Ρωσία: Ο πόλεμος στο Ιράν γιγαντώνει την πολεμική μηχανή του Πούτιν- Τα μεγάλα κέρδη των Ρώσων από την κρίση στη Μέση Ανατολή κι όχι μόνο λόγω του πετρελαίου

 Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου έχει δώσει σημαντική «ανάσα» στα δημόσια οικονομικά του Κρεμλίνου, συμβάλλοντας στη μείωση πιέσεων στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και στη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία.

Ρωσία: Ο πόλεμος στο Ιράν γιγαντώνει την πολεμική μηχανή του Πούτιν- Τα μεγάλα κέρδη των Ρώσων από την κρίση στη Μέση Ανατολή κι όχι μόνο λόγω του πετρελαίου

Ωστόσο, τα οφέλη δεν περιορίζονται μόνο στον τομέα των υδρογονανθράκων, καθώς η παγκόσμια αναδιάταξη στις αγορές φυσικού αερίου και λιπασμάτων δημιουργεί πρόσθετες ευκαιρίες για τη Μόσχα.

Σύμφωνα με αναλυτές του Center for Strategic and International Studies, η Ρωσία συγκαταλέγεται στους βασικούς ωφελημένους της κρίσης, καθώς πλέον μπορεί να διαθέτει το πετρέλαιό της σε τιμές κοντά στα επίπεδα της διεθνούς αγοράς, αντί για τις σημαντικές εκπτώσεις που ίσχυαν υπό το βάρος κυρώσεων. Αυτή η μεταβολή συνιστά ουσιαστική ανατροπή σε σχέση με το προηγούμενο περιβάλλον.

Η δημοσιονομική ενίσχυση έρχεται σε μια περίοδο που η ρωσική οικονομία αντιμετώπιζε αυξανόμενες πιέσεις. Πριν από την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, υπήρχαν εκτιμήσεις ότι ο προϋπολογισμός της χώρας πλησίαζε σε οριακή κατάσταση. Παρότι η νέα γεωπολιτική κρίση δεν ανατρέπει τις δομικές αδυναμίες που προκύπτουν από τον παρατεταμένο πόλεμο και τις κυρώσεις, λειτουργεί ως προσωρινό «μαξιλάρι».

Οι τιμές του ρωσικού αργού τύπου Urals κατέγραψαν σημαντική άνοδο, με αποτέλεσμα να ενισχυθούν τα κρατικά έσοδα κατά δισεκατομμύρια δολάρια μηνιαίως. Τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αποτελούν περίπου το ένα τέταρτο του ρωσικού προϋπολογισμού, γεγονός που τα καθιστά καθοριστικά για τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας.

Η εικόνα αυτή έρχεται σε αντίθεση με την κατάσταση που επικρατούσε πριν τη σύγκρουση, όταν οι εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου είχαν δεχθεί ισχυρό πλήγμα λόγω κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την European Union. Οι περιορισμοί αυτοί είχαν οδηγήσει σε μείωση των εξαγωγών και σε σημαντική πτώση των εσόδων, ενώ αγορές όπως η Ινδία και η Κίνα επωφελούνταν από τις χαμηλότερες τιμές.

Μετά την αναδιάταξη που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, οι διεθνείς ροές πετρελαίου μεταβλήθηκαν εκ νέου. Οι εισαγωγές της Ινδίας από τη Ρωσία αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά, καθώς τα διυλιστήρια αναζητούν εναλλακτικές πηγές για να καλύψουν τα κενά που αφήνει η μειωμένη προσφορά από τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση της ζήτησης που οδηγεί ακόμη και σε τιμές υψηλότερες από τον διεθνή δείκτη αναφοράς Brent.

Η ενίσχυση των τιμών μπορεί επίσης να αντισταθμίσει εν μέρει τις απώλειες από πιθανές διαταραχές στις εξαγωγικές υποδομές της Ρωσίας, οι οποίες έχουν κατά καιρούς στοχοποιηθεί σε επιθέσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, σημαντικό μέρος της εξαγωγικής δυναμικότητας έχει επηρεαστεί, όμως τα υψηλότερα έσοδα λειτουργούν εξισορροπητικά.

Ρωσία: Ο πόλεμος στο Ιράν γιγαντώνει την πολεμική μηχανή του Πούτιν- Τα μεγάλα κέρδη των Ρώσων από την κρίση στη Μέση Ανατολή κι όχι μόνο λόγω του πετρελαίου

Πέρα από το πετρέλαιο, η κρίση επηρεάζει και άλλους στρατηγικούς τομείς. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμη δίοδο για τη μεταφορά όχι μόνο πετρελαίου αλλά και υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς και πρώτων υλών όπως λιπάσματα. Η Ρωσία, ως ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και εξαγωγείς λιπασμάτων παγκοσμίως, βλέπει αυξημένη ζήτηση από αγορές της Αφρικής και της Ασίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θέση του φυσικού αερίου. Ως ένας από τους κορυφαίους παραγωγούς παγκοσμίως, η Ρωσία ενδέχεται να επωφεληθεί από πιθανές καθυστερήσεις της European Union στη μείωση των εισαγωγών ρωσικού αερίου. Παράλληλα, η ενεργειακή αβεβαιότητα ωθεί χώρες-μεγάλους καταναλωτές να εξετάσουν εναλλακτικές, πιο σταθερές χερσαίες διαδρομές εφοδιασμού.

Η Κίνα, για παράδειγμα, φαίνεται να επανεξετάζει μεγάλα έργα ενεργειακών υποδομών, όπως νέους αγωγούς φυσικού αερίου από τη Ρωσία, που θα μειώνουν την εξάρτηση από θαλάσσιες οδούς. Αντίστοιχα, έργα επέκτασης υφιστάμενων αγωγών αποκτούν νέα στρατηγική σημασία.

Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές δεν εγγυώνται μακροπρόθεσμα οφέλη. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους και η μεταβλητότητα των αγορών ενδέχεται να ωθήσουν χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα να επιταχύνουν τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή να διαφοροποιήσουν περαιτέρω το ενεργειακό τους μείγμα.

Την ίδια στιγμή, διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ επισημαίνουν ότι η ρωσική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Παρά την πρόσκαιρη ενίσχυση, οι προβλέψεις για ανάπτυξη παραμένουν συγκρατημένες, ενώ ο πληθωρισμός και οι δημοσιονομικές πιέσεις συνεχίζουν να αυξάνονται.

Συνολικά, ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται να έχει δημιουργήσει ένα σύνθετο γεωοικονομικό περιβάλλον, στο οποίο η Ρωσία αποκομίζει βραχυπρόθεσμα οφέλη. Ωστόσο, τα οφέλη αυτά συνυπάρχουν με διαρθρωτικές αδυναμίες και αβεβαιότητες, υπογραμμίζοντας ότι η τρέχουσα ενίσχυση της οικονομίας της ενδέχεται να είναι περισσότερο συγκυριακή παρά μόνιμη.