Ρωσία: Γιατί ο Πούτιν αποφάσισε ξαφνικά να κάνει…δώρο στον Τραμπ έναν Αμερικανό αιχμάλωτο πεζοναύτη- Γιατί τώρα και τι περιμένει σε αντάλλαγμα

 Το Sky News διακρίνει προσπάθεια επαναπροσέγγισης του Λευκού Οίκου, την ώρα που οι πιέσεις στη Ρωσία εντείνονται.

Ρωσία: Γιατί ο Πούτιν αποφάσισε ξαφνικά να κάνει…δώρο στον Τραμπ έναν Αμερικανό αιχμάλωτο πεζοναύτη- Γιατί τώρα και τι περιμένει σε αντάλλαγμα

Ένα «δώρο» προς τον Ντόναλντ Τραμπ, με σαφή όμως διπλωματική στόχευση, διακρίνει πίσω από την απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να απελευθερώσει τον πρώην Αμερικανό πεζοναύτη Ρόμπερτ Γκίλμαν το Sky News. Όπως επισημαίνει το βρετανικό δίκτυο σε ανάλυσή του, η κίνηση της Μόσχας κάθε άλλο παρά τυχαία μοιάζει, καθώς πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις σχέσεις του Κρεμλίνου με τον Λευκό Οίκο.

Το στοιχείο που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι ότι, αυτή τη φορά, η Ρωσία απελευθέρωσε έναν Αμερικανό πολίτη χωρίς να εξασφαλίσει ταυτόχρονα την απελευθέρωση κάποιου Ρώσου κρατουμένου. Πρόκειται για μια ασυνήθιστη επιλογή για τη Μόσχα, η οποία κατά κανόνα αντιμετωπίζει τέτοιου είδους υποθέσεις ως διαπραγματευτικό χαρτί.

Για το Sky News, η κίνηση μπορεί να αποτελεί προσπάθεια του Κρεμλίνου να αποκαταστήσει ένα μέρος της προσωπικής σχέσης του Πούτιν με τον Τραμπ και, κυρίως, να δημιουργήσει ένα απόθεμα καλής θέλησης που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε επόμενες διαπραγματεύσεις.

Και το «γιατί τώρα» αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας, ενώ οι ουκρανικές επιθέσεις με drones φτάνουν όλο και βαθύτερα στη ρωσική επικράτεια. Παράλληλα, τα επανειλημμένα πλήγματα σε διυλιστήρια επιβαρύνουν την ενεργειακή υποδομή και την οικονομία της χώρας, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης έχουν ουσιαστικά βαλτώσει.

Η ασυνήθιστη απελευθέρωση του Ρόμπερτ Γκίλμαν

Η απελευθέρωση Αμερικανών κρατουμένων από τη Ρωσία χωρίς κάποιο αντίστοιχο αντάλλαγμα δεν αποτελεί συνήθη πρακτική του Κρεμλίνου. Το Sky News θυμίζει την περίπτωση του δημοσιογράφου της Wall Street Journal Έβαν Γκέρσκοβιτς, ο οποίος επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο της μεγάλης ανταλλαγής κρατουμένων που πραγματοποιήθηκε το 2024.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η υπόθεση της Αμερικανίδας μπασκετμπολίστριας Μπρίτνεϊ Γκράινερ. Η Γκράινερ αφέθηκε ελεύθερη το 2022, αφού ανταλλάχθηκε με τον καταδικασμένο Ρώσο έμπορο όπλων Βίκτορ Μπουτ.

Στην περίπτωση του Ρόμπερτ Γκίλμαν, ωστόσο, δεν υπήρξε αντίστοιχη ανταλλαγή. Μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια κράτησης σε ρωσική φυλακή, ο πρώην πεζοναύτης αφέθηκε ελεύθερος χωρίς να ανακοινωθεί κάποια αντίστοιχη παραχώρηση από την αμερικανική πλευρά.

Η εξαίρεση αυτή έχει τη δική της σημασία. Όπως υπογραμμίζει το Sky News, το Κρεμλίνο σπάνια παραχωρεί κάτι χωρίς να προσδοκά κάποιο όφελος. Και στην προκειμένη περίπτωση, το όφελος ενδέχεται να μην είναι άμεσο ή να μην αφορά έναν συγκεκριμένο κρατούμενο, αλλά να έχει ευρύτερη διπλωματική διάσταση.

