Σχέδιο εκποίησης της χώρας ή οικονομική “άλωση” χωρίς επιστροφή; Νερό, ενέργεια και στρατηγικές υποδομές σε ισχυρά ιδιωτικά συμφέροντα – Στο στόχαστρο ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ – Φόβοι για εκτίναξη των τιμών, απώλεια ελέγχου και δημιουργία νέας γενιάς ολιγαρχών

Έντονες αντιδράσεις και πολιτικές καταγγελίες προκαλούν οι πληροφορίες περί σχεδιασμού περαιτέρω ιδιωτικοποιήσεων σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές, με επίκεντρο τις εταιρείες ύδρευσης ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, αλλά και ενεργειακά δίκτυα όπως ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ.

Σύμφωνα με τις αιτιάσεις που διατυπώνονται, η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει τρόπους περιορισμού της κρατικής συμμετοχής σε στρατηγικούς οργανισμούς κοινής ωφέλειας, παρά τις αποφάσεις του Συμβούλιο της Επικρατείας που έχουν θέσει εμπόδια στην ιδιωτικοποίηση του νερού. Οι επικριτές της κυβερνητικής πολιτικής υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να αξιοποιηθούν ευρωπαϊκοί μηχανισμοί και κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να ανοίξει ο δρόμος για σταδιακή αποδυνάμωση του δημόσιου ελέγχου.

Όπως τονίζεται από όσους αντιδρούν στις εξελίξεις, το μοντέλο αυτό θυμίζει –κατά την άποψή τους– τις μαζικές ιδιωτικοποιήσεις που εφαρμόστηκαν μετά την κατάρρευση της Σοβιετική Ένωση, όταν κρατικά μονοπώλια πέρασαν σε χέρια ισχυρών οικονομικών παραγόντων, δημιουργώντας νέα κέντρα οικονομικής ισχύος.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται κυρίως το νερό, το οποίο χαρακτηρίζεται από πολλούς ως κοινωνικό αγαθό που δεν θα πρέπει να περάσει σε ιδιωτικό έλεγχο. Εκφράζονται φόβοι ότι πιθανή μείωση της κρατικής συμμετοχής στις εταιρείες ύδρευσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμολογίων και υποβάθμιση υπηρεσιών, με αναφορές σε παραδείγματα χωρών όπως η Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία, όπου έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς αντίστοιχες επικρίσεις για ιδιωτικοποιήσεις κοινωφελών υπηρεσιών.

Παράλληλα, γίνεται λόγος για ευρύτερες συνέπειες στην οικονομική και αναπτυξιακή πολιτική της χώρας, καθώς –σύμφωνα με τις ίδιες απόψεις– η μεταφορά στρατηγικών υποδομών σε ξένους επενδυτές περιορίζει τη δυνατότητα κρατικής παρέμβασης.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται συχνά η Fraport Greece και η διαχείριση του αεροδρομίου «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη, όπου επικριτές της πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων συνδέουν τις αυξήσεις τελών με την αποχώρηση εταιρειών όπως η Ryanair και η FedEx, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην τοπική οικονομία και την ανταγωνιστικότητα της περιοχής.