Mεγάλη ιστορική υποβρύχια έκρηξη στην καλδέρα της Σαντορίνης αποκάλυψε διεθνής ερευνητική ομάδα
Υποβρύχια έκρηξη του ηφαιστείου που συνέβη το 726 μ.Χ. παρήγαγε τόσο μεγάλη ποσότητα ελαφρόπετρας που κάλυψε τη θάλασσα σε μια τεράστια περιοχή μέχρι τις ακτές της Μικράς Ασίας, δηλαδή πάνω από 400 χιλιόμετρα μακριά
Μια υποβρύχια έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, που συνέβη το 726 μ.Χ. και ήταν πολύ μεγαλύτερη από ό,τι πίστευε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα, έφεραν στο φως έρευνες διεθνούς ωκεανογραφικής αποστολής.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Nature Geoscience».
Η επιστημονική έρευνα – Για πρώτη φορά υποθαλάσσιες γεωτρήσεις σε βάθος μέχρι και 160 μέτρων μέσα στην καλδέρα
Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην ωκεανογραφική ερευνητική αποστολή 398 στη Σαντορίνη, στο πλαίσιο του προγράμματος «International Ocean Discovery Program», με επικεφαλής τον Γιόνας Πράιν από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου και τη συμμετοχή της αναπληρώτριας καθηγήτριας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Εύης Νομικού, πραγματοποίησαν για πρώτη φορά υποθαλάσσιες γεωτρήσεις σε βάθος μέχρι και 160 μέτρων μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης και ανακάλυψαν υποβρύχιες αποθέσεις ελαφρόπετρας που τοποθετούνται χρονικά το 726 μ.Χ. και συνάδουν με τις ιστορικές καταγραφές για μια υποβρύχια έκρηξη που συνέβη εκείνη την εποχή.
Αν και η έκρηξη αυτή ήταν γνωστή, θεωρούνταν πολύ μικρή μέχρι σήμερα. Όπως διαπίστωσε, όμως, η ερευνητική ομάδα, παρήγαγε τόσο μεγάλη ποσότητα ελαφρόπετρας που κάλυψε τη θάλασσα σε μια τεράστια περιοχή μέχρι τις ακτές της Μικράς Ασίας, δηλαδή πάνω από 400 χιλιόμετρα μακριά.

Το ερευνητικό σκάφος JOIDES στην καλδέρα της Σαντορίνης, με φόντο το ηφαίστειο της Νέας Καμένης. Credit: Thomas Ronge, JRSO IODP.
Η βίαιη αυτή έκρηξη πρέπει να συνέβη κυρίως κάτω από την επιφάνεια του νερού, καθώς δεν έχουν εντοπιστεί υπολείμματά της στην ξηρά. Ο όγκος αυτού του στρώματος τέφρας και πετρωμάτων μπορεί να είναι έως και 3,1 κυβικά χιλιόμετρα με εκτιμώμενο μέγεθος έκρηξης (VEI) πέντε.
Σε φάση «επαναφόρτισης» το ηφαίστειο, μετά την έκρηξη της Εποχής του Χαλκού
Η Σαντορίνη είναι ενεργή εδώ και περίπου 650.000 χρόνια και ταξινομείται ως ένα πολυκυκλικό ηφαίστειο, με φάσεις ανανέωσης και επαναφόρτισης μέσω νέων ροών μάγματος με μικρές, αλλά συχνές εκρήξεις.
Αυτό ακολουθείται από μια φάση συσσώρευσης με λίγες εκρήξεις κατά τη διάρκεια πολλών χιλιάδων ετών πριν από μια ισχυρή έκρηξη που προκαλεί κατάρρευση της καλδέρας, με την τελευταία να είναι η Μινωική έκρηξη που έγινε την Εποχή του Χαλκού, περίπου το 1.600 π.Χ. Έπειτα από αυτή την τεράστια έκρηξη, ένα καινούριο ηφαίστειο, η Καμένη, εμφανίστηκε στο κέντρο της καλδέρας και σήμερα οι κορυφές αυτού του κυρίως υποθαλάσσιου ηφαιστείου αποτελούν τα νησιά Νέα και Παλαιά Καμένη εντός της καλδέρας της Σαντορίνης.
