Σάλος στην Ελληνική αγορά ρεύματος: Πως κερδίζουν οι Βούλγαροι αγοράζοντας ελληνικό ρεύμα και επαναπουλώντας το μετά ξανά στην χώρα μας

Λόγω της μεγάλης διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), κυρίως φωτοβολταϊκών και της καθυστέρησης της Ελλάδας στην εγκατάσταση εγχώριων συστημάτων αποθήκευσης, η Βουλγαρία εκμεταλλεύεται τις στρεβλώσεις των τιμών προς όφελος των δικών της καταναλωτών.

Οι μηχανισμοί μέσω των οποίων επιτυγχάνεται αυτό το κέρδος διαρθρώνονται στους εξής άξονες:

1. Η έλλειψη εγχώριας αποθήκευσης και η υπερπαραγωγή των ΑΠΕ

Τις μεσημεριανές ώρες, η Ελλάδα παράγει τεράστιες ποσότητες πράσινης ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά συστήματα. Επειδή η εγχώρια ζήτηση εκείνες τις ώρες είναι χαμηλότερη από την προσφορά και η Ελλάδα παρουσιάζει καθυστέρηση στην ανάπτυξη μεγάλων υποδομών αποθήκευσης (όπως οι μπαταρίες και η αντλησιοταμίευση), η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος στο ελληνικό χρηματιστήριο κατακρημνίζεται, αγγίζοντας συχνά ακόμη και το μηδέν.

2. Η ταχύτητα της Βουλγαρίας στην εγκατάσταση μπαταριών

Αντίθετα με την Ελλάδα, η Βουλγαρία κινείται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης. Έχοντας εγκαταστήσει μεγάλες μονάδες μπαταριών και διαθέτοντας παραδοσιακά ισχυρά συστήματα αντλησιοταμίευσης (όπως το συγκρότημα Chaira), οι Βούλγαροι traders:

• Αγοράζουν το ελληνικό ρεύμα το μεσημέρι, όταν είναι σχεδόν δωρεάν ή σε υπερβολικά χαμηλές τιμές, και το διοχετεύουν στις δικές τους υποδομές αποθήκευσης.

• Αποθηκεύουν την ενέργεια αυτή με ελάχιστο κόστος.

3. Η επαναπώληση τις ώρες αιχμής (Βραδινό Arbitrage)

Μόλις δύσει ο ήλιος στην Ελλάδα, η παραγωγή των φωτοβολταϊκών μηδενίζεται απότομα, ενώ η ζήτηση για ηλεκτρικό ρεύμα αυξάνεται (βραδινή αιχμή). Για να καλυφθεί αυτό το κενό, το ελληνικό σύστημα επιστρατεύει τις ακριβές μονάδες φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος να εκτινάσσεται στα ύψη.

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, οι Βούλγαροι έμποροι ενέργειας αποδεσμεύουν το φθηνό ρεύμα που αγόρασαν το μεσημέρι από την Ελλάδα και, εκμεταλλευόμενοι τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις (όπως τη γραμμή Νέα Σάντα – Μαρίτσα), το μεταφέρουν και το μεταπωλούν πίσω στην ελληνική αγορά στην ακριβή βραδινή τιμή.

Το αποτέλεσμα

Με αυτή τη διαδικασία, οι βουλγαρικές επιχειρήσεις ενέργειας επιτυγχάνουν τεράστια περιθώρια κέρδους μέσα στην ίδια ημέρα. Η Ελλάδα, στερούμενη των απαραίτητων «μπαταριών» για να κρατήσει τη δική της φθηνή πράσινη ενέργεια, αναγκάζεται να την εξάγει σχεδόν δωρεάν και στη συνέχεια να την επαναγοράζει ως ακριβή εισαγωγή, επιβαρύνοντας τελικά το συνολικό κόστος του συστήματος.

Γιατί Συμβαίνει Αυτό;

Το πρόβλημα εστιάζεται στην καθυστέρηση υλοποίησης των ελληνικών διαγωνισμών για μπαταρίες. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στην εγκατάσταση ΑΠΕ, η έλλειψη εγχώριων «αποθηκών» την αναγκάζει να χαρίζει ενέργεια το μεσημέρι και να την εξαγοράζει χρυσή το βράδυ.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται συστηματικά στις χώρες με το ακριβότερο ρεύμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό οφείλεται κυρίως στην υψηλή εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή, στις δομικές στρεβλώσεις της χονδρεμπορικής αγοράς και στο κόστος των εκπομπών άνθρακα.

Οι τιμές λιανικής στα οικιακά τιμολόγια κυμαίνονται σε ελαφρώς ηπιότερα επίπεδα σε σχέση με προηγούμενους μήνες, με τον μέσο όρο στα «πράσινα» τιμολόγια να διαμορφώνεται λίγο κάτω από τα ($0,17) ανά κιλοβατώρα (kWh).

Πράσινα (Ειδικά) Τιμολόγια: Η χρέωση της ΔΕΗ (Γ1/Γ1Ν) διατηρείται στα \(\$0,138\) ανά kWh, ενώ οι υπόλοιποι πάροχοι κινούνται μεταξύ ($0,14) και ($0,16) ανά kWh.

Μπλε (Σταθερά) Τιμολόγια: Παρέχουν προστασία από τις διακυμάνσεις με τις τιμές να ξεκινούν από περίπου ($0,14) ανά kWh.

Κίτρινα (Κυμαινόμενα) Τιμολόγια: Οι τιμές διαμορφώνονται ανάλογα με το Χρηματιστήριο Ενέργειας, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεκινούν κάτω από τα ($0,14) ανά kWh.

Με όρους ονομαστικών τιμών, η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά στις 3-5 ακριβότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Με όρους αγοραστικής δύναμης (συνυπολογίζοντας το μέσο εισόδημα των νοικοκυριών), το κόστος γίνεται ιδιαίτερα δυσβάσταχτο, φέρνοντας συχνά τη χώρα στην πρώτη θέση της ακρίβειας στην ΕΕ.