Η απελευθέρωση του Γκίλμαν ήρθε, μάλιστα, λίγες ημέρες μετά τις αναφορές ότι η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί δραματικά και ότι βρισκόταν κοντά στον θάνατο. Ανώνυμος Αμερικανός αξιωματούχος, τον οποίο επικαλείται το Reuters, ανέφερε ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενέκρινε την απελευθέρωσή του ως «χειρονομία καλής θέλησης».

Ρωσία: Γιατί ο Πούτιν αποφάσισε ξαφνικά να κάνει…δώρο στον Τραμπ έναν Αμερικανό αιχμάλωτο πεζοναύτη- Γιατί τώρα και τι περιμένει σε αντάλλαγμα

Αθώο «δώρο» ή διπλωματική επένδυση;

Το Sky News αντιμετωπίζει με επιφύλαξη την ιδέα ότι η απελευθέρωση του Γκίλμαν σηματοδοτεί μια γενικότερη μεταβολή της ρωσικής πολιτικής απέναντι στους Αμερικανούς κρατουμένους και στη λεγόμενη «διπλωματία των ομήρων».

Αντίθετα, η εκτίμηση του βρετανικού δικτύου είναι ότι η Μόσχα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της απέναντι στον Λευκό Οίκο, προσφέροντας στον Τραμπ μια χειρονομία που μπορεί να παρουσιαστεί ως ένδειξη καλής θέλησης. Με άλλα λόγια, πρόκειται περισσότερο για μια διπλωματική επένδυση παρά για μια πράξη χωρίς ανταλλάγματα.

Το ερώτημα, επομένως, είναι πού θα μπορούσε να εξαργυρωθεί αυτή η χειρονομία. Η απάντηση, σύμφωνα με την ανάλυση του Sky News, βρίσκεται στην Ουκρανία.

Ο Πούτιν φαίνεται να έχει κάθε λόγο να θέλει να διατηρήσει ανοιχτό έναν δίαυλο με τον Τραμπ και να καλλιεργήσει την εικόνα ενός ηγέτη με τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να συνεννοηθεί και να κλείσει συμφωνίες. Η απελευθέρωση ενός Αμερικανού πολίτη χωρίς αντάλλαγμα μπορεί, υπό αυτό το πρίσμα, να λειτουργήσει ως ένα μικρό αλλά συμβολικά ισχυρό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον.

Το timing, άλλωστε, δεν είναι αδιάφορο.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις στη Ρωσία, με τις ουκρανικές επιθέσεις με drones να επεκτείνονται βαθύτερα στη ρωσική επικράτεια. Τα διυλιστήρια πετρελαίου αποτελούν επανειλημμένα στόχο, προκαλώντας προβλήματα στην ενεργειακή αλυσίδα, ενώ κάθε νέο πλήγμα αναδεικνύει ταυτόχρονα τα τρωτά σημεία της ρωσικής πολεμικής μηχανής.

Και όλα αυτά συμβαίνουν έπειτα από τεσσεράμισι χρόνια πολέμου, χωρίς να υπάρχει ακόμη σαφής ορίζοντας για τον τερματισμό του.

Οι ειρηνευτικές συνομιλίες που είχαν επιχειρηθεί με αμερικανική διαμεσολάβηση μοιάζουν πλέον μακρινές, καθώς πάγωσαν μετά την έναρξη του πολέμου του Τραμπ εναντίον του Ιράν. Για το Κρεμλίνο, όμως, υπάρχει ακόμη ένας λόγος ανησυχίας: η μεταβολή της στάσης του Τραμπ απέναντι στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Ουκρανός ομόλογός του συναντήθηκαν στην Ουάσινγκτον στα τέλη Ιουλίου, σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται πλέον περισσότερο δεκτικός στις θέσεις του Κιέβου.

Η εικόνα αυτή διαφέρει αισθητά από εκείνη που είχε διαμορφωθεί έναν χρόνο νωρίτερα. Τότε, ο Τραμπ είχε υποδεχθεί τον Πούτιν με ιδιαίτερες τιμές στην Αλάσκα και έδινε την εντύπωση ότι βρισκόταν κοντά σε μια συμφωνία για την Ουκρανία, η οποία θα κινούνταν πολύ πιο κοντά στις απαιτήσεις της Μόσχας.

Έκτοτε, όμως, οι ισορροπίες έχουν μετακινηθεί.

