Σάλος με τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Υγείας: Για γέλια και για κλάματα τα…μέτρα του Άδωνι Γεωργιάδη!- Περιμένουν από τους ασθενείς να κυκλοφορούν με την εφαρμογή στο χέρι και να «ελέγχουν» ιατρεία και ιατρούς

Οι πολίτες σε ρόλο «ντετέκτιβ» καλούνται να ελέγχουν τους γιατρούς. Τα ερωτήματα που γεννούν οι ανακοινώσεις για τα νέα ψηφιακά εργαλεία και ο ρόλος των ελεγκτικών μηχανισμών.

Σάλος με τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Υγείας: Για γέλια και για κλάματα τα…μέτρα του Άδωνι Γεωργιάδη!- Περιμένουν από τους ασθενείς να κυκλοφορούν με την εφαρμογή στο χέρι και να «ελέγχουν» ιατρεία και ιατρούς

Μετά την παραδοχή περί «κρατικής ευθύνης» από τον Άδωνη Γεωργιάδη για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, ο υπουργός Υγείας επέστρεψε το μεσημέρι της Παρασκευής με ένα… ψηφιακό αντίδοτο για την ασυδοσία στον χώρο των ιατρείων.

Έχοντας στα δεξιά του τον πρόεδρο του ΙΣΑ Γιώργο Πατούλη και στα αριστερά του την προσωρινή πρόεδρο της Διοικούσας Επιτροπής του ΠΙΣ Ματίνα Παγώνη, ο υπουργός παρουσίασε δύο νέα ψηφιακά εργαλεία, τα οποία, σύμφωνα με την κυβερνητική εξαγγελία, φιλοδοξούν να βάλουν τάξη στο τοπίο και να λειτουργήσουν ως δικλίδα ασφαλείας απέναντι σε πρακτικές που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο ασθενείς.

Ο διακηρυγμένος στόχος είναι σαφής: να αποτραπούν στο μέλλον αντίστοιχες τραγωδίες και να ενισχυθεί ο έλεγχος σε κάθε χώρο όπου πραγματοποιούνται ιατρικές πράξεις.

Το πρώτο ψηφιακό «όπλο» ακούει στο όνομα Med Watch. Πρόκειται για ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο θα επιχειρεί να λειτουργεί σαν ένας αδιάκοπος ψηφιακός επόπτης. Θα «σκανάρει» το διαδίκτυο, θα «χτενίζει» ανακοινώσεις, ιστοσελίδες και αναρτήσεις γιατρών στα social media και θα διασταυρώνει τα διαθέσιμα στοιχεία με τις επίσημες άδειες και τις προβλέψεις του κώδικα δεοντολογίας.

Στην περίπτωση που εντοπίζεται κάποια ανακολουθία, το σύστημα θα ενεργοποιεί αυτομάτως «σήμα» προς τους αρμόδιους φορείς, ώστε να ακολουθεί ο προβλεπόμενος έλεγχος.

Κάπου εδώ, ωστόσο, αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα.

Γιατί το διαδίκτυο μπορεί να «βλέπει» όσα συμβαίνουν μπροστά στις οθόνες, τι γίνεται όμως με όσα συμβαίνουν πίσω από κλειστές πόρτες;

Τι θα γίνει με τα παράνομα ή ημι-παράνομα ιδιωτικά ιατρεία, εκείνα που αποφεύγουν συστηματικά τη δημόσια παρουσία, δεν διαφημίζονται, δεν αφήνουν εύκολα ψηφιακά ίχνη και συνεχίζουν να λειτουργούν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας; Με ποιον τρόπο θα εντοπίσει το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης έναν γιατρό ή μια δομή που ακριβώς για να αποφύγει τον έλεγχο επιλέγει να κινείται στη σκιά;

Το ερώτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι πρωτίστως ελεγκτικό: πόσο αποτελεσματικό μπορεί να είναι ένα σύστημα που βασίζεται στην ψηφιακή παρουσία, όταν το πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει μπορεί να βρίσκεται ακριβώς εκεί όπου δεν υπάρχει ψηφιακή παρουσία;

Αυτό το κενό, τουλάχιστον σε επίπεδο εξαγγελίας, έρχεται να καλύψει το δεύτερο εργαλείο που παρουσιάστηκε: μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα, μέσω της οποίας ο έλεγχος της νομιμότητας ενός ιατρείου μεταφέρεται στον ίδιο τον πολίτη.