Τα πρόσφατα ευρήματα της αποστολής 398, στην οποία συμμετέχουν 32 επιστήμονες από εννιά χώρες, αμφισβητούν την επικρατούσα γνώση των ηφαιστειακών φάσεων της Σαντορίνης. Καθώς το ηφαίστειο βρίσκεται σε μια τυπική φάση σχηματισμού λάβας (επαναφόρτισης) μετά την έκρηξη της Εποχής του Χαλκού, οι επιστήμονες θεωρούσαν μέχρι σήμερα ότι η φάση αυτή είναι ικανή να δώσει μικρές εκρήξεις. Ωστόσο, οι πρόσφατες υποθαλάσσιες γεωτρήσεις και η ανακάλυψη ενός στρώματος ελαφρόπετρας πάχους 40 μέτρων δείχνουν ότι το ηφαίστειο ήταν ικανό όχι μόνο για μικρές εκρήξεις, αλλά και για μεγαλύτερες κατά τη διάρκεια των πρώτων σταδίων του κύκλου της καλδέρας.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η έκρηξη του 726 μ.Χ. ήταν 30 φορές μικρότερη από τη μινωική και «δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι μια τέτοια έκρηξη θα συμβεί ξανά στο εγγύς μέλλον», όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Νομικού. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι «η αλλαγή στην κατανόηση της συμπεριφοράς του ηφαιστείου της Σαντορίνης έχει σημαντικές επιπτώσεις για την εκτίμηση του ηφαιστειακού κινδύνου και πρέπει να ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις και την αξιολόγηση της ηφαιστειακής επικινδυνότητας».
Όπως προσθέτει η ίδια, αυτά τα ευρήματα «δείχνουν επίσης ότι τα παγκόσμια αρχεία ηφαιστειακών εκρήξεων είναι σε μεγάλο βαθμό ελλιπή σε ό,τι αφορά τις εκρήξεις κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η αναγνώριση των δυνητικά επικίνδυνων εκρήξεων στα πρώτα στάδια του κύκλου κατασκευής της καλδέρας είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων στρατηγικών μείωσης του κινδύνου τόσο σε τοπικό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο».

Υπόθεση Μαζωνάκη: «Κανένας γιατρός δεν κατείχε την ιατρική ειδικότητα για την προμήθεια προποφόλης»
Θρήνος στη Θεσσαλονίκη: Νεκρός 21χρονος που έπεσε από τον Λευκό Πύργο
Βλαντιμίρ Πούτιν μετά την τριμερή: «Κίεβο και Ευρώπη δεν θέλουν να τερματίσουν τον πόλεμο στην Ουκρανία»
Γυναικοκτονία στο Θησείο: «Ήταν καλή γυναίκα, δεν μπορώ να το εξηγήσω» – Μαρτυρία για τη δολοφονία της 61χρονης
Σενζέν, πίσω από τις κάμερες: Πώς Τραμπ, Πούτιν, Σι στήνουν το νέο σκηνικό – Τι μένει για την Ευρώπη
Νέος “χείμαρρος” Σαμαρά κατά της Κυβέρνησης Μητσοτάκη για το στεγαστικό που “στραγγαλίζει” την Ελληνική οικογένεια: «500.000 σπίτια κλειστά μόνο στην Αττική και οι Έλληνες δεν βρίσκουν στέγη» – Βαριές καταγγελίες για το ανεξέλεγκτο ράλι των ενοικίων και τα “παιχνίδια” με τα Αirbnb και τις Golden Visa – Δείτε το βίντεο με τη βαρυσήμαντη παρέμβαση και το σχέδιο του πρώην Πρωθυπουργού για την αντιμετώπιση αυτού του μεγάλου προβλήματος
Κλιμάκια του FBI εδώ και αρκετά 24ωρα στην Αθήνα για την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Ερευνούν όλες τις λεπτομέρειες των διασυνδέσεων και των σχέσεων της πρώην Πρέσβειρας των ΗΠΑ στην ελληνική πρωτεύουσα!
Έλον Μασκ: «Αισθάνομαι πολύ ανόητος»- Η δημόσια μεταμέλειά του για τα 445 εκατ. δολάρια που έδωσε στους Ρεπουμπλικάνους
Πολεμικό Ναυτικό: Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ σε κοινή ναυτική άσκηση νότια της Κύπρου
Συνελήφθη στο Ζεφύρι η ιδιοκτήτρια του οχήματος που μπούκαρε στο προαύλιο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων
Θησείο: Ασύλληπτο μένος από τον γυναικοκτόνο – Την έβαλε κάτω και την πατούσε, στραγγαλισμό δείχνει η ιατροδικαστική
O Γιάννης Παπαμιχαήλ νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική μετά από εισαγγελική παραγγελία
Ζεφύρι: Η εξαφανισμένη φιάλη οξυγόνου και ο αξιωματικός που δεν πήγε στην πυρκαγιά
Σοκ στον καλλιτεχνικό κόσμο: Νεκρός μέσα στο σπίτι του βρέθηκε ο ηθοποιός Λεωνίδας Νικολαΐδης – Πέρασαν ημέρες μέχρι να τον αναζητήσει κάποιος – Η συγκλονιστική αποκάλυψη του Σπύρου Μπιμπίλα
Ξεκίνησε η τριμερής Τραμπ – Πούτιν – Σι: “Γράφουμε ιστορία” δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος