητά από το αφήγημα της ρωσικής ηγεσίας. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Μόσχα επιχειρεί να παρουσιάσει τη ρωσική οικονομία ως ανθεκτική στις πιέσεις, στις κυρώσεις και στο κόστος του πολέμου, οι δημόσιες τοποθετήσεις ενός τόσο έμπειρου κρατικού οικονομολόγου αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία.

Ρωσία: Απολύθηκε κορυφαίο στέλεχος της δεύτερης μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας επειδή υποστήριξε ότι η ρωσική οικονομία δεν θα αντέξει μακροπρόθεσμα έναν συνεχιζόμενο πόλεμο φθοράς με την Ουκρανία

Σε αντίθεση με το αφήγημα του Κρεμλίνου

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος επειδή η εικόνα που περιέγραψε ο Κλεπάτς βρίσκεται σε εμφανή απόσταση από εκείνη που επιχειρεί να προβάλλει η ρωσική ηγεσία: μια οικονομία που αντέχει τις πιέσεις, προσαρμόζεται στις κυρώσεις και διαθέτει τις απαραίτητες αντοχές για να υποστηρίξει μια μακρά πολεμική προσπάθεια.

Στον πυρήνα της επιχειρηματολογίας του βρίσκεται μια απλή, αλλά ιδιαίτερα κρίσιμη παρατήρηση: η κατάρρευση της Ουκρανίας δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Παρά τις τεράστιες καταστροφές που έχει υποστεί, τις απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό και τις βαθιές δημογραφικές και οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, η ουκρανική οικονομία εξακολουθεί να λειτουργεί, στηριζόμενη σε μεγάλο βαθμό στη συνεχιζόμενη οικονομική και τεχνολογική υποστήριξη της Δύσης.

Αυτό ακριβώς το στοιχείο, σύμφωνα με τη συλλογιστική του Κλεπάτς, καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την προοπτική ενός πολέμου φθοράς στον οποίο η Ρωσία θα μπορούσε απλώς να περιμένει την εξάντληση του αντιπάλου της. Όσο η Ουκρανία εξακολουθεί να διαθέτει εξωτερική στήριξη, η εξίσωση δεν είναι τόσο απλή όσο παρουσιάζεται συχνά στη δημόσια ρητορική της Μόσχας.

Η απομάκρυνση, επομένως, ενός τόσο υψηλόβαθμου και επί χρόνια ενταγμένου στον κρατικό οικονομικό μηχανισμό στελέχους, αμέσως μετά την επαναφορά των συγκεκριμένων δηλώσεών του στη δημοσιότητα, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Πόσο χώρο αφήνει πλέον το ρωσικό κρατικό σύστημα για εκτιμήσεις που αποκλίνουν από την επίσημη γραμμή; Και, κυρίως, πόσο ανεκτή είναι στο εσωτερικό της Μόσχας μια δημόσια αποτίμηση που αμφισβητεί όχι μόνο τις οικονομικές αντοχές της Ρωσίας, αλλά και την ίδια την υπόθεση ότι ο χρόνος λειτουργεί αναπόφευκτα υπέρ της;