Σάλος με τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Υγείας: Για γέλια και για κλάματα τα…μέτρα του Άδωνι Γεωργιάδη!- Περιμένουν από τους ασθενείς να κυκλοφορούν με την εφαρμογή στο χέρι και να «ελέγχουν» ιατρεία και ιατρούς

Στον ασθενή δηλαδή.

Ο πολίτης θα μπορεί, μέσω της εφαρμογής, να ελέγχει εάν το ιατρείο στο οποίο πρόκειται να απευθυνθεί διαθέτει την απαιτούμενη άδεια. Με άλλα λόγια, πριν περάσει την πόρτα του γιατρού, θα πρέπει να έχει… κάνει τον δικό του έλεγχο.

Για ακόμη μία φορά, έτσι, η περίφημη «ατομική ευθύνη» εμφανίζεται στο προσκήνιο. Αυτή τη φορά όχι ως γενική πολιτική αρχή, αλλά ως πρακτικό εργαλείο ελέγχου της νομιμότητας στον χώρο της υγείας.

«Χρειάζεται κάποια δουλειά από τον πολίτη… δεν είναι μόνο το κράτος, να είναι δίπλα και σε πηγαίνει χεράκι χεράκι. Γιατί δεν μπορεί να το κάνει αυτό το κράτος, αλλά το κράτος μπορεί να σου παράσχει την αξιόπιστη πληροφορία στον πρώτο χρόνο», δήλωσε νωρίτερα στην ΕΡΤ ο υπουργός Υγείας.

Κάπως έτσι, ο ασθενής καλείται να αποκτήσει έναν νέο ρόλο: από άνθρωπος που προσέρχεται σε ένα ιατρείο αναζητώντας ιατρική φροντίδα, μετατρέπεται σε ελεγκτή της νομιμότητας του χώρου στον οποίο απευθύνεται.

Πριν εξεταστεί, θα πρέπει να… εξετάσει.

Πριν εμπιστευθεί τον γιατρό, θα πρέπει να ελέγξει την άδειά του. Πριν καθίσει στο εξεταστικό κρεβάτι, θα πρέπει να έχει βεβαιωθεί ότι το ιατρείο είναι νόμιμο.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του ζητήματος: η τεχνολογία μπορεί πράγματι να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο ελέγχου. Δεν μπορεί, όμως, από μόνη της να υποκαταστήσει τους θεσμικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, ούτε να μετατρέψει τον κάθε ασθενή σε ελεγκτή της δημόσιας υγείας.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι εάν μια εφαρμογή μπορεί να δώσει στον πολίτη μια χρήσιμη πληροφορία. Το ερώτημα είναι εάν αυτή η πληροφορία θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς έναν αποτελεσματικό κρατικό μηχανισμό ελέγχου ή εάν θα χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατό του.

Γιατί στην πρώτη περίπτωση η τεχνολογία λειτουργεί ως πρόσθετη δικλίδα προστασίας. Στη δεύτερη, υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπεί σε άλλοθι: ο πολίτης ενημερώθηκε, άρα ο πολίτης ας προσέξει.

Και κάπως έτσι, ο ασθενής βρίσκεται να κρατά στο χέρι του όχι μόνο το κινητό του, αλλά και ένα μέρος της ευθύνης που κανονικά θα έπρεπε να βαραίνει τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Ένα application στο ένα χέρι, ένας γιατρός απέναντι και ο ασθενής στη μέση να αναρωτιέται εάν πρέπει πρώτα να εξεταστεί ή πρώτα να… εξετάσει.

Με λίγα λόγια, απέναντι στην ασυδοσία και στα παράνομα ιατρεία, η κυβέρνηση επιστρατεύει για ακόμη μία φορά το γνώριμο και βολικό μοτίβο: η τεχνολογία ενημερώνει, ο πολίτης ελέγχει και, αν κάτι πάει στραβά, το ερώτημα είναι μήπως δεν… τσέκαρε αρκετά καλά.