Σε αναβρασμό η Γαλλία: Τέθηκε σε ισχύ ο νόμος για την υποβοηθούμενη αυτοκτονία – Οι προϋποθέσεις, οι προσφυγές, οι σφοδρές αντιδράσεις και η μακρά πολιτική αντιπαράθεση

Η υποβοηθούμενη αυτοκτονία αποτελεί πλέον θεσμοθετημένο δικαίωμα στη Γαλλία, μετά από χρόνια έντονης πολιτικής και κοινωνικής συζήτησης. Ο νέος νόμος δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 19 Αυγούστου στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας, αφού επικυρώθηκε από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και είχε προηγουμένως εγκριθεί, με ορισμένες επιφυλάξεις, από το Συνταγματικό Συμβούλιο. Η νομοθεσία προβλέπει ότι, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, ο ασθενής θα μπορεί να χορηγεί ο ίδιος στον εαυτό του θανατηφόρα ουσία παρουσία επαγγελματία υγείας. Μόνο εφόσον είναι σωματικά ανίκανος να το πράξει, η ουσία θα μπορεί να χορηγείται από επαγγελματία.

Το δικαίωμα δεν παρέχεται χωρίς περιορισμούς. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι ενήλικος, Γάλλος πολίτης ή να διαμένει επί μακρόν στη χώρα, να πάσχει από «σοβαρή και ανίατη» ασθένεια σε τελικό ή «προχωρημένο» στάδιο και να βιώνει αφόρητη σωματική οδύνη. Παράλληλα, θα πρέπει να είναι σε θέση να εκφράζει ελεύθερα και με πλήρη επίγνωση την επιλογή του μέχρι το τέλος της διαδικασίας. Ειδική διαδικασία αξιολόγησης από γιατρό, με τη συμμετοχή και άλλων επαγγελματιών υγείας, θα κρίνει εάν πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Πάντως, πριν αρχίσει η πρακτική εφαρμογή της νομοθεσίας, η γαλλική κυβέρνηση θα πρέπει να εκδώσει τα απαραίτητα εκτελεστικά διατάγματα.

Η υποβοηθούμενη αυτοκτονία και οι αντιδράσεις στη Γαλλία

Με τη νομοθετική αλλαγή, η Γαλλία προστίθεται στον περιορισμένο αριθμό χωρών που έχουν θεσπίσει αντίστοιχες πρακτικές, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Ελβετία, ο Καναδάς και η Ουρουγουάη. Το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε ότι καμία από τις διατάξεις του νόμου δεν αντίκειται στο Σύνταγμα. Ο Εμανουέλ Μακρόν χαιρέτισε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι «ολοκληρώνει μια υποδειγματική δημοκρατική συζήτηση», ενώ ο πρώην βουλευτής του MoDem και εισηγητής του νομοσχεδίου, Ολιβιέ Φαλόρνι, έκανε λόγο για «σημαντικό βήμα προς τα εμπρός που επιτέλους γίνεται πραγματικότητα». Στον αντίποδα, το Ίδρυμα Jérôme Lejeune εξέφρασε την «οργή» του, ενώ η ένωση Les Éligibles et leurs aidants προειδοποίησε για «τον εξαιρετικά μεγάλο κίνδυνο που θέτει ο νόμος για τους πιο ευάλωτους».

Οι πέντε προσφυγές και η μακρά πολιτική αντιπαράθεση

Η νομοθετική διαδρομή είχε ξεκινήσει με συνέλευση πολιτών που συγκροτήθηκε με πρωτοβουλία του Μακρόν και ακολούθησαν έντονες κοινοβουλευτικές αντιπαραθέσεις. Συνολικά κατατέθηκαν πέντε προσφυγές στο Συνταγματικό Συμβούλιο, αριθμός ενδεικτικός της έντασης που προκάλεσε η μεταρρύθμιση. Μία από αυτές προήλθε από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί, η κυβέρνηση του οποίου συνδυάζει το στρατόπεδο Μακρόν, που τάσσεται γενικά υπέρ της νομοθεσίας, με τους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι στην πλειονότητά τους αντιτίθενται. Μέχρι σήμερα, η Γαλλία επέτρεπε πρακτικές όπως η άρνηση τεχνητής υποστήριξης της ζωής και η βαθιά καταστολή πριν από τον θάνατο, ενώ ασθενείς που αναζητούσαν ενεργές επιλογές για τον τερματισμό της ζωής τους αναγκάζονταν να ταξιδεύουν σε χώρες όπου αυτές ήταν νόμιμες.