Σε ποιές περιοχές της Ελλάδας έχουν εμφανιστεί λαγοκέφαλοι; – Ο χάρτης με τις παραλίες και τι πρέπει να κάνουμε μετά από δάγκωμα

Ένα δάγκωμα από λαγοκέφαλο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σοβαρό τραύμα. Το καθαυτό δάγκωμα δεν θεωρείται τοξικό, αλλά το ψάρι έχει ισχυρές σιαγόνες που μοιάζουν με ράμφος και μπορούν να προκαλέσουν βαθιές τομές, έντονη αιμορραγία, ακόμη και απώλεια ιστών ή δαχτύλων.

Το ψάρι είναι επίσης επικίνδυνο αν καταναλωθεί επειδή περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια και θάνατο. Αυτό σημαίνει ότι η επείγουσα αντίδραση έχει δύο ξεχωριστά μηνύματα: αντιμετωπίστε το δάγκωμα ως σοβαρό τραυματισμό και μην καταναλώσετε ποτέ το ψάρι.

Χάρτης: Πού εντοπίζεται ο λαγοκέφαλος στην Ελλάδα

Το Ελληνικό Δίκτυο για τα Υδρόβια Χωροκατακτητικά Είδη (ELNAIS) του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) καταγράφει την παρουσία και εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες.

Στον παρακάτω χάρτη του ELNAIS καταγράφονται όλες οι τοποθεσίες στις ελληνικές θάλασσες και παραλίες όπου έχει θεαθεί ή αλιευθεί λαγοκέφαλος:

Τι πρέπει να κάνετε αμέσως μετά από δάγκωμα λαγοκέφαλου

Πρώτον, απομακρυνθείτε με ασφάλεια από το ψάρι και έξω από το νερό. Μην προσπαθήσετε να το πιάσετε, να το χειριστείτε ή να το φέρετε στην παραλία για… φωτογραφίες. Κρατήστε τα παιδιά και τα κατοικίδια μακριά, ειδικά εάν το ψάρι είναι παγιδευμένο, στρεσαρισμένο, ακόμα και φαινομενικά νεκρό στην ακτή.

Στη συνέχεια, ξεκινήστε τις πρώτες βοήθειες:

Ξεπλύνετε αμέσως την πληγή με άφθονο καθαρό τρεχούμενο νερό και σαπούνι
Μην χρησιμοποιείτε θαλασσινό νερό για να καθαρίσετε την πληγή
Μην εφαρμόζετε τοπικά αντισηπτικά ή κρέμες, εκτός εάν σας το συστήσει γιατρός
Εφαρμόστε σταθερή, συνεχή πίεση με καθαρή γάζα ή ένα καθαρό πανί
Εάν η αιμορραγία είναι έντονη, διατηρήστε την πίεση στην πληγή και, αν είναι δυνατόν, σηκώστε το τραυματισμένο άκρο πάνω από το επίπεδο της καρδιάς
Ζητήστε ιατρική φροντίδα το συντομότερο δυνατό
Οι σχετικές οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού τονίζουν ότι απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, επειδή αυτά τα τραύματα μπορεί να απαιτούν ράμματα, προστασία από τον τέτανο ή εξειδικευμένη φροντίδα. Σε απομακρυσμένες περιοχές ή εάν η αιμορραγία είναι σοβαρή, καλέστε το 166 ή το 112 ενώ συνεχίζετε τις πρώτες βοήθειες.

Γιατί το δάγκωμα από λαγοκέφαλο μπορεί να είναι τόσο σοβαρό;

Ο Lagocephalus sceleratus ανήκει στην οικογένεια των ψαριών pufferfish, τα οποία έχουν ισχυρές οδοντικές πλάκες που σχηματίζουν ένα στόμα που μοιάζει με ράμφος. Το ΕΛΚΕΘΕ περιγράφει το είδος ως έχον πολύ αιχμηρά δόντια στη γνάθο και σημειώνει ότι έχουν αναφερθεί επιθέσεις σε ανθρώπους.

Μια δημοσιευμένη αναφορά περίπτωσης από την ανατολική Μεσόγειο περιέγραφε ένα 8χρονο κορίτσι που υπέστη πολλαπλά δαγκώματα χεριών και τραυματικό ακρωτηριασμό μέρους ενός δακτύλου μετά από δάγκωμα από L. sceleratus. Τα τραύματα απαιτούσαν έκπλυση, χειρουργική αξιολόγηση, απεικόνιση με ακτίνες Χ, καθαρισμό και αντιβιοτική θεραπεία για την μείωση του κινδύνου μόλυνσης από μικροοργανισμούς, που μεταδίδονται μέσω του νερού.

Γι’ αυτό δεν πρέπει να αγνοείται ακόμη και ένα μικρό δάγκωμα. Ο ορατός τραυματισμός του δέρματος μπορεί να υποτιμήσει τη βαθύτερη βλάβη στους ιστούς, τους τένοντες, τα νεύρα ή τα οστά.

Τι πρέπει να ΜΗΝ κάνετε

Πολλές συνηθισμένες αντιδράσεις μπορούν να κάνουν την κατάσταση πιο επικίνδυνη:

Μην πιέζετε την πληγή δυνατά
Μην την ανοίγετε
Μην χρησιμοποιείτε θαλασσινό νερό ως ξέβγαλμα
Μην καθυστερείτε την ιατρική περίθαλψη
Μην συνεχίσετε να κολυμπάτε μετά το δάγκωμα
Μην επιχειρήσετε να σκοτώσετε, να κόψετε ή να μαγειρέψετε το ψάρι
Εάν βρεθεί ένα νεκρό ψάρι pufferfish στην παραλία:

Μην το αγγίζετε
Μην το ανοίγετε
Μην το ταΐσετε σε ζώα
Ο κύριος κίνδυνος δηλητηρίασης είναι η κατάποση και οι ειδικοί προειδοποιούν ότι κανένα μέρος του Lagocephalus sceleratus δεν πρέπει να θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση, επειδή η κατανομή της τετροδοτοξίνης στη σάρκα και τα όργανα είναι απρόβλεπτη.

Ένα δάγκωμα από λαγοκέφαλο συνιστά επείγουσα ανάγκη πρώτων βοηθειών λόγω των ισχυρών σιαγόνων του ψαριού, όχι επειδή το δάγκωμα εγχέει δηλητήριο. Καθαρίστε την πληγή με φρέσκο τρεχούμενο νερό και σαπούνι, σταματήστε την αιμορραγία με σταθερή πίεση, σηκώστε το τραυματισμένο άκρο εάν η αιμορραγία είναι σοβαρή και ζητήστε αμέσως ιατρική φροντίδα.

Το δεύτερο μήνυμα είναι εξίσου σημαντικό: μην τρώτε ποτέ αυτό το ψάρι. Η τετροδοτοξίνη του μπορεί να είναι θανατηφόρα και κανένα μέρος του δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ασφαλές για κατανάλωση.