Σαν σήμερα 6 Μαΐου: Οι εκλογές του 2012 που άλλαξαν το πολιτικό σκηνικό – Τα πρωτοφανή φαινόμενα και τα σημαντικότερα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο

NewsRoom

06.05.2024

Το 2012 η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολη. Η χώρα βιώνει ήδη δύο χρόνια λιτότητας και βρίσκεται σε βαθιά ύφεση, με υψηλά ποσοστά ανεργίας, καθημερινά αισθητή την φτώχεια και πολλούς πολίτες να βράζουν από αγανάκτηση. Η κατάσταση αυτή στην ελληνική οικονομία και κοινωνία αποτέλεσε τον καταλύτη για να αλλάξει το πολιτικό τοπίο στην Ελλάδα και να παρατηρηθούν πρωτοφανή φαινόμενα από την περίοδο της μεταπολίτευσης και μετά, όπως το πλήγμα του δικομματισμού, η άνοδος της Αριστεράς αλλά και η αισθητή παρουσία της ακροδεξιάς.

Η πτώση του δικομματισμού

Κατά τις εκλογές του Μαΐου 2012 η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, τα δύο κόμματα που εναλλάσσονταν στη διακυβέρνηση από την πτώση της Χούντας μέχρι και τότε (δηλαδή σε 12 εκλογικές διαδικασίες), έχασαν πάνω από 3,3 εκατομμύρια ψήφους σε σχέση με τις προηγούμενες. Συγκεκριμένα τα δύο κόμματα μαζί συγκέντρωσαν ποσοστό 32% (18,85% + 13,18%) τη στιγμή που στις προηγούμενες εκλογές το ποσοστό τους ήταν αθροιστικά 77%.

Τη μεγαλύτερη φθορά είχε το ΠΑΣΟΚ, το οποίο κατέγραψε πτώση άνω του 30% από τις εκλογές του 2009 και πτώση 65% από τις εκλογές του 2007. Αυτό εξηγείται μεταξύ άλλων από το μέγεθος της απογοήτευσης που αισθάνθηκαν οι ψηφοφόροι του από μνημονιακές πολιτικές που εφάρμοσε το ΠΑΣΟΚ, ένα κόμμα που παραδοσιακά στήριζε τα λαϊκά στρώματα και υποστηριζόταν από αυτά.

Να σημειωθεί ότι με εξαίρεση τις εκλογές του 1996, αυτές είναι οι πρώτες εκλογές από το 1952 στις οποίες οι ηγεσίες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ δεν περιλαμβάνουν κάποιο μέλος της οικογένειας Παπανδρέου, Καραμανλή ή Μητσοτάκη.

Η άνοδος της Αριστεράς

Χαρακτηριστικό των εκλογών του Μαΐου του 2012 ήταν επίσης η άνοδος της Αριστεράς. Όσοι βλέπουν την κρίση στην Ελλάδα ως κρίση του καπιταλισμού εστιάζουν σε κόμματα που προσφέρουν εναλλακτικές και ψάχνουν λύση σε αντιμνημονιακά μέτωπα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, με επικεφαλής τον νέο και δυναμικό Αλέξη Τσίπρα, έχει υιοθετήσει σκληρή γραμμή ενάντια στην Τρόικα και υποστηρίζει ότι αντιτίθεται στα μνημόνια. Καταφέρνει να καταγράψει αύξηση 12% για το κόμμα του σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές και να βγει δεύτερο κόμμα με 16,78%.

Το ΚΚΕ, που στηρίζει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ και την ΕΕ, συγκεντρώνει ένα σημαντικό 8,48%, με μικρή άνοδο από το 2009.

Έτσι η Αριστερά αποκτά αθροιστικά άνω του 25% των ψήφων –ποσοστό πρωτοφανές από το 1958 και ύστερα- και αυτό χωρίς να υπολογιστεί η μετριοπαθής Δημοκρατική Αριστερά (6,11%), οι Οικολόγοι Πράσινοι (3%) και η ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α (1,19%).

Η άνοδος και της ακροδεξιάς

Παράλληλα η ξενοφοβία και ο εθνικισμός φαίνεται ότι βρίσκουν έδαφος στην Ελλάδα με την ακροδεξιά να καταγράφει πρωτοφανή άνοδο. Ο Πάνος Καμμένος με τους Ανεξάρτητους Έλληνες βγαίνει τέταρτο κόμμα, με ποσοστό 10,62%. Η ναζιστική οργάνωση Χρυσή Αυγή κερδίζει χαμένες ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, του ΛΑΟΣ αλλά και του ΠΑΣΟΚ και καταγράφει άνοδο 6,7%, συγκεντρώνοντας 7% στις εκλογές και τελικά μπαίνοντας και στη Βουλή.

Η αποχή και οι επαναληπτικές εκλογές

Στις εκλογές της 6ης Μαΐου η αποχή σημειώνει ρεκόρ έως τότε, αγγίζοντας το 34,88%, κάτι που φανέρωσε την μεγάλη απογοήτευση των ψηφοφόρων.

