Σε στρατιωτικό συναγερμό η Ευρώπη: 11 χώρες ετοιμάζουν την αποστολή πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία – 2.800 στρατιωτικοί σε μεγάλη άσκηση στην Πολωνία – Η Τουρκία αναλαμβάνει τη Μαύρη Θάλασσα και η Μόσχα παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή τις εξελίξεις

Ένα νέο κεφάλαιο στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την ασφάλεια της Ουκρανίας ανοίγει με την επικείμενη μεγάλη στρατιωτική άσκηση στην Πολωνία. Έντεκα χώρες προετοιμάζουν τη συμμετοχή τους σε ένα σύνθετο επιχειρησιακό εγχείρημα, με περίπου 2.800 στρατιωτικούς να δοκιμάζουν στην πράξη τις δυνατότητες μιας πολυεθνικής δύναμης που θα μπορούσε να αναπτυχθεί στην Ουκρανία μετά τον τερματισμό του πολέμου.

Η άσκηση, με την ονομασία «Koalicja», έχει προγραμματιστεί για το διάστημα 9 έως 22 Νοεμβρίου και θα πραγματοποιηθεί στη νοτιοανατολική Πολωνία. Τον κεντρικό συντονισμό έχουν αναλάβει η Βρετανία και η Γαλλία, οι οποίες ηγούνται της προσπάθειας συγκρότησης της Πολυεθνικής Δύναμης για την Ουκρανία (MNF-U).

Το μήνυμα προς τη Μόσχα είναι σαφές: ευρωπαϊκές χώρες επιχειρούν να οργανώσουν από τώρα τους μηχανισμούς μιας μελλοντικής στρατιωτικής παρουσίας, εφόσον σταματήσουν οι εχθροπραξίες. Ωστόσο, δεν πρόκειται για άμεση αποστολή ξένων στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος.

2.800 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ ΑΠΟ 11 ΧΩΡΕΣ – ΠΟΙΟΙ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ

Στην άσκηση συμμετέχουν η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία, το Βέλγιο, η Εσθονία, η Λιθουανία, η Ολλανδία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Τουρκία.

Οι στρατιωτικές δυνάμεις θα δοκιμάσουν τις διαδικασίες μεταφοράς προσωπικού, οχημάτων και εξοπλισμού, τον ανεφοδιασμό, τις επικοινωνίες και τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών εθνικών μονάδων.

Η βρετανική συμμετοχή περιλαμβάνει περίπου 300 στρατιωτικούς, μαχητικά αεροσκάφη Typhoon και αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού Voyager. Η Γαλλία θα διαθέσει επίσης σημαντική δύναμη, αποτελώντας μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο τον βασικό πυρήνα της επιχείρησης.

Η επιλογή της Πολωνίας δεν είναι τυχαία. Η χώρα αποτελεί βασικό κόμβο της δυτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, ενώ η γεωγραφική της θέση διευκολύνει την προετοιμασία μιας ενδεχόμενης μελλοντικής αποστολής.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ – ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΣΚΕΛΟΣ ΣΤΗ ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί ο ρόλος της Άγκυρας, η οποία αναλαμβάνει τη θαλάσσια συνιστώσα του σχεδιασμού.

Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα οργανώσουν από την Κωνσταντινούπολη ασκήσεις που θα επικεντρωθούν στην αντιμετώπιση ναρκών και στην προετοιμασία ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών στη Μαύρη Θάλασσα.

Το συγκεκριμένο σκέλος συνδέεται άμεσα με την προοπτική επαναλειτουργίας των εμπορικών θαλάσσιων οδών προς τα ουκρανικά λιμάνια, εφόσον υπάρξει κατάπαυση των εχθροπραξιών και διαμορφωθούν οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας.

Η συμμετοχή της Τουρκίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του ρόλου της στη Μαύρη Θάλασσα. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι αναλαμβάνει τη διοίκηση ολόκληρης της πολυεθνικής δύναμης, η οποία παραμένει υπό βρετανική και γαλλική ηγεσία.

ΕΚΤΟΣ ΝΑΤΟ Η ΔΥΝΑΜΗ – ΧΩΡΙΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι η σχεδιαζόμενη δύναμη δεν θα υπάγεται στη διοικητική δομή του ΝΑΤΟ. Παρά το γεγονός ότι αρκετές από τις συμμετέχουσες χώρες είναι μέλη της Συμμαχίας, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία οργανώνεται σε διαφορετικό πλαίσιο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συμμετέχουν άμεσα στη συγκεκριμένη άσκηση με στρατιωτικές δυνάμεις, ενώ παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα για το εύρος της αμερικανικής συνδρομής στις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο.

Η αποστολή, εφόσον τελικά ενεργοποιηθεί, θα έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, την υποστήριξη της ασφάλειας στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο και τη δημιουργία συνθηκών αποτροπής μιας νέας ρωσικής επίθεσης.

Η ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΣΤΗ ΜΟΣΧΑ

Η προοπτική παρουσίας δυτικών στρατευμάτων στην Ουκρανία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη ρωσική πλευρά. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει προειδοποιήσει ότι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις που θα αναπτυχθούν στο ουκρανικό έδαφος θα μπορούσαν να θεωρηθούν νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι.

Η προειδοποίηση αυτή δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς οποιαδήποτε μελλοντική ανάπτυξη στρατευμάτων θα συνοδεύεται από σοβαρούς κινδύνους ασφαλείας και το ενδεχόμενο άμεσης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.

Παράλληλα, οι σχεδιαστές της δύναμης εξετάζουν τις δυνατότητες αυτοπροστασίας των στρατευμάτων σε περίπτωση επίθεσης. Οι ακριβείς κανόνες εμπλοκής, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΚΟΜΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Παρά την εντατικοποίηση των στρατιωτικών προετοιμασιών, η πραγματική ανάπτυξη της πολυεθνικής δύναμης παραμένει υπό όρους. Προϋποθέτει τον τερματισμό των εχθροπραξιών και σχετικό αίτημα από την ουκρανική κυβέρνηση.

Η άσκηση δεν αποτελεί επιχείρηση ειρηνευτικής επιτήρησης ούτε προβλέπει ότι τα ξένα στρατεύματα θα αναλάβουν την παρακολούθηση μιας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν και πότε θα δημιουργηθούν οι πολιτικές και στρατιωτικές προϋποθέσεις για να περάσει το σχέδιο από τις ασκήσεις στην πραγματικότητα.

Για την ώρα, η Ευρώπη επιχειρεί να προετοιμαστεί για την επόμενη ημέρα του πολέμου, ενώ η Μόσχα παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση. Η άσκηση «Koalicja» μπορεί να μην σηματοδοτεί άμεση είσοδο ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία, αποτελεί όμως ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης με ρόλο στην ασφάλεια της χώρας μετά τη λήξη των συγκρούσεων.