Σε πολιτικό αδιέξοδο και η Ολλανδία μετά τη νίκη Γέτεν στις εκλογές – Θρίλερ ο σχηματισμός κυβέρνησης

Η εκλογική νίκη του Ρομπ Γέτεν, ηγέτη του κεντρώου κόμματος D66, ανακηρύχθηκε επίσημα από το Ολλανδικό Εκλογικό Συμβούλιο, κάνοντάς τον τον νεότερο πρωθυπουργό στην ιστορία της χώρας. Ο 38χρονος Γέτεν, ο οποίος επικράτησε με μια πολύ μικρή διαφορά 29.668 ψήφων από τον ηγέτη της ακροδεξιάς, Γκερτ Βίλντερς, καλείται τώρα να διαχειριστεί έναν πολιτικά κατακερματισμένο κοινοβουλευτικό χάρτη, καθώς κανένα κόμμα δεν έχει την πλειοψηφία για να σχηματίσει κυβέρνηση μόνο του.

Η εκλογική αναμέτρηση, η οποία θεωρείται σημαντικός δείκτης της αύξησης της επιρροής της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, καταδεικνύει την ένταση στην ολλανδική πολιτική σκηνή, με τον Γέτεν να βρίσκεται ενώπιον μιας δύσκολης διαδικασίας διαπραγματεύσεων για τη δημιουργία ενός κυβερνητικού συνασπισμού. Το κόμμα του εξασφάλισε 26 έδρες, τον μικρότερο αριθμό για τον νικητή σε βουλευτικές εκλογές στην ιστορία της Ολλανδίας. Το ίδιο αποτέλεσμα πέτυχε και το ακροδεξιό κόμμα PVV του Βίλντερς, που παρά την απώλεια 11 εδρών σε σχέση με το 2023, παραμένει ισχυρό στο ολλανδικό Κοινοβούλιο.

Ο σχηματισμός κυβέρνησης θα είναι μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία. Ο Γέτεν επιθυμεί να σχηματίσει έναν τετρακομματικό συνασπισμό που θα περιλαμβάνει το κεντροδεξιό CDA, το φιλελεύθερο VVD και την αριστερή ομάδα Πράσινοι/Εργατικό Κόμμα. Ωστόσο, η ηγέτιδα του VVD, Ντιλάν Γεσιλγκιόζ, απέκλεισε τη συνεργασία με τους Πράσινους και τους Εργατικούς, προκρίνοντας έναν δεξιό συνασπισμό με το CDA και τα ακροδεξιά κόμματα JA21 και το D66 του Γέτεν. Αυτή η επιλογή θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν ασταθή συνασπισμό, με μόλις 75 έδρες από τις 150 του Κοινοβουλίου.

Η πολιτική αστάθεια αυτή είναι ενδεικτική των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η Ολλανδία, με τον Γέτεν να επιδιώκει να βρει την κατάλληλη ισορροπία, χωρίς να εξαρτάται από την ακροδεξιά. Για τον λόγο αυτό, ο ίδιος έχει ορίσει τον Γάουτερ Κούλμες, διευθυντή της εθνικής εταιρείας σιδηροδρόμων NS, να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η ήττα του Βίλντερς ήταν αμελητέα, αλλά η πολιτική του ρητορική συνεχίζει να έχει σημαντική επιρροή στην Ολλανδία, με το κόμμα του να προσελκύει νέους ψηφοφόρους, καθώς το ζήτημα της μετανάστευσης παραμένει κυρίαρχο στην πολιτική ατζέντα. Παρά τις παραδοχές του Βίλντερς για την ήττα του, η σύγκρουση γύρω από την καταμέτρηση των ψήφων δεν έχει εκλείψει, καθώς ο ηγέτης του PVV συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι υπήρξαν εκλογικές παρατυπίες, αν και το Εκλογικό Συμβούλιο διέψευσε κατηγορηματικά αυτούς τους ισχυρισμούς, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία ήταν αξιόπιστη και διαφανής.