Και, σύμφωνα με το Sky News, η απελευθέρωση του Γκίλμαν αποκτά νόημα ακριβώς μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα: μια μικρή χειρονομία, σε μια στιγμή που η Ρωσία έχει λόγους να επιδιώκει εκ νέου μια πιο σταθερή σχέση με τον Λευκό Οίκο.

Ποιος είναι ο Ρόμπερτ Γκίλμαν

Ο 32χρονος Ρόμπερτ Γκίλμαν είναι καθηγητής Αγγλικών και είχε υπηρετήσει για σύντομο χρονικό διάστημα στους Αμερικανούς Πεζοναύτες. Η περιπέτειά του στη Ρωσία ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2022, όταν συνελήφθη στη Βορονέζ, στη νότια Ρωσία.

Σύμφωνα με τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Γκίλμαν συνελήφθη με την κατηγορία ότι κλώτσησε έναν αστυνομικό ενώ βρισκόταν υπό την επήρεια αλκοόλ. Αργότερα καταδικάστηκε σε τεσσεράμισι χρόνια φυλάκισης. Η οικογένειά του, ωστόσο, έχει αμφισβητήσει σταθερά τις κατηγορίες και την εκδοχή των γεγονότων που παρουσίασαν οι ρωσικές αρχές.

Ο πατέρας του, Βλαντίμιρ Γκίλμαν, ο οποίος είχε μεταναστεύσει από τη Ρωσία στη Μασαχουσέτη, υποστήριξε σε άρθρο γνώμης που δημοσίευσε στην Boston Globe τον Οκτώβριο του 2024 ότι ο γιος του είχε αρρωστήσει όταν συνέβη το περιστατικό και ότι το χτύπημα στον αστυνομικό ήταν ακούσιο.

Το τελευταίο διάστημα, πάντως, στο επίκεντρο δεν βρισκόταν πλέον μόνο η τύχη του Γκίλμαν αλλά και η ίδια η ζωή του. Σύμφωνα με τον Guardian, οι ανησυχίες για την κατάσταση της υγείας του είχαν ενταθεί σημαντικά, με τον Λευκό Οίκο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να πιέζουν τη Μόσχα για την απελευθέρωσή του, προκειμένου να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες και να έχει πρόσβαση στην αναγκαία ιατρική φροντίδα.

Ο Έρικ Λέμπσον, επικεφαλής στρατηγικής της Global Reach, της οργάνωσης που εκπροσωπεί την οικογένεια του Γκίλμαν, δήλωσε στο Reuters την περασμένη εβδομάδα ότι στα τέλη Ιουνίου ο 32χρονος είχε μεταφερθεί από το νοσοκομείο της φυλακής στην ψυχιατρική πτέρυγα νοσοκομείου επειγόντων περιστατικών.

Η κατάστασή του, σύμφωνα με την περιγραφή, έμοιαζε με κατατονία, ενώ οι γιατροί την αξιολόγησαν ως «διασχιστικό λήθαργο» (dissociative stupor).

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η απελευθέρωση του Γκίλμαν πήρε γρήγορα και πολιτική διάσταση. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι είχε μιλήσει απευθείας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την υπόθεση και ότι οι συνομιλίες αυτές συνέβαλαν στην επιστροφή του Αμερικανού πολίτη.

«Με υπερηφάνεια ανακοινώνω ότι ο Αμερικανός πολίτης Ρόμπερτ Γκίλμαν, πρώην πεζοναύτης των Ηνωμένων Πολιτειών, επιστρέφει ΣΠΙΤΙ!» έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social. «Μετά τις συζητήσεις μου με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, η Ρωσία συμφώνησε να τον απελευθερώσει, σε καθαρά ανθρωπιστική βάση», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Η Μόσχα, επομένως, μπορεί να παρουσιάζει την απόφαση ως ανθρωπιστική χειρονομία. Όμως, για το Sky News, η συγκυρία αφήνει ανοιχτό ένα διαφορετικό ενδεχόμενο: ότι πίσω από την απελευθέρωση ενός Αμερικανού κρατουμένου χωρίς ανταλλαγή βρίσκεται μια προσεκτικά υπολογισμένη κίνηση του Κρεμλίνου, με αποδέκτη τον Τραμπ και τελικό διακύβευμα την επόμενη ημέρα του πολέμου στην Ουκρανία.