Σαν σήμερα 6 Δεκεμβρίου: Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου

Το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου 2008, στην οδό Μεσσολογγίου και Τζαβέλα σημειώνεται ένα από τα πιο τραγικά περιστατικά αστυνομικής βίας που σημάδεψε την Ελλάδα. Ο 15χρονος μαθητής Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος πέφτει νεκρός από τη σφαίρα του ειδικού φρουρού Επαμεινώνδα Κορκονέα. Η είδηση έγινε γνωστή μέσα σε λίγα λεπτά, πυροδοτώντας ένα πρωτοφανές ξέσπασμα οργής σε ολόκληρη τη χώρα.

Η παρέα του ανήλικου Αλέξανδρου -μεταξύ των οποίων και ο φίλος του Νίκος Ρωμανός που γιόρταζε τη γιορτή του- βρισκόταν στη συμβολή των οδών Τζαβέλλα και Μεσολογγίου στα Εξάρχεια, όταν ήρθε σε λεκτική αντιπαράθεση με δύο ειδικούς φρουρούς που περιπολούσαν την περιοχή. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Κορκονέας πυροβολεί τρεις φορές, με τη μία από τις τρεις σφαίρες να βρίσκει την καρδιά του νεαρού μαθητή και να καρφώνεται στον 10ο θωρακικό σπόνδυλο, με αποτέλεσμα να βρει ακαριαίο θάνατο.

Η εκδοχή περί «εξοστρακισμού» που προβλήθηκε αρχικά από την αστυνομία προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη αγανάκτηση, καθώς αυτόπτες μάρτυρες κατέθεταν διαφορετικές περιγραφές. Αργότερα, ενώπιον του δικαστηρίου, ο Κορκονέας υποστήριζε πως πυροβόλησε για να διασφαλίσει τη σωματική του ακεραιότητα από την επίθεση που δεχόταν με το συνάδελφο και συγκατηγορούμενό του Βασίλη Σαραλιώτη από συγκεντρωμένους.

Η είδηση της δολοφονίας διαδόθηκε σαν αστραπή και έβαλε «φωτιά» στη χώρα. Το ίδιο βράδυ τα Εξάρχεια μετατράπηκαν σε πεδίο μάχης. Χιλιάδες νέοι βγήκαν στους δρόμους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και πολλών άλλων πόλεων και άρχισαν οι καταλήψεις σε σχολεία και πανεπιστημιακές σχολές σε όλη την Ελλάδα. Οι εικόνες από τις ογκώδεις διαδηλώσεις των επόμενων ημερών έκαναν το γύρο του κόσμου και τα διεθνή μέσα να μιλούν για «εξέγερση». Εμπρηστικές επιθέσεις, οδοφράγματα, πετροπόλεμος, συγκρούσεις, μολότοφ, καταλήψεις αστυνομικών τμημάτων αλλά και πρωτοφανής αστυνομική καταστολή συνέθεταν την εικόνα που κυριαρχούσε στο κέντρο της πρωτεύουσας αλλά και σε άλλες πόλεις.

Στις 9 Δεκεμβρίου, χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν στο νεκροταφείο του Παλαιού Φαλήρου για το τελευταίο αντίο στο νεαρό μαθητή. Η παρουσία της αστυνομίας πυροδοτεί νέα επεισόδια στην ευρύτερη περιοχή, ενώ τα πνεύματα οξύνονται ιδιαίτερα όταν αστυνομικός πυροβολεί στον αέρα. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν και το βράδυ με την ίδια ένταση, όχι μόνο στην Αθήνα.

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, τα πρωτοσέλιδα των διεθνών μέσων φιλοξενούσαν τις εικόνες του φλεγόμενου δέντρου στην πλατεία Συντάγματος.

Οι διαδηλώσεις κράτησαν εβδομάδες, κυριαρχημένες από ένταση, συγκρούσεις, αυτοσχέδια οδοφράγματα, αλλά και μαζικές ειρηνικές πορείες. Τα γεγονότα της 6ης Δεκεμβρίου έγιναν το σύμβολο μιας βαθύτερης κρίσης εμπιστοσύνης απέναντι στους θεσμούς και την κρατική εξουσία.

Το 2010, ο Επαμεινώνδας Κορκονέας καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση, ενώ ο συνεργάτης του Βασίλης Σαραλιώτης καταδικάστηκε σε μικρότερη ποινή για συνέργεια. Το 2019, η αναγνώριση «προτέρου εντίμου βίου» προκάλεσε την αποφυλάκιση Κορκονέα λόγω μείωσης της ποινής, γεγονός που αναζωπύρωσε την κοινωνική οργή. Το 2023 το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Λαμίας επέβαλε εκ νέου ισόβια κάθειρξη, κρίνοντας τελικά ένοχο τον Κορκονέα χωρίς ελαφρυντικό.

Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου παραμένει ένα βαθύ τραύμα αλλά και σημείο αναφοράς για μια ολόκληρη γενιά.