SAFE – Συνταρακτικές αποκαλύψεις από το Politico: Πως οι χώρες της ΕΕ (μαζί και η Ελλάδα) δανείζονται δισ. για να εξοπλίσουν την… Ουκρανία;

Οι βασικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας στην Ευρώπη ετοιμάζονται να ζητήσουν δάνεια δεκάδες δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να αγοράσουν από κοινού όπλα για τη δοκιμαζόμενη από τον πόλεμο χώρα, αλλά και για να ενισχύσουν τη δική τους άμυνα.

Λίγο πριν από την προθεσμία της Τρίτης για την υποβολή αιτήσεων στο νέο πρόγραμμα δανείων ύψους 150 δισ. ευρώ «Διευκόλυνση Ασφάλειας για την Ευρώπη», αρκετές χώρες της ΕΕ δήλωσαν στο POLITICO ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσουν αυτά τα χρήματα για να βοηθήσουν την Ουκρανία να αμυνθεί απέναντι στην πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας.

Το σχέδιο δανείων προτάθηκε από την Κομισιόν τον Μάρτιο, ως μέρος του ευρύτερου προγράμματος ReArm Europe, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης και τη μείωση της μακροχρόνιας στρατιωτικής εξάρτησης της ΕΕ από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ισπανία, η Φινλανδία, η Ουγγαρία και η Λιθουανία έχουν εκφράσει επίσημα το ενδιαφέρον τους να ζητήσουν τα δάνεια, δήλωσε την Τρίτη στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος Άμυνας της ΕΕ, Τόμας Ρενιέ.

Άλλες χώρες, όπως η Τσεχία, η Λετονία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα, ανέφεραν ότι σκοπεύουν να το κάνουν πριν από την προθεσμία τα μεσάνυχτα της Τρίτης.

Με την από κοινού αγορά όπλων μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος, οι χώρες μπορούν να εξασφαλίσουν χαμηλότερες τιμές σε σχέση με το αν προχωρούσαν σε αγορές μεμονωμένα και στη συνέχεια να παραδώσουν τον οπλισμό στην Ουκρανία.

Η Γαλλία αναμένεται επίσης να υποβάλει αίτηση για τα δάνεια, ενώ η Γερμανία, η Σουηδία και οι Κάτω Χώρες αναμένεται να μην συμμετάσχουν, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τα σχέδια των κυβερνήσεών τους.

Ωστόσο, ακόμη και χώρες που δεν θα λάβουν δάνεια μπορούν να μειώσουν το κόστος προμήθειας όπλων συμμετέχοντας σε κοινές αγορές.

Οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις να ενισχύσουν τα δικά τους αποθέματα όπλων και να αυξήσουν τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, μετά τα μηνύματα του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν προτίθεται να συνεχίσει τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας του Κιέβου.

Οι χώρες εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο να αγοράσουν απευθείας όπλα από ουκρανικές εταιρείες, κάτι που ενθαρρύνεται στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE. Αυτό θα επέτρεπε στο Κίεβο «να αυξήσει την κλίμακα της αμυντικής παραγωγής και την τεχνολογική του ενσωμάτωση με την ΕΕ», δήλωσε ένας Ουκρανός διπλωμάτης στο POLITICO.

Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, έγραψε την Πέμπτη ότι τουλάχιστον 20 χώρες θα διεκδικήσουν έως και 100 δισ. ευρώ μέσω του προγράμματος. Το τελικό ποσό θα αποσαφηνιστεί την Τρίτη, ημέρα λήξης της προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεων, αν και οι Βρυξέλλες έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι ακόμη και καθυστερημένοι αιτούντες δεν θα αποκλειστούν.

1,2 δισ. ευρώ ζητά η Ελλάδα – Επιφυλακτικές χώρες με μεγάλο χρέος και ελλείμματα

Οι Βρυξέλλες προσφέρουν περίοδο αποπληρωμής 45 ετών για τα δάνεια, καθώς και προκαταβολές έως και 15%. Τα φθηνά, μακροπρόθεσμα δάνεια θα χρηματοδοτηθούν μέσω χρέους σε επίπεδο ΕΕ, αξιοποιώντας την κορυφαία πιστοληπτική αξιολόγηση (triple-A) της Ένωσης.

Το πρόγραμμα προσέλκυσε αρχικά περίπου 20 χώρες, για τις οποίες τα δάνεια της ΕΕ προσφέρονταν με πιο ευνοϊκό επιτόκιο από αυτό που θα έπαιρναν αν δανείζονταν μεμονωμένα από τις αγορές.

Ωστόσο, η πρόταση αρχικά φάνηκε μη ελκυστική για τις εύπορες σκανδιναβικές χώρες, όπως η Σουηδία, η Δανία και η Φινλανδία, οι οποίες είναι επιφυλακτικές απέναντι σε κοινά σχήματα δανεισμού και διαθέτουν ήδη ισχυρές πιστοληπτικές αξιολογήσεις.

Σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν και αυτές τις σύμμαχες χώρες της Ουκρανίας στο πρόγραμμα, ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους και ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις κάλεσαν τα κράτη-μέλη της ΕΕ να αξιοποιήσουν το SAFE για την αγορά όπλων υπέρ της Ουκρανίας.

«Σας προτρέπουμε θερμά να εξετάσετε πώς μπορείτε να εντάξετε την Ουκρανία στα σχέδιά σας. Προμήθειες για την Ουκρανία, με την Ουκρανία, εντός της Ουκρανίας, μπορούν να κάνουν τη διαφορά για τη συλλογική μας ασφάλεια», ανέφεραν σε επιστολή τους προς τα κράτη-μέλη στις αρχές του μήνα.

Χώρες με υψηλό χρέος και ελλείμματα, όπως η Αυστρία και η Ιταλία, εμφανίζονται πιο διστακτικές ως προς τη λήψη των δανείων, φοβούμενες ότι θα επιβαρύνουν περαιτέρω το υφιστάμενο χρέος τους, κάτι που ενδέχεται να καθυστερήσει την έξοδό τους από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος της ΕΕ, δήλωσαν αξιωματούχοι στο POLITICO.

Η Γαλλία, μακροχρόνια υποστηρίκτρια της αύξησης των αμυντικών δαπανών της ΕΕ, αναμένεται να λάβει τα δάνεια, παρά τους εγχώριους δημοσιονομικούς περιορισμούς της.

Το Βέλγιο, το οποίο επίσης έχει υψηλό δημόσιο χρέος, θα ζητήσει από 7 έως 11 δισεκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος, σύμφωνα με αξιωματούχο με γνώση του θέματος.

Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η χώρα θα αιτηθεί δάνεια ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσω του προγράμματος.