“Ρουκέτα” για “αρπαγή” των καταθέσεων των Ευρωπαίων πολιτών από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Συνέδριο La REF στο Παρίσι: Οι δηλώσεις της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που προκάλεσαν σοκ και “θύελλα”

Έντονη συζήτηση έχει προκαλέσει στην Ευρώπη η αναφορά της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην τεράστια δεξαμενή ιδιωτικών αποταμιεύσεων που παραμένει σε τραπεζικούς λογαριασμούς.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, περίπου 10 τρισεκατομμύρια ευρώ αποταμιεύσεων ευρωπαϊκών νοικοκυριών βρίσκονται σε καταθέσεις, ενώ για την Ελλάδα αναφέρεται ποσό περίπου 221 δισ. ευρώ.

Η αναφορά αυτή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις στην άμυνα και να δημιουργήσει νέους μηχανισμούς χρηματοδότησης, γεγονός που τροφοδότησε πολιτικές αντιδράσεις και έντονη δημόσια συζήτηση.

ΤΙ ΕΙΠΕ Η ΦΟΝ ΝΤΕΡ ΛΑΪΕΝ

Η πρόεδρος της Κομισιόν μίλησε για την ανάγκη να διοχετευθεί μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων στην οικονομία και στις επενδύσεις εντός της Ευρώπης.

Το γεγονός ότι ένα τόσο μεγάλο ποσό παραμένει σε τραπεζικές καταθέσεις θεωρείται από ευρωπαϊκής πλευράς μια τεράστια αναξιοποίητη χρηματοδοτική δεξαμενή.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη τοποθέτηση προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς πολιτικοί αντίπαλοι υποστήριξαν ότι οι αποταμιεύσεις ανήκουν στους πολίτες και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως διαθέσιμο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: ΘΑ «ΑΓΓΙΞΟΥΝ» ΤΙΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ;

Εδώ βρίσκεται και το πιο ευαίσθητο σημείο της συζήτησης.

Το δημοσίευμα θέτει το ερώτημα εάν η Ευρώπη, σε περίπτωση που οι ανάγκες χρηματοδότησης αυξηθούν δραματικά, θα μπορούσε να αναζητήσει τρόπους αξιοποίησης των τεράστιων ιδιωτικών αποταμιεύσεων.

Δεν υπάρχει, όμως, απόφαση της ΕΕ για δέσμευση ή κατάσχεση των καταθέσεων των πολιτών. Η συζήτηση που έχει ανοίξει αφορά κυρίως την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων προς επενδύσεις και την καλύτερη αξιοποίηση των αποταμιεύσεων.

Ένα από τα πιθανά εργαλεία που αναφέρονται είναι η έκδοση επενδυτικών ή αμυντικών ομολόγων, ώστε οι πολίτες να μπορούν να κατευθύνουν μέρος των χρημάτων τους σε ευρωπαϊκές επενδύσεις.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΑ 221 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ

Η αναφορά στις ελληνικές καταθέσεις κάνει την υπόθεση ακόμη πιο ευαίσθητη για τη χώρα μας.

Τα περίπου 221 δισ. ευρώ που αναφέρονται στο δημοσίευμα αντιπροσωπεύουν μια τεράστια οικονομική βάση για την ελληνική οικονομία.

Μετά την εμπειρία της οικονομικής κρίσης και των capital controls, οποιαδήποτε συζήτηση που αγγίζει τις τραπεζικές καταθέσεις είναι αναμενόμενο να προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους πολίτες.

Ωστόσο, άλλο η αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω επενδυτικών προϊόντων και άλλο η υποχρεωτική δέσμευση καταθέσεων. Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά σενάρια.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΘΕΛΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ

Η ανάγκη για περισσότερες αμυντικές επενδύσεις αποτελεί πλέον κεντρική ευρωπαϊκή πολιτική. Η ΕΕ έχει ήδη δημιουργήσει και ενισχύσει μηχανισμούς χρηματοδότησης για την ευρωπαϊκή άμυνα και την αμυντική βιομηχανία.

Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Οι κυβερνήσεις μπορούν να αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες, να χρησιμοποιήσουν ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία ή να προσελκύσουν ιδιωτικές επενδύσεις. Όσο όμως οι ανάγκες μεγαλώνουν, τόσο εντονότερη γίνεται η συζήτηση για το πώς μπορούν να κινητοποιηθούν τα τεράστια ποσά που παραμένουν αδρανή στους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Ο ΦΟΒΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ

Για τους Ευρωπαίους πολίτες, το κρίσιμο ζήτημα είναι η διατήρηση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα.

Η αναφορά στα 10 τρισ. ευρώ έχει ήδη δημιουργήσει σενάρια και πολιτικές αντιδράσεις, ιδιαίτερα επειδή συνδέεται χρονικά με την αύξηση των αμυντικών δαπανών και τη συνεχιζόμενη οικονομική στήριξη της Ουκρανίας.

Όμως η συζήτηση δεν πρέπει να συγχέεται με μια ειλημμένη απόφαση για «κούρεμα» καταθέσεων.

Το πραγματικό ερώτημα που ανοίγει πλέον είναι διαφορετικό: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η προσπάθεια της Ευρώπης να κινητοποιήσει τον ιδιωτικό πλούτο για τις μεγάλες γεωπολιτικές και αμυντικές ανάγκες της;

Τα 10 τρισεκατομμύρια ευρώ των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων αποτελούν αναμφίβολα ένα τεράστιο οικονομικό μέγεθος. Το εάν θα παραμείνουν απλώς καταθέσεις ή θα μετατραπούν σε επενδυτικό κεφάλαιο είναι πλέον ένα από τα πιο κρίσιμα οικονομικά και πολιτικά διλήμματα που βρίσκονται μπροστά στην Ευρώπη.