Τελικά κανένα κόμμα δεν κερδίζει την απόλυτη πλειοψηφία εδρών της Βουλής με αποτέλεσμα να μη γίνει δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης και έτσι οι εκλογές επαναλήφθηκαν στις 17 Ιουνίου 2012.

Νέα Δημοκρατία και ΣΥΡΙΖΑ σημειώνουν άνοδο αλλά κανένα κόμμα δεν εξασφαλίζει την απόλυτη πλειοψηφία. Τελικά ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ συμφώνησαν στον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας και στις 20 Ιουνίου 2012 ορκίστηκε πρωθυπουργός ο Αντώνης Σαμαράς.

Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο

1835: Εκδίδεται το πρώτο φύλλο της εφημερίδας New York Herald.

1889: Ανοίγει για το κοινό στο Παρίσι ο Πύργος του Άιφελ.

1889: Οι «Καραβανάδες», η συντηρητική παράταξη της Κρήτης, με ψήφισμά τους ζητούν την Ένωση του νησιού με την Ελλάδα (Επανάσταση του 1889).

1940: Ο Αμερικανός συγγραφέας, Τζον Στάινμπεκ, τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ για το περίφημο μυθιστόρημά του «Τα Σταφύλια της Οργής».

1960: Πάνω από 20.000.000 τηλεθεατές παρακολουθούν τον πρώτο βασιλικό γάμο που μεταδίδεται από την τηλεόραση, όταν η πριγκίπισσα Μαργαρίτα του Ηνωμένου Βασιλείου παντρεύεται τον Άντονι Άρμστρονγκ-Τζόουνς στο Αββαείο του Ουέστμινστερ.

1968: Σημειώνεται η πιο βίαιη ημέρα του «Γαλλικού Μάη», με επίκεντρο το Καρτιέ Λατέν («Ματωμένη Δευτέρα»). Συγκρούσεις σώμα με σώμα των χιλιάδων φοιτητών που διαδηλώνουν για την απελευθέρωση των συντρόφων τους και της αστυνομίας. Ο απολογισμός είναι 945 τραυματίες, από τους οποίους 345 αστυνομικοί, ενώ πραγματοποιούνται και 422 συλλήψεις. Το συνδικαλιστικό κίνημα τάσσεται στο πλευρό των φοιτητών.

1970: Απεργία πείνας μίας εβδομάδας αρχίζει ο Μανώλης Γλέζος διαμαρτυρόμενος για την μη απόλυση όλων των πολιτικών κρατουμένων.

1980: Πραγματοποιείται το ντεμπούτο του Νίκου Γκάλη στην εθνική Ελλάδας, στον αγώνα εναντίον της Σουηδίας (71-79), που έγινε στο Βεβέ της Ελβετίας για το Προολυμπιακό Τουρνουά.

2004: Φτάνει στην Αθήνα για διήμερη επίσημη επίσκεψη ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προκειμένου να συζητήσει με την ελληνική πολιτειακή και πολιτική ηγεσία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

2007: O Παναθηναϊκός αναδεικνύεται πρωταθλητής Ευρώπης στο μπάσκετ για τέταρτη φορά στην ιστορία του. Στον τελικό του Final 4 που έγινε στο ΟΑΚΑ επικράτησε της ΤΣΣΚΑ Μόσχας με 93-91.

2010: Με 172 ψήφους υπέρ και 121 κατά, υπερψηφίζεται επί της αρχής του το νομοσχέδιο για τα έκτακτα οικονομικά μέτρα στην Ελλάδα.

2012: Διεξάγονται οι βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα. Κανένα κόμμα δεν κερδίζει την απόλυτη πλειοψηφία εδρών της Βουλής και έτσι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, αναθέτει διερευνητικές εντολές στους αρχηγούς των τριών πρώτων κομμάτων κατ’ επιταγήν του Συντάγματος. Και οι τρεις αποτυγχάνουν να σχηματίσουν κυβέρνηση και επιστρέφουν τις εντολές. Όταν όλες οι προσπάθειες αποτυγχάνουν, στις 16 Μαΐου καλείται ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Παναγιώτης Πικραμμένος, να σχηματίσει υπηρεσιακή κυβέρνηση που θα διεξαγάγει εκλογές, οι οποίες θα γίνουν στις 17 Ιουνίου.

Αξιοσημείωτα ήταν η μεγάλη άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στα αστικά κέντρα και είσοδος της ακροδεξιάς Χρυσής Αυγής στη Βουλή. Το πολιτικό σκηνικό αλλάζει ριζικά. Τα αποτελέσματα: ΝΔ: 18,85% (108 έδρες), ΣΥΡΙΖΑ: 16,78% (52 έδρες), ΠΑΣΟΚ: 13,18% (41 έδρες), Ανεξάρτητοι Έλληνες: 10,60% (33 έδρες), ΚΚΕ: 8,48% (26 έδρες), Χρυσή Αυγή 6,97% (21 έδρες), ΔΗΜΑΡ: 6,11% (19 έδρες).